Việc điều chỉnh quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đang được tỉnh An Giang khẩn trương triển khai trong bối cảnh không gian phát triển được mở rộng sau hợp nhất hai tỉnh An Giang và Kiên Giang (cũ). Tái cấu trúc không gian phát triển, hình thành các cực tăng trưởng mới
Theo định hướng của lãnh đạo tỉnh, việc điều chỉnh quy hoạch lần này phải dựa trên việc rà soát toàn diện các quy hoạch ngành, lĩnh vực và địa bàn, làm rõ tiềm năng, thế mạnh của từng khu vực trong không gian tỉnh mới. Trọng tâm là bảo đảm tính kế thừa hợp lý, đồng thời mở ra dư địa phát triển mới phù hợp với yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng, thích ứng biến đổi khí hậu và hội nhập sâu vào chuỗi giá trị khu vực, quốc tế.
Đây không chỉ là yêu cầu về mặt tiến độ theo chỉ đạo của Trung ương, mà còn là bước đi mang tính chiến lược nhằm tái cấu trúc mô hình phát triển, khai thác hiệu quả các lợi thế mới và định hình tầm nhìn dài hạn cho tỉnh trong giai đoạn phát triển mới.
Trên cơ sở nghiên cứu tổng thể, đơn vị tư vấn đề xuất một hệ thống các đột phá mang tính cấu trúc trong điều chỉnh quy hoạch tỉnh. Trong đó, nổi bật là định hướng nâng tầm các động lực tăng trưởng cốt lõi thông qua phát triển du lịch thế hệ mới, nông nghiệp công nghệ cao gắn với các cơ chế chính sách ưu đãi đặc thù; đồng thời mở ra các động lực tăng trưởng mới từ kinh tế tri thức, công nghiệp chế biến - chế tạo tiên tiến và các lĩnh vực công nghệ cao.
Không gian phát triển của tỉnh được tái cấu trúc theo hướng hình thành 5 vùng kinh tế - xã hội, mỗi vùng đóng vai trò một “cực động lực” mới, bảo đảm liên kết đa chiều giữa núi, đồng bằng, biển và đảo. Cách tiếp cận này nhằm khắc phục tình trạng phát triển dàn trải, thiếu trọng tâm, đồng thời phát huy tốt hơn lợi thế khác biệt của từng tiểu vùng trong không gian tỉnh mở rộng.
Đáng chú ý, quy hoạch điều chỉnh xác định 4 khu vực đặc thù làm “hạt nhân bứt phá” cho phát triển trong dài hạn, gồm: Đặc khu kinh tế Phú Quốc; đặc khu Thổ Châu và Kiên Hải; khu sản xuất nông nghiệp công nghệ cao tích hợp và cửa ngõ thương mại nông nghiệp - du lịch xuyên biên giới. Các khu vực này được kỳ vọng tạo ra xung lực tăng trưởng mới, lan tỏa sang các vùng lân cận và nâng cao vị thế của tỉnh trong vùng ĐBSCL.
Riêng Phú Quốc được định hướng phát triển theo mô hình “đô thị đảo du lịch đẳng cấp quốc tế”, gắn với kinh tế sáng tạo và chất lượng sống bền vững. Quy hoạch xác định 4 cụm động lực trọng tâm, gồm du lịch cao cấp, kinh tế tri thức, kết nối quốc tế và đô thị chất lượng cao, đồng thời mở rộng không gian phát triển thông qua mô hình lấn biển, hình thành các đảo nhân tạo phục vụ đô thị, thương mại - dịch vụ, du lịch hiện đại.
Phát triển lấy con người làm trung tâm, xanh hóa mô hình tăng trưởng
Một điểm nhấn quan trọng trong điều chỉnh quy hoạch là tư duy phát triển lấy con người làm trung tâm. Điều này được cụ thể hóa thông qua mục tiêu nâng cao chất lượng sống, thu hẹp khoảng cách tiếp cận giáo dục, y tế, việc làm giữa các khu vực đô thị và nông thôn; biên giới và hải đảo, gắn với nâng cấp và phát triển 5 đô thị động lực gồm Châu Đốc, Hà Tiên, Long Xuyên, Rạch Giá và Phú Quốc.
Song song đó, mô hình tăng trưởng của tỉnh được định hướng xanh hóa mạnh mẽ, tận dụng hệ sinh thái đặc thù như vùng nông nghiệp, rừng ngập mặn, biển đảo, năng lượng tái tạo; kết hợp với đầu tư hạ tầng thích ứng biến đổi khí hậu. Quy hoạch cũng chú trọng phát triển hành lang năng lượng xanh, logistics và các tuyến giao thông chiến lược, tạo kết nối liên vùng hiệu quả với TP.HCM, toàn vùng ĐBSCL và hành lang kinh tế biển, biên giới.
Các cơ chế ưu đãi được tỉnh chú trọng theo hướng cạnh tranh, có trọng tâm, trọng điểm, đặc biệt dành cho các khu vực đặc thù và các lĩnh vực có khả năng tạo đột phá. Trong đó, nhóm chính sách riêng cho nông nghiệp công nghệ cao, thương mại, dịch vụ biên mậu và logistics được xác định là “bệ phóng” cho phát triển kinh tế cửa khẩu, kinh tế biên giới và hội nhập thị trường khu vực.
Theo UBND tỉnh An Giang, việc điều chỉnh quy hoạch tỉnh không chỉ dừng ở việc xác lập các định hướng lớn, mà cần tiếp tục nghiên cứu, bổ sung các tiêu chuẩn xanh, các mô hình phát triển mới gắn với thực tiễn địa phương. Một số nội dung cụ thể được yêu cầu tiếp tục làm rõ như quy hoạch khu chế biến, cửa khẩu Khánh Bình, phát triển thể thao biển, phim trường, du lịch trải nghiệm; các mô hình đào tạo, khai thác thể thao nước tại An Phú; nuôi biển công nghệ cao và các hoạt động kinh tế mới gắn với biển, đảo.
Bên cạnh đó, yếu tố văn hóa, lịch sử đặc trưng của tỉnh An Giang mới cũng được yêu cầu tích hợp sâu hơn trong quy hoạch, nhằm tạo bản sắc riêng cho phát triển du lịch và không gian đô thị, tiêu biểu như các giá trị văn hóa tâm linh, di tích lịch sử và lễ hội truyền thống.
Theo lộ trình đặt ra, đơn vị tư vấn cùng các sở, ngành và địa phương sẽ khẩn trương tiếp thu ý kiến, hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, bảo đảm chất lượng và hoàn thành đúng tiến độ.
Đây sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng để tỉnh An Giang triển khai các chương trình, dự án lớn, khai thác hiệu quả không gian phát triển mới và hiện thực hóa khát vọng trở thành một cực tăng trưởng năng động, bền vững của vùng ĐBSCL trong những thập niên tới.
