Cục Thuế yêu cầu triển khai thống nhất Nghị quyết số 19/2026/QH16: giảm thuế bảo vệ môi trường về 0 đồng/lít, thuế tiêu thụ đặc biệt 0% và không kê khai thuế giá trị gia tăng đối với xăng dầu nhưng vẫn được khấu trừ đầu vào. 
Chiều 15/4, Cục Thuế ban hành Công điện số 09/CĐ-CT yêu cầu các cơ quan thuế trên toàn quốc khẩn trương triển khai Nghị quyết số 19/2026/QH16 của Quốc hội về một số chính sách thuế đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay, có hiệu lực từ ngày 16/4/2026 đến hết ngày 30/6/2026.
Công điện nhấn mạnh yêu cầu tổ chức thực hiện thống nhất trong toàn hệ thống, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền để công chức thuế và người nộp thuế nắm rõ nội dung chính sách. Trọng tâm của Nghị quyết là việc điều chỉnh mạnh các sắc thuế: (i) Thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu và nhiên liệu bay về mức 0 đồng/lít; (ii) Xăng dầu thuộc diện không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng vẫn được khấu trừ thuế đầu vào; (iii) Thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng giảm xuống 0%.
Động thái triển khai khẩn trương này nối tiếp quyết định của Quốc hội ngày 12/4, khi Nghị quyết số 19/2026/QH16 được thông qua với 460/460 đại biểu tán thành. Với các quy định mang tính hỗ trợ trực tiếp chi phí đầu vào, Nghị quyết được thiết kế như một công cụ điều hành ngắn hạn, nhằm giảm áp lực giá nhiên liệu trong bối cảnh biến động mạnh của thị trường năng lượng.
Không chỉ dừng ở việc quy định mức thuế, Nghị quyết còn trao quyền chủ động cho Chính phủ trong điều hành. Theo đó, Chính phủ có thể căn cứ diễn biến giá xăng dầu thế giới, các chỉ số kinh tế vĩ mô và khả năng cân đối ngân sách để điều chỉnh thời gian hiệu lực hoặc nội dung chính sách khi cần thiết, đồng thời báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.
Cơ chế này phản ánh rõ bối cảnh chính sách được đặt ra trước đó tại phiên thảo luận tổ, sáng ngày 10/4, Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khoá XVI. Đại biểu Lê Mạnh Hùng (Đoàn ĐBQH TP Hải Phòng), Bộ trưởng Bộ Công Thương cho biết, Việt Nam đang chịu tác động lớn từ khủng hoảng năng lượng do xung đột Trung Đông, trong khi nhu cầu xăng dầu trong nước khoảng 750 triệu m³ mỗi tháng, nhưng vẫn phải phụ thuộc khoảng 30% vào nhập khẩu.
Để ứng phó, Chính phủ đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp: vận hành tối đa công suất các nhà máy lọc dầu, đa dạng hóa nguồn nhập khẩu, tăng dự trữ và kiểm soát hệ thống phân phối với 26 thương nhân đầu mối, 265 thương nhân phân phối và khoảng 17.200 cửa hàng bán lẻ. Quỹ bình ổn giá đã được sử dụng khoảng 5.600 tỷ đồng; dự trữ xăng dầu tăng từ khoảng 15 ngày lên 26 ngày; giá trong nước cơ bản duy trì thấp hơn bình quân thế giới.
Tuy nhiên, như phản ánh của đại biểu Hồ Sỹ Hùng (Đoàn ĐBQH TP Hà Nội), Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI), sức ép đối với doanh nghiệp vẫn rất lớn khi chi phí đầu vào tăng mạnh, thị trường đầu ra suy yếu và thời gian logistics kéo dài. Một số ngành chịu tác động trực tiếp như dệt may tăng chi phí 15-20%, xây dựng và vật liệu tăng khoảng 3-5%, trong khi nhiều dự án đầu tư gặp khó do biến động giá khiến nhà thầu thận trọng hơn.
Ở góc độ ngành sử dụng nhiên liệu trực tiếp, đại biểu Lê Hồng Hà (Đoàn ĐBQH TP Hà Nội), Tổng Giám đốc Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines) cho biết, giá nhiên liệu bay biến động rất mạnh theo diễn biến địa chính trị, có thời điểm tăng gần gấp 3 lần so với phương án ban đầu, khiến chi phí của ngành hàng không tăng gấp 4 lần. Những biến động này cho thấy nhu cầu cấp thiết phải có công cụ chính sách linh hoạt để xử lý các cú sốc thị trường.
Từ các phân tích này, các đại biểu thống nhất, việc ban hành Nghị quyết về thuế xăng dầu không chỉ nhằm hỗ trợ người tiêu dùng mà còn góp phần ổn định hoạt động sản xuất, kinh doanh, qua đó giữ vững các cân đối lớn của nền kinh tế. Đồng thời, nhiều ý kiến đề nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế điều hành giá và tăng tích lũy Quỹ bình ổn khi điều kiện cho phép, nhằm nâng cao khả năng ứng phó với các biến động trong tương lai.
