Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh định hướng phát triển theo mô hình đa cực, đa trung tâm, được tổ chức trên cơ sở 4 hành lang phát triển, 3 vùng kinh tế - xã hội và 6 cụm trung tâm động lực. Đến năm 2050, hệ thống 12 đô thị loại II dự kiến được hoàn thiện, tỷ lệ đô thị hóa đạt khoảng 80%. Trở thành đô thị loại I, thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030
Ngày 17/7, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn chủ trì Hội nghị thẩm định Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075.
Theo dự thảo Quyết định, phạm vi lập quy hoạch bao gồm toàn bộ địa giới hành chính tỉnh Bắc Ninh với 99 đơn vị hành chính cấp xã, diện tích tự nhiên khoảng 4.718,75km². Thời hạn quy hoạch được xác định với giai đoạn ngắn hạn đến năm 2040, dài hạn đến năm 2050 và tầm nhìn đến năm 2075.
Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là động lực phát triển cốt lõi. Bắc Ninh hướng tới khẳng định vị thế trung tâm công nghiệp điện tử, bán dẫn, chuyển đổi số và công nghiệp công nghệ cao; tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, đồng thời nâng cao chất lượng sống của người dân, bảo vệ môi trường và bảo đảm quốc phòng, an ninh.
Đến năm 2030, Bắc Ninh phấn đấu trở thành đô thị loại I, thành phố trực thuộc Trung ương, trung tâm công nghiệp và cửa ngõ logistics đa phương thức quốc tế mang đậm bản sắc văn hóa Kinh Bắc.
Đến năm 2040, địa phương hướng tới xây dựng nền kinh tế cân bằng giữa công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ và logistics; hệ thống đô thị có hạ tầng đồng bộ, thông minh, hiện đại, vận hành dựa trên đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Đến năm 2050, Bắc Ninh được định hướng trở thành thành phố đáng sống mang tầm châu Á, đầu tàu kinh tế và động lực phát triển quốc gia, hình mẫu về kinh tế xanh, quản trị đô thị bền vững và phát huy giá trị di sản văn hóa Kinh Bắc. Tầm nhìn đến năm 2075, Bắc Ninh hướng tới đô thị bền vững mang tầm vóc quốc tế, có khả năng đáp ứng quy mô dân số trên 10 triệu người.
Phát triển 12 đô thị theo 3 vùng kinh tế - xã hội
Quy hoạch định hướng Bắc Ninh phát triển theo mô hình đa cực, đa trung tâm, có sự phân tầng và liên kết chặt chẽ giữa các khu vực, trên nền tảng bảo tồn di sản văn hóa Kinh Bắc và khai thác hệ thống cảnh quan tự nhiên đặc trưng. Cấu trúc phát triển được tổ chức theo 4 hành lang chủ đạo, 3 vùng kinh tế - xã hội và 6 cụm trung tâm động lực.
4 hành lang phát triển gồm hành lang Bắc - Nam; hành lang Đông - Tây phía Bắc sông Cầu; hành lang Đông - Tây phía Nam sông Cầu; hành lang văn hóa - sinh thái dọc các sông Cầu, sông Đuống, sông Thương và sông Lục Nam, kết nối với không gian Tây Yên Tử. Các hành lang này gắn với hệ thống Vành đai 4, Vành đai 4,5 và Vành đai 5 vùng Thủ đô, cao tốc Hà Nội - Lạng Sơn, Quốc lộ 18, mạng lưới đường sắt và Cảng hàng không quốc tế Gia Bình.
3 vùng kinh tế - xã hội gồm vùng kinh tế công nghiệp - đô thị trung tâm; vùng kinh tế thương mại, dịch vụ, logistics phía Nam sông Đuống; vùng chức năng nông nghiệp, lâm nghiệp và du lịch sinh thái phía Đông.
6 cụm trung tâm động lực gồm cụm đô thị hạt nhân Kinh Bắc - Bắc Giang; cụm Yên Phong - Hiệp Hòa - Quế Võ; đô thị Gia Thuận; cụm Từ Sơn - Tiên Du; cụm Lạng Giang - Lục Nam; cụm Lục Ngạn - Sơn Động.
Đáng chú ý, đô thị Gia Thuận được xác định là cực tăng trưởng chiến lược mới, phát triển theo mô hình đô thị sân bay với các chức năng logistics hàng không, công nghiệp công nghệ cao, thương mại quốc tế và khu thương mại tự do gắn với Cảng hàng không quốc tế Gia Bình.
Đến năm 2030, hệ thống đô thị Bắc Ninh dự kiến gồm 8 đô thị loại II là Kinh Bắc, Bắc Giang, Từ Sơn, Tiên Du, Yên Phong, Quế Võ, Gia Thuận và Hiệp Hòa; cùng 4 đô thị phấn đấu đạt tiêu chí loại II gồm Tân Yên - Yên Thế, Lạng Giang - Lục Nam, Lục Ngạn và Sơn Động. Tỷ lệ đô thị hóa dự kiến đạt khoảng 65%.
Đến năm 2040, Bắc Ninh định hướng hoàn thiện hệ thống 12 đô thị loại II, nâng tỷ lệ đô thị hóa lên khoảng 75%. Đến năm 2050, hệ thống đô thị phát triển hoàn chỉnh theo mô hình đa cực, đa trung tâm, tỷ lệ đô thị hóa đạt khoảng 80%.
Cùng với phát triển đô thị, quy hoạch dành 21 xã thuộc khu vực phát triển nông thôn, dự kiến có quy mô dân số khoảng 470.000 - 480.000 người. Các khu vực này được định hướng xây dựng nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu, gắn với nông nghiệp công nghệ cao, du lịch sinh thái - văn hóa và bảo tồn cấu trúc làng xóm truyền thống.
Quy hoạch cũng xác định hệ thống sông Cầu, sông Đuống, sông Thương và sông Lục Nam không chỉ là ranh giới tự nhiên mà sẽ trở thành các trục cảnh quan, văn hóa và sinh thái chủ đạo. Việc phát triển đô thị ven sông phải gắn với công viên, hành lang xanh, không gian công cộng, hồ điều hòa và giải pháp phòng, chống ngập úng.
Làm rõ dự báo dân số, hạ tầng và nguồn lực đầu tư
Góp ý hoàn thiện đồ án, Vụ Quy hoạch - Kiến trúc (Bộ Xây dựng) đề nghị địa phương tiếp tục phân tích kỹ hiện trạng phát triển đô thị; làm rõ tính chất, vai trò của Bắc Ninh, trong đó nghiên cứu bổ sung chức năng trung tâm giáo dục - đào tạo của vùng Đồng bằng sông Hồng và định hướng phát triển đô thị di sản văn hóa.
Cơ quan chuyên môn cũng đề nghị làm rõ phương pháp dự báo quy mô dân số, chỉ tiêu sử dụng đất, tỷ trọng đất giao thông, những nội dung mới của quy hoạch và khả năng huy động nguồn lực đầu tư.
Các thành viên Hội đồng thẩm định cho rằng đồ án cần đánh giá đầy đủ nhu cầu và năng lực của hệ thống hạ tầng giao thông; làm rõ mối liên kết giữa Bắc Ninh với Hà Nội, vùng Thủ đô và các địa phương lân cận.
Trong đó, cần xác định cụ thể quy mô và khả năng kết nối của hệ thống cảng đường thủy; mối liên hệ giữa Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với các đô thị, khu công nghiệp và trung tâm logistics; đồng thời làm rõ sự liên kết, phân công chức năng giữa 12 đô thị để tránh phát triển phân tán, chồng chéo.
Hội đồng cũng lưu ý quy hoạch cần quan tâm bố trí hồ điều hòa, trạm bơm và hệ thống tiêu thoát nước phù hợp, nâng cao khả năng thích ứng với ngập úng trong mùa mưa bão. Quy hoạch ngành điện cần được cập nhật đầy đủ nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng năng lượng lớn của các khu công nghiệp, trung tâm dữ liệu, khu đô thị và hạ tầng hàng không.
Bên cạnh đó, việc phân bố đất công nghiệp, đất đô thị và các khu dân cư cần được rà soát kỹ, hạn chế xung đột giữa hoạt động sản xuất với không gian ở, tránh tạo thêm áp lực cho hệ thống giao thông và hạ tầng xã hội.
Kết luận Hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn đánh giá cao sự chuẩn bị nghiêm túc, công phu của địa phương và đơn vị tư vấn. Bắc Ninh là địa phương có nhiều tiềm năng, lợi thế phát triển, giữ vai trò cực tăng trưởng quan trọng của vùng Thủ đô và vùng Đồng bằng sông Hồng.
Thứ trưởng yêu cầu quy hoạch phải tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật, bảo đảm phù hợp với các quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh và các quy hoạch ngành; đồng thời thực hiện nghiêm việc lấy ý kiến cộng đồng dân cư.
Địa phương và đơn vị tư vấn cần đánh giá kỹ hiện trạng, rà soát và thống nhất các số liệu để bảo đảm phương án tổ chức không gian có độ chính xác cao. Đặc biệt, cần xác định rõ các động lực tăng trưởng, phát huy thế mạnh về công nghiệp công nghệ cao, logistics, du lịch và văn hóa Kinh Bắc.
Thứ trưởng cũng đề nghị làm rõ dự báo dân số, nhu cầu sử dụng đất và mạng lưới giao thông quốc gia, bảo đảm phù hợp với thực tiễn từng giai đoạn, nhất là trong ngắn hạn; đồng thời nghiêm túc tiếp thu đầy đủ ý kiến của Hội đồng để hoàn thiện hồ sơ quy hoạch trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét.
