Nhiệm vụ Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 đặt mục tiêu xây dựng Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương với hệ thống đô thị hiện đại, là cực tăng trưởng chiến lược của vùng Thủ đô. 
Định hướng trở thành thành phố trực thuộc trung ương vào năm 2030
Chiều 3/7, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn chủ trì Hội nghị thẩm định nhiệm vụ Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075. Quy hoạch mở ra định hướng phát triển mới dựa trên KHCN, đổi mới sáng tạo, logistics và bảo tồn giá trị văn hóa Kinh Bắc.
Theo dự thảo quyết định, phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn bộ địa giới hành chính tỉnh Bắc Ninh với 99 đơn vị hành chính cấp xã, phường và diện tích tự nhiên khoảng 4.718 km². Đây là địa bàn có vị trí đặc biệt quan trọng khi nằm ở cửa ngõ phía Đông Bắc của Thủ đô Hà Nội, kết nối trực tiếp với các hành lang kinh tế trọng điểm và các trung tâm công nghiệp, cảng biển lớn của miền Bắc.
Năm 2025, GRDP của Bắc Ninh tăng khoảng 10,27%, thuộc nhóm tăng trưởng cao, phản ánh xu thế phục hồi rõ nét và môi trường đầu tư tiếp tục được cải thiện.
Trong cơ cấu tăng trưởng, khu vực công nghiệp - xây dựng giữ vai trò động lực chính với mức tăng khoảng 11,51%; khu vực dịch vụ tăng 7,56%; khu vực nông nghiệp tăng 4,39%; thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm tăng 6,62%.
Các chỉ số này cho thấy hoạt động sản xuất - kinh doanh tiếp tục mở rộng, tạo nền tảng quan trọng cho mục tiêu phát triển Bắc Ninh trở thành đô thị trực thuộc Trung ương.
Nhiệm vụ quy hoạch xác định mục tiêu trước năm 2030 hoàn thành các tiêu chí, điều kiện để thành lập TP Bắc Ninh trực thuộc Trung ương theo chủ trương của Bộ Chính trị; xây dựng Bắc Ninh trở thành đô thị có hệ thống hạ tầng kinh tế - xã hội đồng bộ, hiện đại, là cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia, trung tâm động lực phát triển của vùng đô thị Hà Nội và vùng Đồng bằng sông Hồng.
Đến năm 2040, Bắc Ninh phấn đấu khẳng định vị thế là thành phố trực thuộc Trung ương phát triển nhanh và bền vững; trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao, KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, giáo dục - đào tạo và logistics của vùng, đồng thời hình thành cấu trúc đô thị đa cực, đa trung tâm gắn với các hành lang kinh tế, hành lang sinh thái và hệ thống giao thông hiện đại.
Tầm nhìn đến năm 2050, Bắc Ninh hướng tới trở thành đô thị hiện đại, xanh, thông minh, là hình mẫu phát triển đô thị của Việt Nam; trung tâm nghiên cứu - phát triển (R&D), công nghiệp công nghệ cao, kinh tế tri thức và dịch vụ chất lượng cao, đồng thời là cửa ngõ giao thương quốc tế của vùng đồng bằng sông Hồng.
Xa hơn đến năm 2075, Bắc Ninh được định hướng trở thành đô thị quốc tế có sức cạnh tranh cao trong khu vực châu Á, đi đầu về quản trị đô thị hiện đại, phát triển xanh, phát thải carbon thấp và kinh tế tuần hoàn.
Về tính chất phát triển, quy hoạch xác định Bắc Ninh là thành phố trực thuộc Trung ương với hệ thống đô thị hiện đại, thông minh và bền vững; là đô thị vệ tinh, đô thị song hành phía Đông Bắc của Hà Nội; là trung tâm công nghiệp - dịch vụ công nghệ cao, logistics và kết nối chuỗi cung ứng trên hành lang kinh tế Bắc Ninh - Bắc Giang - Hải Phòng - Quảng Ninh; đồng thời là trung tâm văn hóa vùng Kinh Bắc với hệ thống di sản vật thể và phi vật thể đặc sắc.
Theo dự báo, quy mô dân số của Bắc Ninh sẽ đạt khoảng 4,95 triệu người vào năm 2030; khoảng 7 - 8 triệu người vào năm 2040; từ 8 - 9 triệu người vào năm 2050 và khoảng 10 - 11 triệu người vào năm 2075.
Quy hoạch phải tạo dư địa cho phát triển dài hạn
Đóng góp ý kiến tại hội nghị, các thành viên Hội đồng thẩm định cho rằng hồ sơ cần tiếp tục làm rõ hơn mục tiêu, quan điểm phát triển và mô hình cấu trúc đô thị trong tương lai; rà soát các định hướng của Bộ Chính trị, đánh giá đầy đủ hiện trạng và xác định rõ động lực phát triển trong giai đoạn mới.
Các ý kiến cũng đề nghị nghiên cứu sâu hơn mối liên kết giữa Bắc Ninh với Hà Nội và các địa phương trong vùng thông qua hệ thống giao thông chiến lược như Vành đai 5, Cảng Hàng không quốc tế Gia Bình, mạng lưới logistics và các hành lang kinh tế; đồng thời làm rõ khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.
Bên cạnh đó, quy hoạch cần xác lập rõ các khu chức năng chuyên biệt về logistics, KHCN, đào tạo nguồn nhân lực, phát triển đô thị sân bay, phát triển theo mô hình TOD; đồng thời rà soát quy mô dân số, hạ tầng xã hội, hệ thống đường thủy, hạ tầng năng lượng và hạ tầng số nhằm bảo đảm tính khả thi trong quá trình triển khai.
Thay mặt địa phương, ông Nguyễn Văn Thịnh - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh cho biết sẽ tiếp thu đầy đủ ý kiến của Hội đồng thẩm định, tiếp tục phối hợp với đơn vị tư vấn và các cơ quan liên quan để hoàn thiện nhiệm vụ quy hoạch.
Kết luận Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn đánh giá Bắc Ninh là địa phương có vị thế đặc biệt, giữ vai trò kết nối trực tiếp với Thủ đô Hà Nội và vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.
Vì vậy, quy hoạch cần thể hiện rõ mô hình phát triển phù hợp với định hướng xây dựng thành phố trực thuộc Trung ương, đồng thời làm nổi bật các giá trị khác biệt về văn hóa, lịch sử Kinh Bắc để tạo bản sắc riêng cho đô thị trong tương lai.
Thứ trưởng cũng yêu cầu tiếp tục rà soát mô hình tổ chức không gian, tiêu chí đô thị loại I, các tính chất của đô thị trung ương; bảo đảm sự đồng bộ giữa mục tiêu phát triển, hệ thống hạ tầng, quy mô dân số và các quy hoạch có liên quan.
Việc hoàn thiện nhiệm vụ quy hoạch cần tạo nền tảng để Bắc Ninh phát huy lợi thế về công nghiệp công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, logistics và văn hóa Kinh Bắc, từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành cực tăng trưởng mới của vùng Thủ đô và cửa ngõ giao thương quốc tế của Việt Nam.
