Chính phủ vừa chính thức bãi bỏ Quyết định số 53/2012/QĐ-TTg sau gần một thập kỷ triển khai, mở đường cho khung chính sách mới về tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học. Bộ Công Thương được trao quyền xây dựng lộ trình mới, đặt nền tảng cho việc áp dụng xăng E10 từ giữa năm 2026 và tái cấu trúc toàn diện chuỗi sản xuất, phân phối nhiên liệu sinh học tại Việt Nam. 
Trao quyền cho Bộ Công Thương xây dựng lộ trình mới
Ngày 11/12, Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn đã ký ban hành Quyết định số 46/2025/QĐ-TTg về việc bãi bỏ toàn bộ Quyết định 53/2012/QĐ-TTg (sau đây gọi là Quyết định 53), văn bản từng mở đường cho nhiên liệu sinh học tại Việt Nam trong giai đoạn thí điểm và mở rộng ban đầu. Động thái này đánh dấu bước chuyển quan trọng trong chính sách năng lượng, khi hệ thống văn bản cũ không còn phù hợp với yêu cầu phát triển thị trường nhiên liệu giai đoạn mới.
Theo đánh giá của Bộ Công Thương, sau gần mười năm triển khai, Quyết định 53 đã góp phần hình thành thị trường nhiên liệu sinh học và định hình thói quen sử dụng xăng E5 cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, nhiều bất cập đã bộc lộ trong quá trình mở rộng quy mô, từ hạ tầng phối trộn, nguồn cung ethanol, đến cơ chế điều hành giá và tiêu chuẩn chất lượng. Bối cảnh đó đòi hỏi phải xây dựng một khuôn khổ pháp lý mới, đầy đủ hơn và linh hoạt hơn.
Việc bãi bỏ Quyết định 53 được thực hiện song song với việc phân cấp thẩm quyền theo Nghị định 146/2025/NĐ-CP. Khoản 2 Điều 15 của Nghị định này đã giao nhiệm vụ quy định lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học cho Bộ Công Thương, thay vì tiếp tục để Thủ tướng Chính phủ trực tiếp ban hành như trước đây.
Sự thay đổi này nhằm bảo đảm việc điều chỉnh lộ trình được thực hiện kịp thời, linh hoạt, phù hợp với diễn biến thị trường và năng lực cung ứng trong nước. Đồng thời, Bộ Công Thương với vai trò cơ quan quản lý ngành năng lượng sẽ chủ động hơn trong việc phối hợp cùng doanh nghiệp đầu mối và các bộ, ngành liên quan.
Ngày 07/11 vừa qua, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư 50/2025/TT-BCT quy định lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống. Đây là văn bản thay thế trực tiếp cho Quyết định 53 và có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.
Xăng E10 sẽ trở thành nhiên liệu bắt buộc từ ngày 01/6/2026
Theo Thông tư 50/2025/TT-BCT, kể từ ngày 01/6/2026, toàn bộ xăng không chì được sản xuất và lưu thông theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia sẽ phải được phối trộn, pha chế thành xăng E10. Điều này đồng nghĩa với việc E10 trở thành loại xăng nền tảng cho thị trường nhiên liệu dành cho động cơ xăng trên phạm vi cả nước.
Song song đó, xăng E5 RON 92 vẫn tiếp tục được phép sử dụng cho đến hết ngày 31/12/2030. Việc duy trì thời gian chuyển tiếp này được đánh giá là cần thiết nhằm tạo dư địa cho doanh nghiệp thích nghi, đồng thời giúp người tiêu dùng không bị xáo trộn đột ngột trước thay đổi lớn về cơ cấu nhiên liệu.
Chuyển sang sử dụng E10 trên quy mô toàn quốc được kỳ vọng mang lại nhiều lợi ích: giảm phát thải khí nhà kính, thúc đẩy tiêu thụ ethanol sản xuất trong nước, giảm phụ thuộc vào xăng khoáng truyền thống và hỗ trợ tái cơ cấu ngành nguyên liệu nông nghiệp phục vụ sản xuất ethanol.
Hoàn thiện cơ chế, giải bài toán nguồn cung và chất lượng
Trong bối cảnh khung pháp lý mới đang được thiết lập, công tác chỉ đạo điều hành được Chính phủ nhấn mạnh nhằm đảm bảo triển khai đồng bộ, tránh tình trạng thiếu nguồn cung hoặc tăng giá bất hợp lý.
Ngày 25/11/2025, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn đã yêu cầu Bộ Công Thương chủ trì rà soát toàn diện một loạt nội dung liên quan đến sản xuất, phân phối và sử dụng nhiên liệu sinh học. Trọng tâm là đánh giá khả năng cung ứng ethanol trong nước và nhập khẩu, cơ chế điều hành giá, và yêu cầu về chất lượng kỹ thuật của xăng E10.
Thứ nhất, Chính phủ yêu cầu làm rõ năng lực sản xuất ethanol trong nước, bao gồm số lượng nhà máy đang hoạt động, khả năng mở rộng công suất, cơ cấu nguyên liệu và chi phí sản xuất. Cùng với đó, khả năng nhập khẩu ethanol và mức độ ổn định của nguồn cung quốc tế cũng phải được đánh giá để đảm bảo không xảy ra tình trạng thiếu hụt khi E10 trở thành xăng bắt buộc.
Thứ hai, Bộ Công Thương phải rà soát năng lực phối trộn của các doanh nghiệp đầu mối xăng dầu. Điều này bao gồm kiểm tra hệ thống kho, cầu cảng, thiết bị pha chế và quy trình quản lý chất lượng, nhằm xác định mức độ đáp ứng lộ trình mới. Trách nhiệm của doanh nghiệp khi không bảo đảm nguồn cung hoặc phối trộn không đạt chuẩn cũng sẽ được quy định rõ ràng.
Thứ ba, yêu cầu đặt ra là xác định cơ sở khoa học và cơ quan chịu trách nhiệm thẩm định chất lượng xăng E10. Việc kiểm tra, giám sát an toàn kỹ thuật phải được thực hiện theo tiêu chuẩn thống nhất, nhằm bảo đảm tính ổn định của nhiên liệu, tránh các hiện tượng gây hại cho động cơ khi sử dụng kéo dài.
Thứ tư, nhiệm vụ quan trọng nhất là bảo đảm giá xăng E10 không tạo gánh nặng đối với người dân và doanh nghiệp. Cơ chế điều hành giá, thuế - phí, và chính sách hỗ trợ sẽ được Bộ Công Thương đề xuất, đảm bảo giá bán lẻ hợp lý và cạnh tranh. Đây là điều kiện quyết định để thị trường chấp nhận chuyển đổi sang E10.
Hướng tới thị trường nhiên liệu bền vững
Việc bãi bỏ Quyết định 53 không chỉ là thay đổi thủ tục hành chính, mà là bước chuyển quan trọng của ngành năng lượng trong lộ trình tái cấu trúc thị trường nhiên liệu sinh học. Lộ trình mới theo Thông tư 50 hướng tới mục tiêu rõ ràng hơn, khả thi hơn và phù hợp với xu hướng năng lượng sạch.
Đối với ngành vật liệu xây dựng, chính sách nhiên liệu sinh học cũng có tác động trực tiếp. Các phương tiện vận tải, máy móc thi công sử dụng động cơ xăng sẽ chuyển sang nhiên liệu E10, kéo theo nhu cầu điều chỉnh thiết bị, bảo dưỡng và quản lý tiêu chuẩn kỹ thuật. Mặt khác, sự phát triển của ngành ethanol có thể mở rộng nhu cầu nguyên liệu nông sản, thúc đẩy thị trường phụ trợ và tái cơ cấu chuỗi cung ứng.
Trong bối cảnh các quốc gia đang hướng đến giảm phát thải và năng lượng xanh, việc Việt Nam xây dựng lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học thế hệ mới thể hiện cam kết mạnh mẽ đối với phát triển bền vững. Các bước đi tiếp theo của Bộ Công Thương và doanh nghiệp đầu mối sẽ quyết định mức độ thành công của quá trình chuyển đổi này trong giai đoạn 2026–2030.
