Bỏ đề xuất sở hữu chung cư có thời hạn khỏi dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi)

Bộ Xây dựng vừa công bố dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) với bố cục gồm 13 chương, 149 điều. So với luật hiện hành, dự thảo đã cắt giảm tới 49 điều nhằm bảo đảm tính tinh gọn, thống nhất của hệ thống pháp luật và đáp ứng hiệu quả các yêu cầu quản lý trong giai đoạn mới.

Đáng chú ý, nội dung nhận được nhiều sự quan tâm của dư luận thời gian qua là đề xuất sở hữu chung cư có thời hạn đã chính thức được đưa ra khỏi bản dự thảo mới nhất này.

Thay vào đó, dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) tập trung làm rõ các tiêu chí về niên hạn an toàn của công trình xây dựng. Tại dự thảo Luật Nhà ở sửa đổi mới nhất, Điều 97, mục 1, Chương VII, quy định về thời hạn sở hữu nhà chung cư như sau:

1. Thời hạn sử dụng nhà chung cư được xác định theo hồ sơ thiết kế và thời gian sử dụng thực tế nhà chung cư căn cứ kết luận kiểm định theo quy định của pháp luật xây dựng. Thời hạn sử dụng nhà chung cư theo hồ sơ thiết kế phải được ghi rõ trong văn bản thẩm định của cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về xây dựng.

2. Thời hạn sử dụng nhà chung cư được tính từ khi nghiệm thu nhà chung cư đưa vào sử dụng theo quy định của pháp luật về xây dựng.

3. Khi nhà chung cư hết thời hạn sử dụng theo hồ sơ thiết kế quy định tại khoản 1 Điều này hoặc chưa hết thời hạn sử dụng theo hồ sơ thiết kế nhưng bị hư hỏng, có nguy cơ sập đổ, không bảo đảm an toàn cho chủ sở hữu, người sử dụng nhà chung cư thì UBND cấp tỉnh phải chỉ đạo thực hiện việc kiểm định, đánh giá chất lượng công trình nhà chung cư theo quy định của pháp luật xây dựng.

4. Việc công bố nhà chung cư hết thời hạn sử dụng được thực hiện theo quy định của Luật này và pháp luật về xây dựng.

5. Chính phủ quy định chi tiết trách nhiệm thực hiện kiểm định, đánh giá chất lượng nhà chung cư.

Sự thay đổi này đồng nghĩa với việc gỡ bỏ toàn bộ các cơ chế ràng buộc phức tạp từng được đề xuất trong các phiên bản dự thảo cũ. Trước đây, phương án sở hữu có thời hạn từng quy định quyền sở hữu căn hộ sẽ chấm dứt khi tòa nhà hết niên hạn sử dụng hoặc buộc phải phá dỡ.

Đi kèm với đó là các phương án xử lý tài sản sau giải phóng mặt bằng như: Chủ sở hữu phải tự đóng góp kinh phí để cải tạo, xây dựng lại; hoặc bàn giao quỹ đất cho Nhà nước kêu gọi đầu tư nếu không đồng thuận góp vốn để nhận bồi thường giá trị quyền sử dụng đất diện tích chung. Việc bãi bỏ hoàn toàn nhóm đề xuất này giúp giải tỏa lo ngại của người dân về quyền sở hữu tài sản lâu dài, đồng thời định hình lại phương thức quản lý chung cư...

Quyết định điều chỉnh quan trọng này là kết quả của quá trình rà soát, tiếp thu nghiêm túc từ thực tiễn. Trước đó, vào sáng 03/7, tại Hà Nội, Bộ Xây dựng đã tổ chức Hội thảo lấy ý kiến góp ý dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến đến Sở Xây dựng các địa phương.

Tại Hội thảo, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh khẳng định Bộ Xây dựng ghi nhận các ý kiến đóng góp tâm huyết và sẽ tiếp tục rà soát, chỉnh lý, hoàn thiện dự thảo để trình cơ quan có thẩm quyền.

Theo tiến độ dự kiến, dự án Luật Nhà ở (sửa đổi) sẽ trình Bộ Tư pháp ngày 05/7, trình Chính phủ ngày 12/7, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước ngày 20/7 và dự kiến trình Quốc hội xem xét vào Kỳ họp chuyên đề diễn ra vào tháng 8/2026.