Bộ Xây dựng vừa ban hành Thông tư quy định về phân cấp và quy trình kiểm tra chuyên ngành trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ, trong đó làm rõ thẩm quyền của từng cấp và bổ sung hình thức kiểm tra trực tuyến, từ xa dựa trên dữ liệu và ứng dụng công nghệ thông tin. Thông tư số 73/2026/TT-BXD ngày 30/9/2026 của Bộ Xây dựng Quy định về phân cấp và quy trình kiểm tra chuyên ngành trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ. Theo đó, đối tượng áp dụng là cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động kiểm tra chuyên ngành thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng.
Về phân cấp thẩm quyền và tổ chức kiểm tra, cục trưởng các cục thuộc Bộ được quyết định, thành lập đoàn và tổ chức kiểm tra chuyên ngành trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao.
Đối với những ngành, lĩnh vực chưa phân cấp cho các cục, vụ trưởng các vụ chuyên môn có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan tham mưu Bộ trưởng tiến hành kiểm tra.
Bộ trưởng Bộ Xây dựng trực tiếp quyết định kiểm tra đối với các trường hợp có nội dung liên quan từ hai cục trở lên; đối tượng kiểm tra là Bộ, ngành hoặc UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; hoặc các cuộc kiểm tra có tính chất phức tạp, nhạy cảm, phạm vi rộng.
Thông tư quy định các đơn vị hằng năm gửi đề xuất kế hoạch kiểm tra chuyên đề về Văn phòng Bộ trước ngày 15/11 để tổng hợp, trình Bộ trưởng phê duyệt chậm nhất vào ngày 25/12.
Đáng chú ý, hoạt động kiểm tra được thực hiện theo hai hình thức gồm kiểm tra trực tiếp và kiểm tra trực tuyến, từ xa trên cơ sở ứng dụng công nghệ thông tin và dữ liệu chuyên ngành. Trường hợp kiểm tra từ xa không đủ thông tin, dữ liệu cần thiết, trưởng đoàn kiểm tra báo cáo người ra quyết định để chuyển sang kiểm tra trực tiếp.
Quá trình kiểm tra cũng được quy định theo hướng hạn chế yêu cầu hồ sơ, tài liệu không liên quan. Đoàn kiểm tra chỉ yêu cầu cung cấp những hồ sơ, tài liệu phục vụ trực tiếp cho nội dung kiểm tra; đồng thời phải tuân thủ các quy định về an toàn, an ninh, phòng cháy, chữa cháy khi làm việc tại hiện trường.
Sau kiểm tra, nếu phát hiện vi phạm hành chính, đoàn kiểm tra lập biên bản và xử lý theo quy định. Trường hợp có dấu hiệu tội phạm, hồ sơ được chuyển đến cơ quan có thẩm quyền. Hồ sơ kiểm tra được hoàn thiện, lưu trữ bằng bản giấy hoặc bản điện tử để phục vụ theo dõi, đôn đốc việc thực hiện kết luận sau kiểm tra.
Thông tư có hiệu lực từ ngày 01/12/2026. Đối với các cuộc kiểm tra hoặc kế hoạch kiểm tra chuyên đề đã được phê duyệt trước thời điểm này, việc thực hiện tiếp tục theo quy định và kế hoạch đã được phê duyệt, bảo đảm hoạt động quản lý nhà nước được chuyển tiếp liên tục.
