Xe máy phải đạt tiêu chuẩn kiểm định khí thải
Theo quy định của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ, xe mô tô, xe gắn máy (gọi chung là xe máy) tham gia giao thông đường bộ phải đạt tiêu chuẩn kiểm định về khí thải.
Lộ trình cụ thể bắt đầu áp dụng kiểm định khí thải xe máy, theo Quyết định số 13/2026/QĐ-TTg ngày 02/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ (quy định lộ trình áp dụng Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ), từ 01/7/2027 bắt đầu áp dụng tại Hà Nội và TP.HCM. Từ 01/7/028 áp dụng đối với các thành phố trực thuộc Trung ương còn lại, từ ngày 01/7/2030 đối với các tỉnh còn lại (các địa phương có thể lựa chọn áp dụng sớm hơn).
Cùng với xác định thời gian bắt đầu triển khai, quyết định trên cũng quy định các mức tiêu chuẩn khí thải cụ thể đối với các nhóm xe máy, căn cứ vào vào năm sản xuất và địa bàn hoạt động của xe.
Các tiêu chuẩn cụ thể của khí thải xe máy đã được Bộ NN&MT ban hành tại Thông tư số 92/2025/TT-BNNMT (ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ, có hiệu lực thi hành từ ngày 30/6/2026), trong đó quy định 4 mức tiêu chuẩn (Mức 1, 2, 3, 4), với các chỉ số cụ thể về giới hạn tối đa đối với chất HC, CO trong khí thải của xe máy sử dụng động cơ cháy cưỡng bức.
Về công tác triển khai, tìm hiểu tại Hà Nội cho thấy, Sở Xây dựng thành phố đã có văn bản chỉ đạo các phòng, ban trực thuộc nghiên cứu đề xuất triển khai công tác kiểm định khí thải xe máy trên địa bàn. Đồng thời, yêu cầu các cơ sở đăng kiểm xe cơ giới tại Hà Nội khẩn trương xây dựng các phương án về nhân sự, máy móc thiết bị để sẵn sàng tổ chức thực hiện nhiệm vụ kiểm định khí thải xe máy khi có yêu cầu.
Sẽ ban hành thông tư hướng dẫn về định mức, giá dịch vụ
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ cũng quy định, việc kiểm định, cấp chứng nhận đạt tiêu chuẩn khí thải xe máy được thực hiện tại cơ sở đăng kiểm đủ điều kiện. Do đó, để triển khai kiểm định khí thải xe máy cần đầy đủ các hành lang pháp lý liên quan đến điều kiện cơ sở vật chất của cơ sở đăng kiểm, nhân sự, quy trình thủ tục kiểm định, giá dịch vụ kiểm định…
Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, đến nay nhiều quy định liên quan đến quản lý hoạt động kiểm định khí thải xe máy thuộc phạm vi, thẩm quyền quản lý của Bộ Xây dựng đã được ban hành, sẵn sàng đáp ứng theo lộ trình kiểm định khí thải xe máy.
Cụ thể, Bộ Xây dựng đã ban hành: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về cơ sở kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy (ban hành kèm Thông tư số 50/2024/TT-BGTVT); Quy định trình tự, thủ tục cấp mới, cấp lại, tạm đình chỉ hoạt động, thu hồi giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động cơ sở kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy (Thông tư số 46/2024/TT- BGTVT); Quy định trình tự, thủ tục kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy (Thông tư số 47/2024/TT-BGTVT).
Nhằm hoàn thiện đầy đủ hành lang pháp lý để triển khai, Cục Đăng kiểm Việt Nam đang lấy ý kiến để hoàn thiện dự thảo, trình Bộ Xây dựng ban hành Thông tư quy định đặc điểm kinh tế - kỹ thuật và định mức kinh tế - kỹ thuật dịch vụ kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy.
Nội dung dự thảo thông tư gồm các quy định về định mức nhằm lượng hóa các hao phí cần thiết để hoàn thành từng mục công việc, làm căn cứ xác định chi phí và xây dựng phương án giá kiểm định khí thải xe máy. Trong đó, chia thành 03 hạng nhóm công việc chính: Cấp giấy chứng nhận khí thải xe máy lần đầu, cấp lại giấy chứng nhận khí thải xe máy; kiểm định khí thải xe máy.
Mức hao phí nhân công đăng kiểm viên đối với dịch vụ cấp, cấp lại giấy chứng nhận khí thải xe máy được dự tính là 0,0052 công/xe (tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra đối chiếu, trả kết quả); với công việc kiểm định khí thải, mức hao phí nhân công đăng kiểm viên 0,0257 công/xe, hao phí sử dụng thiết bị đo khí thải là 0,0136 ca/xe. Thời gian làm việc một ngày công làm việc là 8 giờ.
Khi được ban hành, thông tư là cơ sở để xác định chi phí, xây dựng phương án giá và quản lý giá dịch vụ kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy.
Bên cạnh đó, nhằm khẩn trương hoàn thiện hành lang pháp lý phục vụ triển khai hoạt động và quản lý dịch vụ kiểm định khí thải xe máy, Bộ Xây dựng cũng đang lấy ý kiến đóng góp của các cơ quan, tổ chức, người dân về hoàn thiện dự thảo Thông tư quy định cơ chế, chính sách quản lý giá dịch vụ kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy.
Dự thảo thông tư gồm 05 điều, quy định về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, cơ chế, chính sách quản lý giá dịch vụ kiểm định khí thải xe máy, trách nhiệm thi hành và hiệu lực thi hành. Trong đó, đáng chú ý là quy định: "Giá cụ thể dịch vụ kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy do cơ sở đăng kiểm tự định giá nhưng không được cao hơn mức giá tối đa do Bộ trưởng Bộ Xây dựng quyết định".
Giá tối đa và mức giá kiểm định cụ thể không bao gồm thuế giá trị gia tăng, lệ phí cấp giấy chứng nhận kiểm định (nếu có) và các chi phí phát sinh do yêu cầu riêng của khách hàng.
Theo Vụ Tài chính - Kế hoạch (Bộ Xây dựng), cơ chế quản lý giá kiểm định khí thải xe máy như trên nhằm bảo đảm sự kiểm soát của Nhà nước đối với giá dịch vụ kiểm định khí thải xe máy, bảo vệ quyền lợi của người sử dụng dịch vụ và tạo quyền chủ động cho cơ sở đăng kiểm trong việc quyết định mức giá phù hợp với điều kiện tổ chức cung ứng dịch vụ và khả năng tiết giảm chi phí.

Theo hai dự thảo thông tư đang được Bộ Xây dựng lấy ý kiến, các hao phí là căn cứ để tính giá kiểm định khí thải xe máy, và cơ sở đăng kiểm được tự định giá dịch vụ kiểm định nhưng không được quá mức tối đa do Bộ trưởng Bộ Xây dựng quyết định... 

