Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến cho dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về việc thí điểm thành lập Trung tâm giao dịch BĐS, một mô hình được kỳ vọng sẽ minh bạch hóa thị trường. Theo đó, mọi giao dịch BĐS, từ đất nền đến nhà ở hình thành trong tương lai và NƠXH, dự kiến đều phải thực hiện qua trung tâm này. 
Chiều 29/9, tại Hà Nội, Bộ Xây dựng tổ chức cuộc họp lấy ý kiến dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về việc thí điểm mô hình Trung tâm giao dịch BĐS và quyền sử dụng đất do Nhà nước thành lập. Cuộc họp có sự tham gia của đại diện các Bộ, ngành, Hiệp hội, đại diện UBND 34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, qua hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến.
Phát biểu tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh chỉ rõ thực trạng các hoạt động giao dịch BĐS hiện nay vẫn còn tương đối manh mún, độc lập. Các quy trình từ giới thiệu sản phẩm, công chứng, thanh toán đến cấp giấy chứng nhận vẫn diễn ra rời rạc, thiếu sự kết nối tập trung...
Nhằm triển khai thực hiện có hiệu quả đúng tiến độ Chính phủ giao về việc xây dựng dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về thí điểm mô hình Trung tâm giao dịch BĐS và quyền sử dụng đất do nhà nước thành lập, Bộ Xây dựng đã chủ động xây dựng Đề án thành lập Trung tâm giao dịch BĐS với mục tiêu thúc đẩy thị trường phát triển lành mạnh, an toàn và kiểm soát tốt hơn các giao dịch, giá cả cũng như tính pháp lý của tài sản.
Một điểm đáng chú ý được Thứ trưởng nhấn mạnh là tiến độ và lộ trình triển khai. Thay vì chờ đợi quy trình báo cáo Bộ Chính trị hay ban hành Nghị quyết của Quốc hội, Thủ tướng đã yêu cầu thực hiện ngay thông qua việc ban hành một Nghị quyết đặc thù của Chính phủ, để sớm thành lập các trung tâm trên phạm vi 34 tỉnh thành.
"Đây là Trung tâm khá mới mẻ, tác động lớn đối với người dân, doanh nghiệp. Bởi, tới đây, mọi giao dịch BĐS sẽ qua Trung tâm này", Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh khẳng định về tầm ảnh hưởng của mô hình.
Để vận hành một trung tâm có quy mô và tầm quan trọng như vậy, công nghệ được xác định là yếu tố cốt lõi. Dự kiến, Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel) sẽ là đơn vị được lựa chọn để cung cấp hạ tầng, dữ liệu và phát triển phần mềm quản lý.
Đại diện Viettel chia sẻ, để xây dựng một sàn giao dịch BĐS hiệu quả tương tự sàn chứng khoán, cần ứng dụng những công nghệ tiên tiến nhất. Cụ thể, công nghệ blockchain sẽ được sử dụng để lưu lại mọi dấu vết giao dịch, đảm bảo tính bất biến và chống giả mạo; dữ liệu lớn (Big Data) giúp phân tích, định giá; trong khi trí tuệ nhân tạo (AI) và thực tế ảo (VR) mang lại trải nghiệm trực quan cho người dùng.
Tất cả nhằm tạo ra một hệ thống minh bạch, bảo mật, dễ tra cứu và vận hành thông suốt, kết nối toàn diện người mua, người bán với các dịch vụ tài chính, ngân hàng và pháp lý liên quan.
Trước một đề án có tác động sâu rộng, các địa phương đã đưa ra nhiều góp ý thẳng thắn và xác đáng, bày tỏ sự ủng hộ chủ trương thành lập trung tâm, xem đây là công cụ cần thiết để quản lý và điều tiết thị trường.
Đại diện Sở Xây dựng TP.HCM đề nghị làm rõ cơ chế quản lý giao dịch BĐS hình thành trong tương lai và việc xác định đối tượng mua NƠXH, vốn là những nhiệm vụ mà Sở đang thực hiện. Tương tự, Hà Nội cũng mong muốn có sự phân định rạch ròi vai trò của Trung tâm giao dịch BĐS với Văn phòng đăng ký đất đai hiện hữu để tránh xung đột, vướng mắc trong quá trình triển khai.
Nhìn từ một góc độ khác, đại diện Hải Phòng đưa ra đề xuất, cần khoanh vùng đối tượng giao dịch để đảm bảo tính khả thi trong giai đoạn đầu do khối lượng công việc sẽ rất lớn. Đặc biệt, Hải Phòng nhấn mạnh sự cần thiết phải tách bạch hoàn toàn vai trò quản lý nhà nước ra khỏi hoạt động vận hành của trung tâm này.
Bên cạnh sự đồng thuận về chủ trương, các chuyên gia đã đưa ra những góp ý sâu sắc, nhằm hoàn thiện cơ chế vận hành của Trung tâm, đảm bảo hiệu quả thực tiễn và tránh chồng chéo chức năng.
Ông Nguyễn Văn Đính, Phó chủ tịch Hiệp hội BĐS Việt Nam, nhấn mạnh vai trò cốt lõi của Trung tâm là một đầu mối dữ liệu độc lập và quan trọng. Trung tâm cần có chức năng kết nối toàn bộ dữ liệu từ các cơ quan liên quan như thuế, ngân hàng và các cơ quan quản lý khác. Việc mã hóa và tích hợp dữ liệu một cách tập trung sẽ giúp đảm bảo tính minh bạch, hỗ trợ đắc lực cho việc xử lý các giao dịch BĐS.
Theo ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam, cần xác định rõ Trung tâm sẽ là đơn vị sự nghiệp công lập hay đơn vị quản lý để có cơ chế vận hành phù hợp.
Trong khi đó, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội BĐS TP.HCM, kiến nghị tập trung vào việc minh bạch hóa thông tin. Ông Châu nhấn mạnh sự cần thiết của việc công khai đầy đủ, chính xác các thông tin về sản phẩm và dự án BĐS, giúp người dân và nhà đầu tư có cái nhìn rõ ràng hơn, giảm thiểu rủi ro.
Tiếp thu các ý kiến, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh cho biết, Bộ Xây dựng sẽ nghiêm túc nghiên cứu, chắt lọc các góp ý để bổ sung, hoàn chỉnh dự thảo Nghị quyết, với mong muốn khi chính sách được ban hành sẽ thực sự đi vào cuộc sống, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân và doanh nghiệp.
