Trong khuôn khổ chương trình làm việc đầu năm Bính Ngọ, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Danh Huy đã tiếp và làm việc với ông Nianshan Zhang - Tổng Giám đốc Ban Đông Nam Á (SERD) của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB). Buổi làm việc diễn ra trong bối cảnh Việt Nam đang chuẩn bị bước vào giai đoạn triển khai các chương trình đầu tư hạ tầng quy mô lớn 2026-2030, đồng thời đẩy mạnh cải cách thể chế, phân cấp, phân quyền theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Tăng cường năng lực địa phương trong giai đoạn phân cấp mới
Tại buổi làm việc, ông Nianshan Zhang bày tỏ vui mừng khi được Bộ Xây dựng tiếp đón trọng thị nhân dịp đầu Xuân Bính Ngọ, đồng thời đánh giá cao vai trò trung tâm của Bộ trong hoạch định và triển khai các dự án hạ tầng chiến lược của Việt Nam. Trong thời gian qua, hai bên đã có nhiều hợp tác hiệu quả trong lĩnh vực phát triển hạ tầng lớn.
ADB tái khẳng định cam kết đồng hành cùng Việt Nam trong các dự án có tính chất tham vọng, dài hạn, đặc biệt trong lĩnh vực đường sắt, phát triển đô thị xanh và hạ tầng kỹ thuật thông minh. Đồng thời, ADB sẵn sàng tăng cường hỗ trợ thông qua nhiều công cụ tài chính linh hoạt như vốn vay ưu đãi, hỗ trợ kỹ thuật, cơ chế PPP và các chương trình hợp tác chính sách.
Thứ trưởng Nguyễn Danh Huy đánh giá cao vai trò và kinh nghiệm của ADB trong triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn tại khu vực châu Á, đặc biệt là lĩnh vực đường sắt. Trong bối cảnh Bộ Xây dựng đang chuẩn bị nguồn lực cho loạt dự án đường sắt chiến lược giai đoạn 2026-2030, bao gồm tuyến tốc độ cao Bắc - Nam và các tuyến kết nối liên vùng quan trọng.
Thứ trưởng nhấn mạnh việc hợp tác với các đối tác phát triển quốc tế cần được xem xét trên cơ sở hài hòa giữa hiệu quả tài chính, mức độ ưu đãi và thế mạnh chuyên môn của từng tổ chức.
Tuy nhiên, theo Thứ trưởng, hợp tác quốc tế trong giai đoạn tới không chỉ dừng ở huy động vốn đầu tư mà cần tập trung mạnh vào nâng cao năng lực thực thi ở cấp địa phương. “Đào tạo nguồn nhân lực cho địa phương là yếu tố cốt lõi. Khi đã phân cấp, phân quyền rõ ràng trong tiến trình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, thì năng lực triển khai tại chỗ sẽ quyết định trực tiếp đến tiến độ và chất lượng dự án”, Thứ trưởng Nguyễn Danh Huy nhấn mạnh.
Tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực quan trọng
Trong lĩnh vực phát triển đô thị, hai bên ghi nhận các kết quả hợp tác trước đây như Dự án Cải thiện môi trường đô thị miền Trung (CREUIP) và các chương trình hỗ trợ kỹ thuật ứng phó biến đổi khí hậu. Thời gian tới, Bộ Xây dựng đề xuất ADB tiếp tục đồng hành trong việc lồng ghép đánh giá rủi ro khí hậu vào quy hoạch đô thị, phát triển giao thông công cộng bền vững và hoàn thiện cơ chế tài chính cho các dự án PPP đô thị.
Đáng chú ý, Thứ trưởng Nguyễn Danh Huy đề nghị ADB tăng cường hỗ trợ các chương trình đào tạo, hội thảo chuyên sâu và trao đổi chuyên gia nhằm nâng cao năng lực quản trị đô thị, quản lý dự án và vận hành, bảo trì hạ tầng cho đội ngũ cán bộ địa phương.
Theo Thứ trưởng, trong điều kiện phân cấp mạnh mẽ, địa phương không chỉ là đơn vị thực hiện mà còn là chủ thể hoạch định và chịu trách nhiệm toàn diện về tiến độ, chất lượng công trình. Vì vậy, việc chuẩn hóa năng lực cán bộ, cập nhật phương pháp quản lý tiên tiến và tiếp cận công nghệ mới là yêu cầu mang tính chiến lược.
Trong lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật và cấp thoát nước, hai bên thống nhất tiếp tục nghiên cứu các cơ chế quản lý hợp đồng O&M, tối ưu hóa quản lý tài sản hạ tầng, xây dựng cơ chế định giá nước sạch liên tỉnh, đồng thời ứng dụng công nghệ số như IoT, BIM trong quản lý vận hành hệ thống đô thị. Thứ trưởng đề nghị các nội dung hợp tác cần gắn với thực tiễn triển khai tại địa phương, có thí điểm cụ thể và nhân rộng theo lộ trình phù hợp.
Ở lĩnh vực khoa học công nghệ môi trường và VLXD, dự án hỗ trợ xây dựng và thí điểm khung chứng nhận, dán nhãn sản phẩm vật liệu xây dựng phát thải thấp do ADB hỗ trợ đang được triển khai trong năm 2026. Đây là bước đi quan trọng nhằm hiện thực hóa cam kết giảm phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, đồng thời tạo nền tảng cho thị trường vật liệu xây dựng xanh tại Việt Nam.
Thứ trưởng Nguyễn Danh Huy nhấn mạnh, trong quá trình chuyển đổi xanh và chuyển đổi số ngành xây dựng, địa phương là nơi trực tiếp áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn mới và tổ chức thực thi. Do đó, hợp tác với ADB cần song hành giữa xây dựng chính sách ở cấp trung ương và tăng cường năng lực triển khai ở cấp cơ sở, bảo đảm chính sách đi vào thực tiễn một cách hiệu quả, đồng bộ.
Kết thúc buổi làm việc, hai bên thống nhất tiếp tục trao đổi để hoàn thiện Biên bản ghi nhớ hợp tác, mở rộng các chương trình hỗ trợ kỹ thuật, tài chính và đào tạo trong thời gian tới. Việc tăng cường quan hệ đối tác với ADB được xác định không chỉ nhằm huy động nguồn lực cho các dự án hạ tầng chiến lược, mà còn để củng cố năng lực thể chế, quản trị và nguồn nhân lực, những nền tảng then chốt cho sự phát triển bền vững của ngành xây dựng trong giai đoạn mới.
