Bộ Xây dựng thẩm định, quyết định công nhận đô thị loại I

Bộ Xây dựng vừa xác thực Văn bản hợp nhất số 122/2026/VBHN-NĐ-BXD ngày 30/9/2026 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ. Văn bản xác định phạm vi quản lý nhà nước và các nhiệm vụ cụ thể về quy hoạch, hoạt động xây dựng, phát triển đô thị, hạ tầng kỹ thuật, VLXD và giao thông vận tải.

Thẩm định quy hoạch, công nhận đô thị loại I

Bộ Xây dựng thực hiện chức năng quản lý nhà nước về quy hoạch đô thị và nông thôn, kiến trúc; hoạt động xây dựng; phát triển đô thị; hạ tầng kỹ thuật; nhà ở; thị trường bất động sản; VLXD; giao thông vận tải đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa, hàng hải và hàng không dân dụng trên phạm vi cả nước.

Về quy hoạch, Bộ tổ chức lập, thẩm định Quy hoạch tổng thể hệ thống đô thị và nông thôn; tham gia công tác thẩm định các quy hoạch theo quy định pháp luật về quy hoạch. Bộ tổ chức thẩm định nhiệm vụ quy hoạch, quy hoạch đô thị và nông thôn thuộc thẩm quyền phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ hoặc thẩm định, phê duyệt các quy hoạch theo phân công của Thủ tướng Chính phủ (Nghị định số 354/2026/NĐ-CP).

Về phát triển đô thị, Bộ xây dựng chiến lược, chương trình, kế hoạch, dự án quan trọng quốc gia và định hướng phát triển đô thị thông minh quốc gia; xây dựng các chỉ tiêu về phát triển đô thị trong nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội của đất nước theo từng giai đoạn.

Bộ tổ chức thẩm định, ban hành quyết định công nhận đô thị loại I; hướng dẫn, kiểm tra và tổ chức thực hiện việc đánh giá, phân loại đô thị hằng năm theo các tiêu chí, tiêu chuẩn được cấp có thẩm quyền quy định (Nghị định số 354/2026/NĐ-CP).

Trong lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật, phạm vi quản lý của Bộ gồm công viên, cây xanh đô thị và khu dân cư nông thôn; chiếu sáng đô thị và khu dân cư nông thôn. Bộ xây dựng cơ chế, chính sách về phát triển, quản lý vận hành, khai thác sử dụng và bàn giao hệ thống công trình hạ tầng kỹ thuật; hướng dẫn, kiểm tra hoạt động kinh doanh nước sạch và thực hiện bảo đảm cấp nước an toàn (Nghị định số 354/2026/NĐ-CP).

Quản lý thẩm định xây dựng, chứng chỉ hành nghề và chất lượng vật liệu

Về hoạt động xây dựng, Bộ thực hiện nhiệm vụ thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng; thống nhất quản lý nhà nước về việc cấp, thu hồi chứng chỉ hành nghề và quản lý cấp mã số chứng chỉ hành nghề (Nghị định số 354/2026/NĐ-CP).

Bộ xây dựng, quản lý hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng; hướng dẫn áp dụng mô hình thông tin công trình (BIM). Bộ hướng dẫn, kiểm tra việc thực hiện pháp luật về hợp đồng xây dựng, hợp đồng dự án PPP; hướng dẫn phương pháp điều chỉnh giá hợp đồng và công bố mẫu hợp đồng xây dựng (Nghị định số 33/2025/NĐ-CP).

Đối với VLXD, Bộ tổ chức xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật và chính sách về quản lý, phát triển VLXD. Bộ hướng dẫn, kiểm tra địa phương trong việc lập, thẩm định, phê duyệt và quản lý thực hiện chương trình, kế hoạch phát triển VLXD.

Bộ hướng dẫn các hoạt động thẩm định, đánh giá chất lượng sản phẩm, hàng hóa VLXD; chỉ định và quản lý tổ chức đánh giá sự phù hợp; kiểm định, chứng nhận sự phù hợp về chất lượng sản phẩm, hàng hóa VLXD và cấu kiện xây dựng.

Nhiệm vụ hướng dẫn, kiểm tra địa phương và doanh nghiệp bao gồm việc thực hiện pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa VLXD; sản xuất, sử dụng vật liệu tiết kiệm tài nguyên, tiết kiệm năng lượng, thân thiện với môi trường trong công trình xây dựng (Nghị định số 33/2025/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 354/2026/NĐ-CP).

Quản lý an toàn giao thông và tổ chức bộ máy

Trong lĩnh vực phương tiện giao thông, Bộ xây dựng danh mục sản phẩm, hàng hóa có mức độ rủi ro trung bình, mức độ rủi ro cao; tổ chức cấp, cấp lại, gia hạn, thu hồi giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động kiểm định xe cơ giới và kiểm định kỹ thuật an toàn lao động theo thẩm quyền (Nghị định số 354/2026/NĐ-CP).

Về an ninh, an toàn giao thông, Bộ ban hành Chương trình an toàn hàng không dân dụng Việt Nam theo thẩm quyền. Bộ quy định chi tiết việc xây dựng, đánh giá, phê duyệt kế hoạch an ninh tàu biển, cảng biển và khu nước, vùng nước; quy định việc cấp chứng nhận liên quan đến an ninh tàu biển, cảng biển.

Bộ chủ trì hoặc phối hợp kiểm tra, cung cấp thông tin an ninh, an toàn hàng không dân dụng, hàng hải; tổ chức điều tra sự cố nghiêm trọng, tai nạn tàu bay và tai nạn hàng hải theo thẩm quyền, quy định của pháp luật (Nghị định số 354/2026/NĐ-CP).

Đối với doanh nghiệp, Bộ thực hiện quyền, trách nhiệm của cơ quan đại diện chủ sở hữu nhà nước đối với doanh nghiệp có vốn nhà nước do Bộ quyết định thành lập hoặc được giao quản lý. Bộ phối hợp với Bộ Tài chính chỉ đạo các tập đoàn, tổng công ty do Bộ Tài chính đại diện chủ sở hữu thực hiện nhiệm vụ chính trị, đột xuất, cấp bách và nhiệm vụ quan trọng của ngành theo yêu cầu của cấp có thẩm quyền (Nghị định số 354/2026/NĐ-CP).

Bộ thực hiện các chương trình, kế hoạch hợp tác quốc tế; chủ trì đề xuất ký kết, thực hiện điều ước quốc tế; ký kết, thực hiện thỏa thuận quốc tế. Bộ thực hiện kiểm tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phản ánh, kiến nghị; phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí và xử lý vi phạm trong các lĩnh vực được giao quản lý (Nghị định số 354/2026/NĐ-CP).

Cơ cấu tổ chức của Bộ gồm 22 đơn vị được liệt kê, trong đó có 18 tổ chức giúp Bộ trưởng thực hiện chức năng quản lý nhà nước và 4 đơn vị sự nghiệp công lập phục vụ chức năng quản lý nhà nước.

Các đơn vị gồm: Văn phòng, 7 vụ và 10 cục; trong đó có Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng, Cục Kết cấu hạ tầng xây dựng. 4 đơn vị sự nghiệp là: Trung tâm Công nghệ thông tin, Báo Xây dựng, Tạp chí Xây dựng và Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng (Nghị định số 354/2026/NĐ-CP).