Hàng loạt dự án hạ tầng, nhà ở và công trình trọng điểm được đẩy mạnh triển khai, làm tăng nhu cầu VLXD. Trước sức ép về tiến độ, ngành VLXD cần chủ động nguồn cung, minh bạch giá cả và kiểm soát chất lượng sản phẩm. 
Đầu tư xây dựng mở rộng dư địa cho VLXD
Theo Báo cáo Tình hình thực hiện nhiệm vụ tháng 8 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm tháng 9/2026 của Bộ Xây dựng, công tác quản lý VLXD tiếp tục được tập trung vào hoàn thiện chính sách, quản lý giá và xử lý các phản ánh, kiến nghị liên quan đến lĩnh vực này. Bộ đang xây dựng hồ sơ chính sách dự án Luật Quản lý, phát triển VLXD, lấy ý kiến các Bộ, ngành và địa phương.
Đáng chú ý, Bộ Xây dựng yêu cầu các địa phương tăng cường công bố giá VLXD, chỉ số giá xây dựng, đồng thời thực hiện các giải pháp quản lý, bình ổn giá VLXD nhằm bảo đảm tiến độ các dự án đầu tư xây dựng, nhất là các công trình, dự án trọng điểm quốc gia.
Đây là vấn đề có ý nghĩa trực tiếp đối với thị trường VLXD. Khi đầu tư xây dựng được thúc đẩy, nhu cầu đối với các nhóm vật liệu chủ yếu có xu hướng gia tăng. Nếu công tác dự báo nhu cầu, chuẩn bị nguồn cung và cập nhật giá không theo kịp tiến độ dự án, nguy cơ biến động giá và thiếu hụt cục bộ có thể tạo thêm áp lực lên chi phí đầu tư. Vì vậy, việc tăng cường công bố giá và bình ổn thị trường không chỉ phục vụ quản lý nhà nước mà còn giúp doanh nghiệp xây dựng chủ động hơn trong lập dự toán, ký kết và triển khai hợp đồng.
Một động lực đáng chú ý khác đến từ lĩnh vực nhà ở. Đến nay, cả nước có 903 dự án NƠXH đang triển khai với quy mô 856.368 căn, tổng mức đầu tư khoảng 790.942 tỷ đồng. Từ đầu năm 2026, đã có 108 dự án hoàn thành và 107 dự án khởi công, với tổng quy mô hơn 152.000 căn.
Cùng với các dự án hạ tầng trọng điểm, quy mô triển khai nhà ở xã hội cho thấy dư địa thị trường đáng kể đối với ngành VLXD trong thời gian tới. Đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp chủ động điều chỉnh kế hoạch sản xuất, nâng công suất hợp lý và phát triển các sản phẩm đáp ứng yêu cầu về chất lượng, giá thành và tiến độ cung ứng.
Chuyển từ quản lý nguồn cung sang phát triển bền vững
Bên cạnh yêu cầu bảo đảm nguồn cung, định hướng phát triển VLXD đang ngày càng gắn với các mục tiêu về môi trường và biến đổi khí hậu. Báo cáo cho biết Bộ Xây dựng đang nghiên cứu xây dựng kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 208/NQ-CP về bảo vệ môi trường và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu.
Điều này cho thấy ngành VLXD không chỉ đứng trước bài toán đáp ứng nhu cầu xây dựng ngày càng lớn, mà còn phải thay đổi theo hướng tiết kiệm tài nguyên, giảm tác động môi trường và nâng cao hiệu quả sử dụng vật liệu. Về dài hạn, đây sẽ là yếu tố tác động trực tiếp đến định hướng đầu tư công nghệ, cơ cấu sản phẩm và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp VLXD.
Song song với chính sách, hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn cũng đang được tiếp tục hoàn thiện. Trong tháng 8, Bộ Xây dựng đã hoàn thiện hồ sơ 13 dự thảo TCVN, trong đó có các tiêu chuẩn thuộc lĩnh vực VLXD; đồng thời công bố 9 TCVN và bãi bỏ 2 TCVN.
Việc hoàn thiện tiêu chuẩn, quy chuẩn sẽ tạo nền tảng quan trọng để nâng chất lượng sản phẩm, kiểm soát thị trường và thúc đẩy các loại VLXD mới. Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp từng bước chuyển từ cạnh tranh chủ yếu bằng giá sang cạnh tranh bằng chất lượng, công nghệ và hiệu quả môi trường.
Trong thời gian tới, tiến độ triển khai các dự án hạ tầng và nhà ở sẽ tiếp tục làm tăng nhu cầu VLXD. Để đáp ứng thị trường, ngành VLXD cần bảo đảm nguồn cung, minh bạch giá cả, kiểm soát chất lượng và phát triển sản phẩm theo hướng xanh. Việc hoàn thiện Luật Quản lý, phát triển VLXD cùng hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn là cơ sở để thực hiện các yêu cầu này.
