Factors affecting canal-side housing relocation toward sustainable urban development in Ho Chi Minh City

Các yếu tố ảnh hưởng đến việc di dời nhà ở ven kênh rạch hướng đến phát triển bền vững đô thị tại TP Hồ Chí Minh

07:00 23/10/2026
Bài báo nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả của chương trình di dời nhà ở ven kênh rạch hướng đến phát triển đô thị bền vững tại TP Hồ Chí Minh (TP.HCM). Trên cơ sở phân tích số liệu thực tiễn giai đoạn 2025 - 2026 và mục tiêu đến năm 2030, bài báo hệ thống hóa 5 yếu tố tác động chính bao gồm: Thể chế - pháp luật, kỹ thuật - hạ tầng, khả năng huy động nguồn lực, quy trình di dời và tâm lý người dân.

DOI: http://doi.org/10.64588/jc.07.10.2026

TÁC GIẢ:
THS Lê Hữu Đạt

Phân hiệu tại TP Hồ Chí Minh, Trường Đại học Giao thông vận tải
Email: datlh_ph@utc.edu.vn

THÔNG TIN BÀI BÁO
Chuyên mục: Khoa học công nghệ
Ngày nhận bài: 28/8/2026
Ngày sửa bài: 09/9/2026
Ngày chấp nhận đăng: 25/9/2026
Ngày xuất bản Online: 23/10/2026
Tác giả liên hệ: Email: datlh_ph@utc.edu.vn

TÓM TẮT
Bài báo nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả của chương trình di dời nhà ở ven kênh rạch hướng đến phát triển đô thị bền vững tại TP.HCM. Trên cơ sở phân tích số liệu thực tiễn giai đoạn 2025 - 2026 và mục tiêu đến năm 2030, bài báo hệ thống hóa 5 yếu tố tác động chính bao gồm: Thể chế - pháp luật, kỹ thuật - hạ tầng, khả năng huy động nguồn lực, quy trình di dời và tâm lý người dân. Sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính, kết quả cho thấy các “điểm nghẽn” nổi bật liên quan đến cơ chế bồi thường, rủi ro đứt gãy sinh kế hậu di dời và áp lực huy động nguồn vốn đầu tư. Trên cơ sở đó, 5 nhóm giải pháp được đề xuất nhằm đảm bảo sự hài hòa giữa mục tiêu chỉnh trang đô thị xanh và an sinh xã hội lâu dài cho người dân bị ảnh hưởng.

Từ khóa: Phát triển bền vững; chương trình di dời; giải tỏa mặt bằng; quy hoạch đô thị.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Thủ tướng Chính phủ. Quyết định số 1711/QĐ-TTg Phê duyệt Quy hoạch Thành phố Hồ Chí Minh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, tháng 12/ 2024. Internet: https://vanban.chinhphu.vn/?classid=2&docid=212234&pageid=27160 (truy cập: tháng 8/2026).

[2] World Bank. Vietnam: Ho Chi Minh City Environmental Sanitation (Nhieu Loc-Thi Nghe Basin) Project: Implementation Completion and Results Report, Rep. ICR2375, 2013. Internet:https://documents.worldbank.org/en/publication/documents-reports/documentdetail/426791468338360089 (accessed: 8/2026).

[3] World Bank. What Makes a Sustainable City? A Sampling of Global Case Studies Highlighting Innovative Approaches to Sustainability in Urban Areas, Rep. 101696,2015. Internet:https://documents1.worldbank.org/curated/en/437911467997635726/pdf/101696-WP-PUBLIC-Box394815B-SustainableCities-Spread.pdf (accessed: 8/2026).

[4] Sỹ Đông. Cuộc cải tạo nhà ven kênh ‘lịch sử’ của TP.HCM. Thanh niên, Feb. 23, 2025. Internet: https://thanhnien.vn/cuoc-cai-tao-nha-ven-kenh-lich-su-cua-tphcm-185250222224552363.htm (truy cập: tháng 8/2026).

[5] Công báo TP Hồ Chí Minh. Ủy ban nhân dân thành phố Hồ Chí Minh ban hành Quyết định số 2988/QĐ-UBND về phê duyệt Đề án Chỉnh trang đô thị, khu vực nhà trên và ven sông, kênh, rạch trên địa bàn Thành phố giai đoạn 2025 - 2030, 18/7/2025. Internet: https://congbao.hochiminhcity.gov.vn/tin-tuc-tong-hop/uy-ban-nhan-dan-thanh-pho-ho-chi-minh-ban-hanh-quyet-%C4%91inh-so-2988-q%C4%91-ubnd-ve-phe-duyet-%C4%91e-an-chinh-trang-%C4%91o-thi-khu-vuc-nha-tren-va-ven-song-kenh-rach-tren-%C4%91ia-ban-thanh-pho-giai-%C4%91oan-2025-2030 (truy cập: tháng 8/2026).

[6] Lan Phương và Thái Long. Quyết tâm hiện thực hóa mục tiêu di dời 40.000 căn nhà ven kênh rạch, Jun. 3, 2026. Internet: https://hdnd.hochiminhcity.gov.vn/tin-tuc/tin-tong-hop/quyet-tam-hien-thuc-hoa-muc-tieu-di-doi-40-000-can-nha-ven-kenh-rach (truy cập: tháng 8/2026).

[7] An Hiếu. TP Hồ Chí Minh sẽ di dời hơn 41.500 căn nhà ven kênh, rạch. Báo Tin tức và Dân tộc, 12/8/2026. Internet: https://baotintuc.vn/tp-ho-chi-minh/tp-ho-chi-minh-se-di-doi-hon-41500-can-nha-ven-kenh-rach-20260812195811729.htm (truy cập: tháng 8/2026).

[8] Sỹ Đông. TP.HCM tăng tốc dự án trọng điểm: “Mệnh lệnh” giải ngân 100% vốn đầu tư công, Jul. 24, 2026. Internet: https://thanhnien.vn/tphcm-tang-toc-du-an-trong-diem-menh-lenh-giai-ngan-100-von-dau-tu-cong-185260723171606916.htm (truy cập: tháng 8/2026).

[9] Ủy ban nhân dân TP Hồ Chí Minh. Quyết định số 11/2026/QĐ-UBND Ban hành Quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, Mar. 6, 2026. Internet: https://congbao.hochiminhcity.gov.vn/cong-bao/van-ban/quyet-dinh/so/11-2026-qd-ubnd/ngay/06-03-2026/noi-dung/49124 (truy cập: tháng 8/2026).

[10] Báo Sài Gòn Giải Phóng. Thay “áo mới” cho những dòng kênh, 12/7/2026. Internet: https://www.sggp.org.vn/thay-ao-moi-cho-nhung-dong-kenh-post861887.html (truy cập: tháng 8/2026).

[11] Ủy ban nhân dân TP Hồ Chí Minh. Quyết định số 4490/QĐ-UBND Ban hành Quy chế phối hợp thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, thu hồi đất và cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất để thực hiện dự án vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng trên địa bàn TP Hồ Chí Minh, 20/7/2026. Internet: https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Bat-dong-san/Quyet-dinh-4490-QD-UBND-2026-Quy-che-phoi-hop-boi-thuong-tai-dinh-cu-thu-hoi-dat-Ho-Chi-Minh-716526.aspx (truy cập: tháng 8/2026).

[12] Hội đồng nhân dân TP Hồ Chí Minh. Chủ động kiểm đếm sớm, tạo động lực đẩy nhanh các dự án trọng điểm của TP.HCM, 27/8/2026. Internet: https://hdnd.hochiminhcity.gov.vn/tin-tuc/ban-do-thi/chu-dong-kiem-dem-som-tao-dong-luc-day-nhanh-cac-du-an-trong-diem-cua-tp-hcm (truy cập: tháng 8/2026).

[13] S. Wust, J.-C. Bolay and T. T. N. Du. Metropolization and the ecological crisis: Precarious settlements in Ho Chi Minh City, Vietnam. Environment & Urbanization, vol. 14, no. 2, pp. 211-224, 2002, doi: 10.1177/095624780201400217.

►Xem bài báo tại đây

Bình luận