Cấm trồng 18 loài cây, cho phép trồng 33 loài cây
UBND TP Hà Nội vừa ban hành Quyết định số 143/2026/QĐ-UBND quy định về quản lý công viên, cây xanh, mặt nước trên địa bàn thành phố, có hiệu lực từ ngày 22/10/2026. Một trong những nội dung đáng chú ý của quyết định là việc xác định danh mục 18 loài cây cấm trồng, đồng thời quy định 33 loài cây được trồng trên đường phố và tại các khu vực công cộng.
Danh mục 18 loài cây cấm trồng gồm bã đậu (vông đồng), bồ hòn, bồ kết, cao su, cô ca cảnh, bông gòn, lòng mức, mã tiền, me keo, ô đầu (củ ấu tàu), dướng, xi rô, sưng Nam Bộ (sơn lu), tỏi độc, thông thiên, trúc đào, trứng cá và dâu da.
Việc đưa các loài cây này vào danh mục cấm trồng xuất phát từ những đặc điểm sinh học có thể ảnh hưởng đến an toàn con người, hoạt động giao thông, vệ sinh môi trường và cảnh quan đô thị. Trong đó, một số loài như mã tiền, trúc đào, thông thiên, tỏi độc có chứa độc tố; bồ kết, me keo có nhiều gai; trong khi một số loài khác có đặc điểm thân, cành dễ gãy hoặc quả rụng gây mất vệ sinh.
Đáng chú ý, danh mục có những loài cây quen thuộc với đời sống người dân như trứng cá, dâu da và dướng. Đây là những cây có khả năng sinh trưởng nhanh, thích nghi với điều kiện tự nhiên và từng xuất hiện phổ biến tại nhiều khu dân cư. Tuy nhiên, việc lựa chọn cây trồng trên đường phố cần đáp ứng những yêu cầu khác với cây trồng trong sân vườn hoặc các không gian sinh thái tự nhiên.
Theo ông Trần Hữu Bảo - Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội, việc ban hành danh mục cây xanh đô thị nhằm từng bước chuẩn hóa chủng loại cây trồng, bảo đảm phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, đặc điểm hạ tầng kỹ thuật, cảnh quan đô thị và yêu cầu an toàn cho người dân.
Tại những tuyến đường có mật độ giao thông cao, vỉa hè hẹp và tập trung nhiều công trình hạ tầng kỹ thuật, cây xanh phải đáp ứng các tiêu chí về đặc tính sinh trưởng, kết cấu thân, cành, bộ rễ, khả năng chống chịu mưa bão và tính ổn định lâu dài.
Điều này đòi hỏi công tác lựa chọn cây trồng phải được xem xét tổng thể, không chỉ dựa trên khả năng sinh trưởng hoặc giá trị tạo bóng mát mà còn tính đến sự phù hợp với từng vị trí và điều kiện không gian đô thị.
Đặc biệt, trong bối cảnh thời tiết cực đoan ngày càng tác động đến hệ thống cây xanh, việc ưu tiên các loài có tuổi thọ cao, kết cấu ổn định và khả năng chống chịu tốt là yêu cầu quan trọng nhằm hạn chế nguy cơ gãy đổ, bảo đảm an toàn giao thông và sinh hoạt của người dân.
Cây hiện hữu được đánh giá, xử lý theo lộ trình
Một trong những vấn đề được người dân quan tâm là phương án xử lý đối với những cây thuộc danh mục cấm trồng nhưng đã tồn tại nhiều năm trên các tuyến phố và trong khu dân cư.
Về nội dung này, ông Trần Hữu Bảo khẳng định, việc một loài cây thuộc danh mục không được trồng mới trên đường phố không đồng nghĩa với việc tất cả cây thuộc loài đó đang tồn tại đều phải chặt hạ ngay.
Theo quy định, đối với cây xanh hiện hữu thuộc danh mục cấm trồng hoặc không còn phù hợp với tính chất, vị trí và đặc điểm không gian đô thị, cơ quan, đơn vị được giao quản lý có trách nhiệm xây dựng kế hoạch từng bước loại bỏ, trồng thay thế, bảo đảm an toàn và cảnh quan.
Việc xử lý phải căn cứ vào kết quả rà soát, đánh giá cụ thể về tình trạng sinh trưởng, mức độ an toàn, vị trí trồng và ảnh hưởng của cây đối với giao thông, công trình hạ tầng kỹ thuật.
Đối với những cây đang sinh trưởng tốt, chưa có dấu hiệu mất an toàn, không ảnh hưởng đến giao thông và hệ thống hạ tầng, thành phố tiếp tục tổ chức quản lý, chăm sóc và theo dõi theo quy định.
Ngược lại, những cây già cỗi, sâu mục, nghiêng, có nguy cơ gãy đổ hoặc ảnh hưởng đến an toàn giao thông, công trình hạ tầng kỹ thuật sẽ được kiểm tra, đánh giá để xây dựng phương án xử lý, di chuyển hoặc thay thế phù hợp.
Như vậy, việc chuẩn hóa chủng loại cây xanh không được thực hiện theo cách chặt hạ đồng loạt, máy móc, mà sẽ gắn với điều kiện thực tế của từng cây và từng khu vực. Đối với những loài có khả năng tự mọc, phát triển nhanh như trứng cá và dướng, công tác quản lý cần được thực hiện thường xuyên hơn.
Bên cạnh đó, Hà Nội cũng yêu cầu hạn chế tối đa việc chặt hạ, dịch chuyển cây xanh trong quá trình thi công các công trình xây dựng.
Thực tế cho thấy, cây xanh đô thị không chỉ có vai trò tạo bóng mát, cải thiện vi khí hậu, giảm bụi và tiếng ồn mà còn góp phần định hình bản sắc không gian của từng tuyến phố, khu dân cư.
Vì vậy, quá trình thay thế cây xanh cần được tính toán đồng bộ, tránh làm suy giảm đột ngột diện tích che phủ hoặc phá vỡ cảnh quan đã hình thành trong nhiều năm.
Theo định hướng của Đề án quản lý, phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa và mặt nước, giai đoạn 2026 - 2030, Hà Nội sẽ từng bước rà soát, điều chỉnh cơ cấu chủng loại cây xanh đường phố.
Trong đó, thành phố ưu tiên các loài có tuổi thọ cao, sinh trưởng ổn định, phù hợp với điều kiện không gian đô thị và có khả năng chống chịu trước những hiện tượng thời tiết cực đoan. Định hướng này đặt ra yêu cầu kết hợp giữa bảo tồn cây xanh có giá trị với thay thế những cây không còn bảo đảm an toàn, hướng tới xây dựng hệ thống cây xanh đô thị bền vững.
Quan điểm xuyên suốt của thành phố là bảo vệ, duy trì tối đa những cây xanh hiện hữu còn giá trị và bảo đảm an toàn. Việc thay thế phải có căn cứ khoa học, có lộ trình, đúng quy định, tránh lãng phí nguồn lực và không làm suy giảm đột ngột diện tích che phủ cây xanh.
Thời gian tới, Sở Xây dựng Hà Nội sẽ tiếp tục phối hợp với UBND các xã, phường và các đơn vị quản lý cây xanh tăng cường kiểm tra, rà soát, chăm sóc, bảo đảm an toàn hệ thống cây xanh.
Đồng thời, công tác tuyên truyền, cung cấp thông tin cũng sẽ được chú trọng để người dân hiểu rõ mục tiêu của quy định mới, tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai.

Hà Nội quy định 18 loài cây cấm trồng trên đường phố và tại khu vực công cộng. Những cây hiện hữu thuộc danh mục này được rà soát, đánh giá để từng bước thay thế; cây còn sinh trưởng tốt, bảo đảm an toàn tiếp tục được chăm sóc, quản lý. 



