Quy hoạch chung TP Cần Thơ đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 đang được hoàn thiện trong bối cảnh sau sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh. Với tầm nhìn trở thành đô thị sông, biển hiện đại, trung tâm động lực của ĐBSCL, bài toán đặt ra không chỉ là xác lập định hướng chiến lược, mà còn là làm rõ cấu trúc không gian, động lực phát triển và tính khả thi của toàn bộ hệ thống quy hoạch. Định hình cực tăng trưởng mới của vùng ĐBSCL
Ngày 23/4, tại Hà Nội, Hội nghị thẩm định nhiệm vụ Quy hoạch chung TP Cần Thơ đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075, do Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn chủ trì, các ý kiến tập trung làm rõ những nội dung cốt lõi nhằm hoàn thiện hồ sơ quy hoạch trong bối cảnh mới.
Theo dự thảo Quyết định, quy hoạch được lập trên phạm vi toàn bộ địa giới hành chính TP Cần Thơ sau sáp nhập, với quy mô khoảng 6.360 km² và 103 đơn vị hành chính cấp xã. Đây là không gian tích hợp từ TP Cần Thơ, Sóc Trăng và Hậu Giang trước đây, tạo nên một thực thể đô thị - kinh tế có quy mô và vai trò vượt trội trong vùng.
Mục tiêu đặt ra là xây dựng Cần Thơ trở thành cực tăng trưởng quốc gia, trung tâm của vùng về thương mại, logistics, công nghiệp chế biến, nông nghiệp công nghệ cao, giáo dục, y tế và khoa học công nghệ. Đến năm 2050, thành phố hướng tới hình ảnh một “đô thị sông - biển hiện đại, đặc sắc của Đông Nam Á”, đóng vai trò cửa ngõ của tiểu vùng Mekong, phát triển theo hướng xanh, thông minh và bền vững .
Quy hoạch cũng nhấn mạnh yêu cầu phát triển hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu - yếu tố mang tính sống còn đối với khu vực hạ lưu sông Mekong.
Bà Trần Thu Hằng - Vụ trưởng Vụ Quy hoạch - Kiến trúc (Bộ Xây dựng) cho biết, dù có tầm nhìn chiến lược rõ ràng, hồ sơ quy hoạch cần tiếp tục hoàn thiện, đặc biệt ở chiều sâu phân tích và tính khả thi.
Một trong những yêu cầu quan trọng là phải làm rõ cấu trúc không gian phát triển của thành phố sau sáp nhập. Việc hợp nhất các địa phương tạo ra một không gian rộng lớn nhưng cũng đặt ra thách thức về tổ chức hệ thống đô thị, phân bố dân cư và liên kết vùng. Do đó, cần đánh giá đầy đủ hiện trạng phát triển đô thị - nông thôn, tránh tình trạng rời rạc, thiếu kết nối .
Tại Hội nghị, Hội đồng đã đóng góp ý kiến tập trung vào các vấn đề cốt lõi để hoàn thiện đồ án. Trong đó công tác dự báo, đặc biệt là dự báo dân số, lao động và tỷ lệ đô thị hóa, cần được xây dựng theo các kịch bản gắn với chuyển dịch không gian kinh tế. Đây là cơ sở quan trọng để xác định quy mô sử dụng đất và định hướng phát triển hạ tầng.
Ngoài ra, việc gắn kết phát triển đô thị với các mục tiêu kinh tế như logistics, năng lượng, nông nghiệp công nghệ cao và đổi mới sáng tạo cũng được xem là hướng đi quan trọng để tạo động lực tăng trưởng mới cho Thành phố.
Một điểm đáng chú ý khác là hệ thống hạ tầng kỹ thuật. Với đặc thù địa hình bị chia cắt bởi sông ngòi, kênh rạch, khu vực này đối mặt với nhiều hạn chế trong phát triển giao thông và kết nối không gian. Hội đồng đề nghị cần có đánh giá kỹ lưỡng và định hướng rõ ràng hơn về phát triển hạ tầng, coi đây là khâu đột phá để hiện thực hóa các mục tiêu quy hoạch.
Tăng cường tính đồng bộ và thích ứng biến đổi khí hậu
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động mạnh đến ĐBSCL, các nội dung về kiểm soát ngập lụt, xâm nhập mặn và bảo vệ tài nguyên nước cần được cụ thể hóa hơn trong quy hoạch.
Các ý kiến tại Hội nghị nhấn mạnh việc lồng ghép các giải pháp thích ứng biến đổi khí hậu vào cấu trúc không gian đô thị, đồng thời tận dụng lợi thế của Cần Thơ như một trung tâm khoa học công nghệ của vùng để thúc đẩy các mô hình phát triển mới.
Ngoài ra, quy hoạch cần bảo đảm đồng bộ với các quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng và quy hoạch ngành, đặc biệt trong các lĩnh vực như sử dụng đất quốc phòng, an ninh, hạ tầng phòng cháy chữa cháy và phát triển không gian ngầm. Việc cập nhật số liệu, thống nhất hồ sơ sau sáp nhập cũng được yêu cầu nhằm tránh sai lệch và bảo đảm tính chính xác của quy hoạch.
Tiếp thu ý kiến của Hội đồng thẩm định, ông Mai Văn Tân - Giám đốc Sở Xây dựng TP Cần Thơ cho biết, địa phương sẽ tổng hợp đầy đủ các nội dung góp ý một cách nghiêm túc, rà soát, hoàn thiện hồ sơ nhiệm vụ quy hoạch theo đúng yêu cầu. Trên cơ sở đó, thành phố sẽ khẩn trương hoàn chỉnh các nội dung còn lại để sớm trình cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt, bảo đảm tiến độ đề ra.
Kết luận Hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn đánh giá cao nỗ lực của địa phương và đơn vị tư vấn trong việc xây dựng hồ sơ quy hoạch. Tuy nhiên, Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu cần tiếp thu đầy đủ ý kiến của Hội đồng, tránh cách tiếp cận mang tính liệt kê, đồng thời đi sâu phân tích các yếu tố cốt lõi.
Đặc biệt, cần xác định rõ TP Cần Thơ đang ở giai đoạn phát triển nào, những điểm nghẽn lớn nhất là gì để từ đó đề xuất giải pháp phù hợp. Quy hoạch cũng cần kế thừa các định hướng có giá trị từ các quy hoạch trước đây, đồng thời tuân thủ chặt chẽ các quy hoạch cấp trên .
Việc định vị đúng vai trò và thực trạng phát triển sẽ là cơ sở để xây dựng một quy hoạch có tính khả thi cao, góp phần đưa Cần Thơ trở thành trung tâm động lực thực sự của vùng ĐBSCL.
Có thể thấy, quy hoạch chung TP Cần Thơ trong giai đoạn mới không chỉ là công cụ quản lý không gian, mà còn là nền tảng chiến lược để tái cấu trúc toàn bộ mô hình phát triển của vùng.
Trong đó, bài toán không chỉ nằm ở việc xác lập tầm nhìn, mà quan trọng hơn là cụ thể hóa bằng các giải pháp khả thi, gắn với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và đặc thù văn hóa của vùng sông nước.
Việc hoàn thiện quy hoạch theo hướng đồng bộ, khoa học và thực tiễn sẽ là yếu tố quyết định để Cần Thơ phát huy vai trò cực tăng trưởng, lan tỏa động lực phát triển cho toàn vùng ĐBSCL trong giai đoạn tới.
