Cơ quan Dịch vụ biên giới Canada vừa ban hành kết luận cuối cùng vụ điều tra chống bán phá giá đối với dây đai thép nhập khẩu, trong đó xác định một doanh nghiệp Việt Nam không có hành vi bán phá giá và không bị áp thuế. Kết quả này có ý nghĩa quan trọng đối với xuất khẩu thép và chuỗi cung ứng VLXD của Việt Nam trong bối cảnh các biện pháp phòng vệ thương mại gia tăng. 
Ngày 15/12/2025, Cơ quan Dịch vụ biên giới Canada (Canada Border Services Agency - CBSA) đã chính thức ban hành quyết định cuối cùng trong vụ điều tra chống bán phá giá đối với mặt hàng dây đai thép nhập khẩu từ một số quốc gia, trong đó có Việt Nam. Đây là vụ kiện phòng vệ thương mại nổi bật trong lĩnh vực nguyên liệu, vật liệu thép, một nhóm nguyên VLXD chiến lược quan trọng đối với ngành Xây dựng và sản xuất vật liệu ở Việt Nam.
Theo thông tin từ Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương), trong quyết định cuối cùng này, CBSA không xác định tồn tại hành vi bán phá giá đối với dây đai thép do một doanh nghiệp Việt Nam duy nhất xuất khẩu sang Canada thực hiện. Do vậy, doanh nghiệp này không bị áp dụng thuế chống bán phá giá đối với mặt hàng nói trên.
Trong khi đó, với các doanh nghiệp Việt Nam khác không trực tiếp tham gia cung cấp thông tin cho CBSA, cơ quan này áp dụng mức thuế chống bán phá giá ở 25,3% dựa trên dữ liệu sẵn có bất lợi. Quyết định này phản ánh sự khác biệt về cách thức hợp tác và tính minh bạch dữ liệu giữa các nhà sản xuất, xuất khẩu Việt Nam trong quá trình điều tra.
CBSA cũng khẳng định rằng dây đai thép từ các nhà xuất khẩu và quốc gia khác vẫn có hành vi bán phá giá, với mức thuế chống bán phá giá áp dụng lên tới 47,9% đối với một số trường hợp. Đồng thời, CBSA xác định rằng hàng hóa có xuất xứ từ Trung Quốc đang được trợ cấp với mức trợ cấp tương đương 0,44 CNY/kg.
Những kết luận này cho thấy Canada không đơn thuần xác định hành vi bán phá giá mà còn xem xét phạm vi rộng hơn về trợ cấp và cạnh tranh không lành mạnh từ các thị trường xuất khẩu quốc tế.
Mặc dù CBSA đã ban hành kết luận cuối cùng về hành vi bán phá giá, mức thuế chống bán phá giá chính thức sẽ chỉ được xác định sau khi Tòa án Thương mại quốc tế Canada (CITT) hoàn tất điều tra về thiệt hại đối với ngành sản xuất trong nước của Canada. Theo lộ trình, CITT dự kiến ban hành quyết định này trước ngày 14/01/2026.
Trong thời gian chờ đợi, các mức thuế tạm thời vẫn được duy trì, và việc CITT xác định có thiệt hại hay không sẽ quyết định việc áp thuế chính thức hoặc xóa bỏ hoàn toàn các biện pháp thuế này.
Đối với ngành sản xuất và xuất khẩu thép, đặc biệt là sản phẩm dây đai thép vốn là nguyên vật liệu quan trọng trong dây chuyền đóng gói, gia cố kết cấu, và ứng dụng trong các hệ thống VLXD quyết định của CBSA mang ý nghĩa kép.
Trước hết, doanh nghiệp Việt Nam được ghi nhận không bán phá giá tại thị trường Canada có cơ hội củng cố uy tín và mở rộng thị phần xuất khẩu. Điều này không chỉ hỗ trợ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu mà còn tạo thế thuận lợi trong các vụ phòng vệ thương mại khác mà Việt Nam có thể gặp phải.
Thứ hai, các doanh nghiệp chưa trực tiếp tham gia cung cấp thông tin hoặc phối hợp với cơ quan điều tra có thể chịu mức thuế cao hơn, ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh và cạnh tranh tại thị trường nước ngoài. Việc này đặt ra yêu cầu cho các nhà sản xuất và xuất khẩu thép ở Việt Nam cần nâng cao năng lực trong việc tham gia các vụ tranh chấp thương mại quốc tế, đồng thời đầu tư vào hệ thống kiểm toán, lưu trữ dữ liệu và tuân thủ pháp luật quốc tế để hạn chế rủi ro thuế quan.
Mặc dù vụ việc trực tiếp liên quan đến xuất khẩu dây đai thép, tác động của quyết định này có thể lan rộng tới toàn bộ chuỗi cung ứng ngành thép, một trong những nhóm VLXD nền tảng như thép thanh, thép cuộn, dây thép gia cường, cũng như các sản phẩm thép dùng trong kết cấu và hệ thống xây dựng.
Trong bối cảnh thị trường quốc tế ngày càng gắn kết, việc xảy ra các vụ kiện phòng vệ thương mại không chỉ ảnh hưởng tới xuất khẩu mà còn tác động tới nguồn cung nguyên liệu, chiến lược phát triển ngành VLXD dài hạn và các kế hoạch mở rộng thị trường của doanh nghiệp Việt Nam. Do đó, thông tin từ vụ việc này cần được các chủ đầu tư, nhà sản xuất VLXD và doanh nghiệp liên quan theo dõi chặt chẽ để chủ động ứng phó.
Quyết định của CBSA về mặt hàng dây đai thép không chỉ là sự kiện quan trọng đối với thương mại quốc tế và các doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu thép của Việt Nam, mà còn là tín hiệu cho thấy vai trò then chốt của việc tuân thủ pháp luật phòng vệ thương mại trong phát triển bền vững chuỗi cung ứng VLXD. Việc hiểu rõ diễn biến và tác động của các quyết định này giúp doanh nghiệp và ngành Xây dựng chủ động ứng phó với thay đổi thị trường quốc tế.
