Phản biện

Cảnh báo ùn tắc nhà ở công nhân!

Cảnh báo ùn tắc nhà ở công nhân!

Nguyễn Hoàng Linh Nguyễn Hoàng Linh - 10:39, 13/09/2023

Tạp chí Xây dựng - Bộ xây dựngTại sao rất nhiều công nhân chưa có nhà, phải đi thuê trọ, vậy mà nhà làm cho công nhân ở lại không bán được?

Trong nỗ lực của cả Chính phủ, doanh nghiệp và người dân thực hiện Chương trình 1 triệu căn hộ NƠXH, nhiều địa phương đã quan tâm rốt ráo, không chỉ ban hành những văn bản chỉ đạo quan trọng mà còn triển khai những công việc cụ thể, như bố trí quỹ đất, động thổ dự án, khai trương mở bán…

Tuy cuộc đua đường trường mới đang ở giai đoạn đầu (trong thời gian khoảng hơn 7 năm, từ nay đến năm 2030), sự lo lắng dễ biến chương trình thành một phong trào, nặng về hình thức, lỏng lẻo về thực chất… cũng bắt đầu xuất hiện.

Ngày 28/8/2023, báo Tuổi trẻ đưa thông tin, tỉnh Bắc Ninh đang triển khai 22 dự án nhà ở cho công nhân, đến nay đã hoàn thành 7 dự án nhưng số công nhân đăng ký mua nhà rất ít nên tỉnh đang… ế nhà. Cụ thể, thời gian qua, các chủ dự án đã rao bán 1.681 căn nhà ở công nhân, nhưng mới bán được 357 căn, còn ế 1.324 căn, tương đương ế 78,8%.

Đây là một con số cảnh báo rất cần được lưu tâm và phân tích kỹ lưỡng, bởi lẽ tại địa phương này, những “căn nhà vô ích” đang lấn át những “căn nhà hữu ích”. Một câu hỏi đặt ra: Tại sao rất nhiều công nhân chưa có nhà, phải đi thuê trọ, vậy mà nhà làm cho công nhân ở lại không bán được?

Nếu theo nguyên lý của thị trường, có cầu thì ắt có cung, bên cạnh đó là có cung thì ắt kích thích cầu. Vậy lý do gì đã khiến Bắc Ninh, một tỉnh có mật độ công nhân lớn hàng đầu trong cả nước, lại lâm vào tình trạng này?

Thực tiễn đã chứng minh có 4 nguyên nhân chính đã và đang gây ách tắc trong mối quan hệ cung - cầu này:

Thứ nhất, khả năng thanh toán của phần đông công nhân chưa phù hợp với giá nhà.

Thứ hai, do đặc điểm của một bộ phận lớn công nhân, nhất là những người có hàm lượng tay nghề thấp, thường xuyên thay đổi nơi làm việc, tính “lưu trú” nhiều hơn tính “cư trú” nên không có nhu cầu mua nhà cố định.

Thứ ba, thiếu thông tin, thiếu tư vấn, thiếu các dịch vụ hỗ trợ để công nhân có thể đưa ra một trong những quyết định lớn nhất của cuộc đời là mua nhà.

Thứ tư, các điều kiện hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội tại các khu nhà ở không đồng bộ, xa nơi làm việc, xa chợ, xa trường học…

Muốn khắc phục những ách tắc trên không hề dễ dàng nếu không có sự triển khai đồng bộ nhiều biện pháp.

Chẳng hạn, làm thế nào để khả năng thanh toán của phần đông công nhân phù hợp với giá nhà? Từ phía Nhà nước, có lẽ cần nghiên cứu, bổ sung các cơ chế ưu đãi đặc biệt hơn nữa đối với nhà lưu trú công nhân, NƠXH dành cho công nhân. Đi kèm với đó là hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, các quy định, hướng dẫn cụ thể về quản lý, phát triển đồng bộ loại hình nhà ở này.

Rồi từ phía ngân hàng, doanh nghiệp, công đoàn… cần có những biện pháp hỗ trợ, như cho vay trả chậm, tư vấn dòng tiền… để công nhân có thể tăng thêm niềm tin trong việc quyết định mua nhà.

Rồi với đặc điểm của một bộ phận lớn công nhân, nhất là những người có hàm lượng tay nghề thấp, thường xuyên thay đổi nơi làm việc, tính “lưu trú” nhiều hơn tính “cư trú” nên không có nhu cầu mua nhà cố định… thì nên phát triển nhà cho thuê chứ không nhất thiết là phải mua bán.

Một vấn đề khác nữa là về các thủ tục hành chính trong việc thẩm định giá bán NƠXH. UBND tỉnh Bắc Ninh cho hay, phần lớn các dự án NƠXH hiện nay được thẩm định giá bán ở giai đoạn thi công xong phần móng để phục vụ bán nhà ở hình thành trong tương lai. Nhưng thời gian qua, giá vật liệu xây dựng tăng nhanh, chi phí dự phòng không đủ bù trượt giá nên nếu không được thẩm định giá lại sẽ gây khó khăn cho các chủ đầu tư.

Vì thế, tỉnh Bắc Ninh đề nghị Bộ Xây dựng sửa quy định về thẩm định giá bán, cho thuê, thuê mua NƠXH cho phù hợp với thực tế. Có thể giao cho địa phương ban hành giá trần bán, cho thuê NƠXH phù hợp với từng thời kỳ hoặc cho phép chủ đầu tư tính giá bán, cho thuê, thuê mua NƠXH theo quyết toán dự án…

Vì chặng đua còn dài và những khúc mắc trên đây đang ở giai đoạn đầu, thiết nghĩ việc “ùn tắc nhà ở công nhân” ở Bắc Ninh sẽ là một cảnh báo bổ ích cho những chặng đường tiếp theo.

 

Ý kiến của bạn