Sau 2 năm triển khai thực hiện 3 CTMTQG ở 15 địa phương cho thấy việc tháo gỡ, xử lý vướng mắc chậm, nhất là việc sửa đổi, bổ sung một số quy định, hướng dẫn chi tiết thực hiện 3 Chương trình chưa thống nhất, hợp với quy định pháp luật chuyên ngành… Tháo gỡ, giải quyết những vướng mắc cho địa phương
Chiều 7/8, tại Nhà Quốc hội, Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương - Trưởng Đoàn giám sát việc triển khai thực hiện các Nghị quyết của Quốc hội về các Chương trình mục tiêu quốc gia (CTMTQG) về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025, giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025, phát triển KT-XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030, chủ trì Phiên họp thứ 3 nhằm cho ý kiến vào dự thảo Báo cáo kết quả giám sát bước đầu.
Tại cuộc họp, các Đoàn công tác báo cáo kết quả giám sát việc thực hiện các CTMTQG tại 15 địa phương.
Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Quàng Văn Hương báo cáo kết quả giám sát sơ bộ của Đoàn công tác số I trên địa bàn các tỉnh: Lào Cai, Hà Giang, Gia Lai, Tây Ninh, Trà Vinh.
Nội dung báo cáo thể hiện, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành các văn bản tháo gỡ, giải quyết những vướng mắc của địa phương, tập trung làm rõ hơn được quy trình, thủ tục, nội dung các bước trong việc lập và giao kế hoạch thực hiện giai đoạn 05 năm và hằng năm.
Bổ sung quy định cho phép HĐND tỉnh phân cấp cho HĐND cấp huyện trong điều chỉnh kế hoạch danh mục đầu tư thực hiện CTMTQG giai đoạn và hằng năm.
Đồng thời, Chính phủ giao cho các cơ quan chủ chương trình thông báo vốn sự nghiệp cả giai đoạn 2021-2025 cho các địa phương, để địa phương có cơ sở giao vốn cho các dự án thực hiện cho cả giai đoạn.
Tiêu chí về nhà ở dân cư chưa ổn định và nâng cao
Đề cập về kết quả giám sát sơ bộ của Đoàn công tác số II trên địa bàn 5 tỉnh: Sóc Trăng, Quảng Nam, Cao Bằng, Lạng Sơn, Nghệ An, Phó Chủ nhiệm UBXH Lâm Văn Đoan nêu rõ, sau 2 năm triển khai thực hiện 3 CTMTQG, trong đó có CTMTQG giảm nghèo bền vững, việc tháo gỡ, xử lý vướng mắc đã được triển khai nhưng chậm, nhất là việc sửa đổi, bổ sung một số quy định, hướng dẫn chi tiết thực hiện 3 CTMTQG chưa thống nhất, chưa phù hợp với quy định pháp luật chuyên ngành, chưa đảm bảo tiến độ theo kế hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo tại Công điện 71/CĐ-TTg và Chương trình công tác năm 2023 của Ban Chỉ đạo Trung ương các CTMTQG, chưa đồng bộ. Cá biệt có khó khăn, vướng mắc đã được kiến nghị nhưng chưa được giải quyết.
Kết quả thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu của CTMTQG xây dựng nông thôn mới chưa bền vững, có biểu hiện chạy theo thành tích.
Phó Chủ nhiệm UBXH Lâm Văn Đoan cũng cho biết, qua thực tế làm việc tại một số địa phương cho thấy, các tiêu chí nông thôn mới gắn với mục tiêu phát triển bền vững chưa ổn định và nâng cao, nhất là các tiêu chí về nhà ở dân cư, thu nhập, nghèo đa chiều, tổ chức sản xuất và phát triển kinh tế nông thôn…
Khó lồng ghép nguồn vốn giữa các CTMTQG
Báo cáo kết quả giám sát sơ bộ của Đoàn công tác số III trên địa bàn các tỉnh: Hòa Bình, Điện Biên, Ninh Thuận, Đắk Lắk và Thừa Thiên Huế, Chủ nhiệm UBKT Vũ Hồng Thanh chỉ rõ những vướng mắc chung của 03 CTMTQG, trong đó hệ thống khung pháp lý và các văn bản chỉ đạo, điều hành, hướng dẫn lớn, ban hành chậm, chưa đồng bộ nên khó khăn trong việc nghiên cứu và triển khai tại địa phương.
Phân bổ vốn NSTW chậm, lồng ghép nguồn vốn giữa các CTMTQG và giữa các CTMTQG với các Chương trình, dự án khác khó thực hiện, tỷ lệ giải ngân vốn thấp…
Đoàn công tác số III đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung những quy định chưa phù hợp trong các VBQPPL hướng dẫn thực hiện 3 CTMTQG, các Bộ, ngành phối hợp sớm sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới các Thông tư, văn bản hướng dẫn, nhất là các văn bản hướng dẫn thực hiện Nghị định số 38/2023/NĐ-CP ngày 24/6/2023 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 27/2022/NĐ-CP…
Phát biểu kết luận Phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương đề nghị với từng Chương trình cần rút ra nguyên nhân về nhận thức của các cấp, các ngành và người dân; thái độ, hành động chỉ đạo cụ thể; trách nhiệm. Tập trung đánh giá 06 nội dung chính: Khái quát kết quả của 3 Chương trình, cơ quan chỉ đạo tham mưu cho từng Chương trình, văn bản ban hành, vốn, kết quả triển khai thực tế, kết quả công tác kiểm tra, giám sát.
Bên cạnh đó, báo cáo cần sắc sảo hơn, có phát hiện mới và tính đặc thù của 3 CTMTQG, trong đó tiếp tục đẩy mạnh 2 phong trào thi đua là xây dựng nông thôn mới và cả nước chung tay vì người nghèo.
