Sự lãng phí thời gian, nguồn lực và cơ hội khi áp dụng quy trình hành chính tại Việt Nam dù chưa có một con số thống kê chính thức, nhưng vô cùng lớn. Để xây dựng 500 tòa nhà, trị giá 20 tỉ USD, tạo nên TP Dubai, đất nước Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất chỉ mất 5 năm. Trong khi đó, mỗi khách sạn 5 sao ở Việt Nam phải mất ba năm thủ tục. Và để làm được như Dubai, với một "rừng" quy định ở Việt Nam thì phải mất… 1.500 năm.
Đó là minh họa cụ thể về sự lãng phí thời gian, nguồn lực và cơ hội khi áp dụng quy trình hành chính tại Việt Nam, với cùng một công việc, mà Bộ trưởng Bộ KH&ĐT Nguyễn Chí Dũng nhắc đến tại phiên thảo luận tổ về dự án Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư (sửa đổi) của kỳ họp Quốc hội đang diễn ra.
Nhắc đến sự lãng phí, tại phiên thảo luận về kinh tế - xã hội sáng 04/11, ông Nguyễn Hữu Thông (Đại biểu Quốc hội tỉnh Bình Thuận) cũng đau xót khi chỉ ra nguồn lực xã hội, nguồn lực của đất nước đang nằm trong các dự án trùm mền, công trình đắp chiếu hiện nay trên phạm vi cả nước. Ông Thông cho rằng, đến nay chúng ta chưa có số liệu thống kê thật sự đầy đủ về sự lãng phí trên, nhưng con số này không dưới hàng trăm nghìn tỷ đồng.
Đấy mới là con số về mặt tài chính, còn sự lãng phí về nguồn lực đất đai, lãng phí về cơ hội phát triển của doanh nghiệp, của đất nước, v.v thì không đo đếm hết và trên hết đó là lãng phí niềm tin của nhân dân.
Ngay tại Hà Nội, sự lãng phí đang hiện hữu khi hàng ngàn mét vuông công sở sử dụng không hiệu quả, để hoang. Khi mà còn không ít người dân vẫn khổ sở trong các căn nhà chật chội thì đây đó, còn những dinh thự bề thế của công được những cá nhân sử dụng cho riêng mình.
Lãng phí đã trở thành vấn đề rất lớn, phạm vi rất rộng, thiệt hại lớn hơn rất nhiều lần so với tham nhũng, tiêu cực; đã có nhiều chủ trương, giải pháp về vấn đề này nhưng chưa hiệu quả.
Những vấn đề kể trên vốn đã dai dẳng trong đời sống từ khá lâu. Đã có thật nhiều bài học, nhiều sự trả giá bởi sự lãng phí của cải, nguồn lực của xã hội, của đất nước. Vậy nhưng, mọi việc không mấy xoay chuyển tích cực.
Nhưng nay, trong sự vận hành đòi hỏi phải ngày càng minh bạch thì những điều đó không thể có lý do tồn tại. Những công trình xây dựng để hoang hóa, hàng trăm ngàn mét vuông đất bị lãng phí, sử dụng sai mục đích, cần phải chỉ đúng trách nhiệm của từng cấp quản lý cụ thể.
Bởi vậy, như yêu cầu của Tổng Bí thư Tô Lâm, đã đến lúc xác định rõ, phòng, chống lãng phí có vị trí tương đương với phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; xử lý các vi phạm từ hành chính, đến mức cao nhất là hình sự. Tăng cường cải cách hành chính, xử lý hiệu quả tình trạng nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp, “tham nhũng vặt”; khắc phục bệnh “sợ trách nhiệm”, đùn đẩy, né tránh, sợ sai không dám làm.
Rõ ràng, nếu một căn bệnh đã được nhận thức đúng, có mong muốn nghiêm túc để giải quyết, nhưng sau nhiều năm ít có tiến bộ thì căn bệnh đó nằm ở hệ thống vận hành và đòi hỏi có những liều thuốc mạnh hơn. Còn không, câu chuyện về sự lãng phí, sẽ càng đau xót, khi nó không còn mới và không phải là những hiện tượng cá biệt.
