Chỉ bãi bỏ điều kiện kinh doanh khi đã có tiêu chuẩn, bộ máy hậu kiểm 

Chiều 3/8, Quốc hội thảo luận ở Tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan; dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư; dự thảo Nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang.

Chuyển sang hậu kiểm phải có lộ trình

Tại Tổ 3, gồm Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa và tỉnh Tây Ninh, các đại biểu cơ bản tán thành sự cần thiết ban hành và nhiều nội dung của dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung Điều 6 và Phụ lục IV về Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.

Đại biểu Phan Thị Thùy Linh - Đoàn ĐBQH tỉnh Thanh Hóa đề nghị chỉ giữ lại những ngành, nghề mà nếu không kiểm soát bằng điều kiện đầu tư kinh doanh sẽ thực sự phát sinh rủi ro đối với quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội và sức khỏe cộng đồng.

Đối với từng ngành, nghề, cần xác định mục tiêu quản lý có thể đạt được bằng các công cụ khác như tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, hậu kiểm và chế tài xử lý vi phạm hay không. Trường hợp có thể sử dụng công cụ quản lý khác, đại biểu đề nghị mạnh dạn đưa ngành, nghề đó ra khỏi Danh mục.

Đại biểu Phan Thị Thùy Linh đồng tình với tinh thần chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, giảm chi phí tuân thủ, tăng trách nhiệm tự công bố, tự chịu trách nhiệm của doanh nghiệp; đồng thời đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra và ứng dụng công nghệ số trong giám sát. Tuy nhiên, việc chuyển sang hậu kiểm chỉ thực chất khi các điều kiện bảo đảm đi kèm được chuẩn bị đồng bộ.

“Bỏ tiền kiểm, tức là bỏ kiểm soát đầu vào nhưng khi chưa đủ năng lực hậu kiểm, tức là chưa có năng lực để kiểm soát đầu ra thì không phải là cắt giảm thủ tục, mà là chuyển rủi ro từ doanh nghiệp sang người dân”, đại biểu Phan Thị Thùy Linh nhấn mạnh.

Theo đại biểu Phan Thị Thùy Linh, việc cắt giảm phải đi kèm lộ trình. Ngành, nghề nào bãi bỏ điều kiện thì trước đó phải có tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật thay thế và bộ máy hậu kiểm sẵn sàng; không nên bãi bỏ trước rồi mới xây dựng công cụ thay thế sau. 

Làm rõ trách nhiệm về chất lượng công trình

Góp ý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027, đại biểu Hoàng Quang Hàm - Đoàn ĐBQH tỉnh Tây Ninh tán thành việc ban hành Nghị quyết.

Theo đại biểu Hoàng Quang Hàm, Hội nghị cấp cao APEC 2027 là sự kiện chính trị, ngoại giao rất quan trọng, thể hiện bộ mặt của đất nước và quảng bá hình ảnh Việt Nam. Tuy nhiên, nguyên tắc đặt ra là không hợp thức hóa sai phạm và phải hoàn chỉnh những công việc đã thi công để bảo đảm tiến độ tổ chức Hội nghị. 

Đề nghị rà soát lại phạm vi áp dụng của dự thảo Nghị quyết. Cơ chế đặc thù được ban hành để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và không xử lý những việc đã làm trước đây vì mục tiêu không vụ lợi. Nếu không xác định rõ phạm vi, người kiểm tra và người thực hiện có thể hiểu khác nhau, dẫn đến khó khăn khi triển khai.

“Cho nên, nếu không đưa được cụ thể Danh mục thì cần phải có nguyên tắc rõ ràng”, đại biểu Hoàng Quang Hàm nêu quan điểm. 

Đại biểu Hoàng Quang Hàm cũng cho rằng, dự thảo Nghị quyết quy định đơn giản hóa nhiều thủ tục về xây dựng nhưng chưa quy định rõ việc ràng buộc trách nhiệm về chất lượng công trình, kiểm định chất lượng công trình và cơ quan chịu trách nhiệm.

Vì vậy, dự thảo Nghị quyết cần quy định rõ hơn cơ chế bảo đảm chất lượng công trình, đồng thời xác định cụ thể trách nhiệm của cơ quan, tổ chức và cá nhân trong quá trình thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027.