Các địa phương chủ động rà soát quy hoạch, bố trí không gian phát triển dịch vụ, thương mại, logistics, đô thị tại các khu vực phụ cận các ga đường sắt tốc độ cao để khai thác hiệu quả quỹ đất. Trên đây là chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà tại Thông báo số 335/TB-VPCP kết luận cuộc họp về dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam.
Bảo đảm đầy đủ điều kiện khởi công dự án vào tháng 12/2026
Theo đó, Phó Thủ tướng yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương cần xác định rõ trách nhiệm, phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo, khẩn trương triển khai các nhiệm vụ được giao, bảo đảm đầy đủ điều kiện khởi công dự án vào tháng 12/2026 theo yêu cầu của Chính phủ.
“Trước mắt tập trung hoàn thành thủ tục liên quan đến công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư; lựa chọn một số vị trí quan trọng (nhà ga, đoạn tuyến thuận lợi) để tổ chức lễ động thổ, khởi động các khu tái định cư phục vụ cho công tác giải phóng mặt bằng của Dự án vào ngày 19/8/2025”, Thông báo nêu rõ.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Bộ NN&MT, Bộ Quốc phòng và các địa phương rà soát toàn bộ hướng tuyến, quy hoạch phân khu, thiết kế sơ bộ, nhất là các khu vực có tuyến đi qua rừng tự nhiên, khu bảo tồn, khu di tích lịch sử, văn hóa hoặc các khu vực liên quan quốc phòng, an ninh.
Đồng thời tổ chức tổ công tác làm việc trực tiếp với từng địa phương để hỗ trợ giải quyết khó khăn trong công tác quy hoạch, giải phóng mặt bằng và tái định cư; tổng hợp danh mục các khu tái định cư có thể khởi công dịp 19/8/2025 để báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ NN&MT, Bộ Xây dựng hướng dẫn UBND các tỉnh, thành phố thực hiện thủ tục về đầu tư của công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư như một dự án độc lập sử dụng ngân sách Trung ương; hướng dẫn địa phương chủ động ứng vốn hoặc hỗ trợ tạm ứng vốn hoặc đề xuất phương án điều tiết ngân sách hợp lý cho các địa phương có khó khăn để đảm bảo tiến độ.
Bộ NN&MT hướng dẫn các địa phương thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; công tác chuyển đổi đất rừng, đất lúa theo quy định và cơ chế đặc thù đã được Quốc hội cho phép.
Tập đoàn Điện lực Việt Nam xây dựng kế hoạch báo cáo Thủ tướng Chính phủ và chủ động triển khai thực hiện công tác di dời công trình điện có điện áp từ 110KV trở lên bảo đảm tiến độ.
Thành lập Ban Chỉ đạo cấp tỉnh trước ngày 05/7/2025
Phó Thủ tướng yêu cầu các địa phương có tuyến đi qua khẩn trương thành lập Ban Chỉ đạo cấp tỉnh do Bí thư Tỉnh ủy/Thành ủy trực tiếp chỉ đạo, hoàn thành trước ngày 05/7/2025. Tập trung chỉ đạo và chịu trách nhiệm trước Chính phủ về việc triển khai công tác giải phóng mặt bằng dự án bảo đảm đúng tiến độ, tuyệt đối không ủy thác toàn bộ trách nhiệm cho các xã/phường.
Đồng thời khẩn trương hoàn thành công tác kiểm kê đất đai, lập phương án bồi thường, tái định cư, phê duyệt theo thẩm quyền; chủ động ứng vốn ngân sách địa phương thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư… Trường hợp địa phương khó khăn về vốn khẩn trương gửi Bộ Tài chính nhu cầu vốn để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
Các địa phương phải chủ động rà soát quy hoạch/điều chỉnh quy hoạch vùng phụ cận nhà ga, định hướng phát triển mô hình TOD, tích hợp với hệ thống giao thông đô thị hiện hữu; tăng cường kết nối đồng bộ giữa đường sắt tốc độ cao và các loại hình vận tải khác.
Đồng thời bố trí không gian phát triển dịch vụ, thương mại, logistics, đô thị tại các khu vực phụ cận các ga để khai thác hiệu quả quỹ đất, phát triển toàn vùng, nhất là TP Hà Nội, TP.HCM và các đô thị lớn.
Trước đó, liên quan đến một dự án đường sắt trọng điểm khác, ngày 13/5/2025, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 127/NQ-CP triển khai Nghị quyết số 187/2025/QH15 ngày 19/02/2025 của Quốc hội về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Chính phủ yêu cầu các địa phương chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành chủ trì rà soát, điều chỉnh quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết vùng phụ cận ga đường sắt, điều chỉnh các chỉ tiêu quy hoạch, kiến trúc, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội (nếu cần) để triển khai dự án khai thác quỹ đất theo mô hình TOD.
Đồng thời tổ chức lập, phê duyệt dự án khai thác quỹ đất theo mô hình TOD tại các ga đường sắt; bố trí nguồn vốn ngân sách địa phương để triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và phát triển vùng lân cận và tổ chức đấu giá quỹ đất vùng phụ cận ga đường sắt để phát triển đô thị theo quy định của pháp luật.
