Bộ Xây dựng vừa ban hành quyết định công bố thủ tục hành chính mới trong lĩnh vực VLXD thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ. Quyết định góp phần hoàn thiện quy trình giải quyết thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả quản lý và tạo thuận lợi cho tổ chức, doanh nghiệp trong quá trình thực hiện. 
Bộ Xây dựng vừa ban hành Quyết định số 1095/QĐ-BXD ngày 30/6/2026, về việc công bố thủ tục hành chính mới ban hành trong lĩnh vực VLXD thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng.
Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2026 và thay thế Quyết định số 251/QĐ-BXD ngày 27/02/2026 của Bộ trưởng Bộ Xây dựng.
Kiểm soát chặt chất lượng VLXD nhập khẩu
Theo Quyết định số 1095/QĐ-BXD, Bộ Xây dựng công bố thủ tục hành chính kiểm tra nhà nước về chất lượng sản phẩm, hàng hóa VLXD nhập khẩu, áp dụng đối với các sản phẩm thuộc danh mục VLXD có mức độ rủi ro cao theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 16:2023/BXD.
Thủ tục hành chính được công bố nhằm triển khai các quy định về kiểm tra nhà nước đối với chất lượng hàng hóa VLXD nhập khẩu theo Nghị định số 37/2026/NĐ-CP ngày 23/01/2026 của Chính phủ và Thông tư số 41/2026/TT-BXD ngày 26/6/2026 của Bộ Xây dựng.
Theo đó, sở xây dựng là cơ quan thực hiện kiểm tra nhà nước về chất lượng đối với hàng hóa VLXD nhập khẩu thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng.
Việc phân cấp cho địa phương thực hiện kiểm tra được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, đồng thời nâng cao hiệu quả giám sát chất lượng ngay từ khâu nhập khẩu.
Phân luồng kiểm tra theo tình trạng hợp quy
Đáng chú ý, trong thủ tục mới là quy trình được thiết kế theo hai trường hợp riêng biệt, phù hợp với tình trạng pháp lý của lô hàng.
Đối với hàng hóa đã có giấy chứng nhận hợp quy, tổ chức, cá nhân nhập khẩu thực hiện đăng ký kiểm tra tại sở xây dựng. Trường hợp hồ sơ đầy đủ, hợp lệ và đáp ứng yêu cầu, cơ quan kiểm tra phải ban hành thông báo kết quả kiểm tra trong 01 ngày làm việc, tạo cơ sở để doanh nghiệp thực hiện thủ tục thông quan.
Ngược lại, nếu hồ sơ chưa đầy đủ, doanh nghiệp được yêu cầu bổ sung trong thời hạn 07 ngày làm việc. Đối với trường hợp hồ sơ đầy đủ nhưng hàng hóa không đáp ứng yêu cầu về nhãn hoặc giấy chứng nhận hợp quy không phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật hoặc thông tin lô hàng, cơ quan kiểm tra sẽ ban hành thông báo không đạt yêu cầu và chuyển thông tin cho cơ quan hải quan để xử lý theo quy định.
Đối với hàng hóa chưa có giấy chứng nhận hợp quy, sau khi đăng ký kiểm tra, doanh nghiệp được làm thủ tục đưa hàng về địa điểm bảo quản theo quy định của pháp luật hải quan và phải liên hệ tổ chức chứng nhận được chỉ định để thực hiện đánh giá hợp quy trước khi hoàn tất các bước kiểm tra tiếp theo.
Cách tiếp cận này vừa bảo đảm yêu cầu kiểm soát chất lượng, vừa tạo điều kiện để doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ trong quá trình thực hiện thủ tục nhập khẩu.
Đẩy mạnh số hóa thủ tục hành chính
Một điểm mới khác là toàn bộ hồ sơ được thực hiện thông qua cổng thông tin một cửa quốc gia hoặc Cổng Dịch vụ công quốc gia, phù hợp với định hướng chuyển đổi số trong hoạt động kiểm tra chuyên ngành.
Chỉ trong trường hợp hệ thống điện tử gặp sự cố hoặc phát sinh tình huống bất khả kháng, hồ sơ mới được tiếp nhận trực tiếp tại trung tâm phục vụ hành chính công theo quy định.
Bên cạnh đó, thành phần hồ sơ cũng được quy định rõ, bao gồm đăng ký kiểm tra nhà nước về chất lượng hàng hóa nhập khẩu, giấy chứng nhận hợp quy, thông tin về nhãn hàng hóa và tài liệu mô tả sản phẩm.
Thời gian giải quyết chỉ còn 01 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, trong khi thủ tục không quy định thu phí, lệ phí.
Theo Quyết định, thủ tục kiểm tra áp dụng đối với các sản phẩm VLXD thuộc danh mục có mức độ rủi ro cao, do đó doanh nghiệp nhập khẩu phải bảo đảm hàng hóa phù hợp với QCVN 16:2023/BXD và được chứng nhận hợp quy bởi tổ chức đánh giá sự phù hợp do Bộ Xây dựng chỉ định.
Đồng thời, doanh nghiệp có trách nhiệm kê khai chính xác chủng loại sản phẩm. Trong trường hợp chưa xác định được loại hàng hóa, việc định danh phải được thực hiện với sự phối hợp của tổ chức chứng nhận hợp quy nhằm tránh sai sót trong quá trình kiểm tra.
Việc chuẩn hóa thủ tục hành chính lần này không chỉ đáp ứng yêu cầu triển khai đồng bộ Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa (sửa đổi) và Thông tư số 41/2026/TT-BXD, mà còn góp phần xây dựng cơ chế quản lý chất lượng theo hướng quản lý rủi ro. Thay vì kiểm tra dàn trải, cơ quan quản lý tập trung vào nhóm sản phẩm có nguy cơ ảnh hưởng đến an toàn công trình, sức khỏe người sử dụng và môi trường.
Trong bối cảnh hoạt động nhập khẩu VLXD ngày càng đa dạng, quy trình kiểm tra mới được kỳ vọng sẽ tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, bảo đảm chất lượng vật liệu đưa vào các công trình xây dựng, đồng thời cải thiện tính minh bạch và thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính.
