Bài báo trình bày cơ sở lý thuyết của hệ số ổn định φ_e dùng để kiểm tra ổn định tổng thể cột thép chịu nén lệch tâm theo TCVN 5575:2024 [3] và tiêu chuẩn Nga СП 16.13330.2017 [2]. Phân tích cho thấy bảng tra hiện hành được xây dựng trên sơ đồ biến dạng có kể đến mô-đun cát tuyến Es, nhưng việc tra bảng hai chiều gây khó khăn khi lập trình và dễ sai sót do nội suy. DOI: http://doi.org/10.64588/jc.49.05.2026
TÁC GIẢ
Nguyễn Thanh Tùng
Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội
Email: nguyenthanhtungb@gmail.com
THÔNG TIN BÀI BÁO
Chuyên mục: Khoa học công nghệ
Ngày nhận bài: 05/5/2026
Ngày sửa bài: 22/5/2026
Ngày chấp nhận đăng: 27/5/2026
Ngày xuất bản Online: 29/5/2026
Tác giả liên hệ: Email: nguyenthanhtungb@gmail.com
TÓM TẮT
Bài viết trình bày cơ sở lý thuyết của hệ số ổn định φ_e dùng để kiểm tra ổn định tổng thể cột thép chịu nén lệch tâm theo TCVN 5575:2024 [3] và tiêu chuẩn Nga СП 16.13330.2017 [2]. Phân tích cho thấy bảng tra hiện hành được xây dựng trên sơ đồ biến dạng có kể đến mô-đun cát tuyến Es, nhưng việc tra bảng hai chiều gây khó khăn khi lập trình và dễ sai sót do nội suy.
Vì thế, tác giả đề xuất một công thức kinh nghiệm dạng tường minh theo độ mảnh quy ước λ̅ và độ lệch tâm tương đối m_e. Công thức mô tả được cả vùng đàn hồi và đàn dẻo, so với hạn chế của lời giải đàn hồi tuyến tính và tránh giải phương trình ẩn. Công thức thuận tiện trong cho kỹ sư thực hành khi dùng bảng tính Excel trong quá trình thiết kế sơ bộ.
Từ khóa: Công thức thực nghiệm; hệ số φ_e; cột thép chịu nén lệch tâm; ổn định tổng thể; TCVN 5575:2024.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Металлические конструкции. В 3 т. Т. 1. Элементы конструкций: Учеб. для строит. вузов/В.В. Горев, Б.Ю. Уваров, В.В. Филиппов и др.; Под ред. В.В. Горева. -М.: Высш. шк., 2004.Металлические конструкции. В 3 т. Т. 1. Элементы конструк- ций: Учеб. для строит. вузов/В.В. Горев, Б.Ю. Уваров, В.В. Филиппов и др.; Под ред. В.В. Горева. М. Высш.шк., 2004.
[2] СП 16.13330.2017. Свод правил. Стальные конструкции. Актуализированная редакция СНиП II-23-81.* -М.: Минстрой России, 2017.
[3] TCVN 5575:2024. Thiết kế kết cấu thép. Bộ Xây dựng, 2024.
[4] ANSI/AISC 360-22. Specification for Structural Steel Buildings. - Chicago: American Institute of Steel Construction, 2022.
[5] EN 1993-1-1:2022. Eurocode 3: Design of steel structures. Part 1-1: General rules and rules for buildings. -Brussels: European Committee for Standardization (CEN), 2022.
[6] GS. TS Phạm Văn Hội (Chủ biên); PGS. TS Nguyễn Quang Viên; ThS. Phạm Văn Tư; Ks. Lưu Văn Tường. Kết cấu thép: Cấu kiện cơ bản/Phạm Văn Hội (chủ biên). NXB Khoa học và kỹ thuật, 2024.
[7] Konin D. Calculations of compressed rods considering experiments over last 100 years // E3S Web of Conferences. 2021. Vol. 263. Art. no. 02049. DOI: 10.1051/e3sconf/202126302049.
[8] T. H. Gebre, E. V. Lebed, and V. V. Galishnikova, "Comparative study of the AISC-LRFD, Eurocode 3 & SP 16.13330.2017 steel members design," IOP Conference Series: Materials Science and Engineering, vol. 675, art. no. 012009, 2019. doi: 10.1088/1757-899X/675/1/012009.
[9] Trahair N S. Trends in the code design of steel framed structures Adv. Steel Constr.14 pp 37-56, 2018.
[10] Galishnikova V V and Gebre T H Al-sabri S A M Saffia-Doe O Second order structural theory for the stability analysis of columns Structural Mechanics of Engineering Constructions and Buildings 14(3) pp 192-197. 2018.
►Xem bài báo tại đây
