Chiều 03/10, tại TP Đà Nẵng, Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội phối hợp với Bộ Xây dựng đã có buổi làm việc với UBND TP Đà Nẵng để phục vụ thẩm tra, hoàn thiện dự án Luật Xây dựng (sửa đổi). Buổi làm việc do Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Trần Văn Khải chủ trì, với sự tham dự của Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Lê Quang Nam cùng đại diện các sở, ngành.
Đề xuất tháo gỡ vướng mắc trong quy hoạch, nhân lực, thủ tục hành chính
Báo cáo tại buổi làm việc, Giám đốc Sở Xây dựng TP Đà Nẵng Nguyễn Hà Nam cho biết, quá trình thực thi Luật Xây dựng hiện còn nhiều bất cập, ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả dự án.
Về thủ tục quy hoạch, Thành phố đề nghị cho phép lồng ghép quy hoạch chi tiết, tổng mặt bằng, vị trí công trình vào hồ sơ dự án đầu tư, thay vì lập riêng lẻ. Về tổ chức thực hiện, cần phân định rõ vai trò giữa chủ đầu tư và đơn vị quản lý dự án; bổ sung quy định cho chủ đầu tư cấp xã và các dự án bảo trì, sửa chữa tài sản công.
Về trình tự triển khai, đề nghị sửa Luật theo hướng cho phép phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi với tổng mức đầu tư cao hơn 10-15% so với chủ trương ban đầu, đồng thời có cơ chế thanh toán cho đơn vị tư vấn nếu dự án phải dừng. Về nhân lực xây dựng, địa phương nêu thực trạng nguồn lao động hiện vừa thiếu vừa yếu, khó tuyển dụng, thu nhập thấp; kiến nghị có cơ chế khuyến khích, đổi mới quản lý năng lực, giảm thủ tục hành chính và giấy phép hành nghề.
Ngoài ra, UBND TP Đà Nẵng cũng đề xuất bổ sung định nghĩa về thời gian thực hiện dự án; điều chỉnh quy định về cơ quan chuyên môn; quy định rõ trách nhiệm chủ đầu tư trong các dự án sửa chữa, bảo trì hạ tầng; làm rõ khái niệm “biến động bất thường giá vật liệu”, “chậm trễ kéo dài giải phóng mặt bằng”; bổ sung khảo sát kinh tế - xã hội và nguồn vật liệu khi lập dự án.
Kiến nghị về giấy phép xây dựng, chi phí, hợp đồng và cơ chế phối hợp
Đối với giấy phép xây dựng, Đà Nẵng đồng tình mở rộng đối tượng được miễn cấp phép nhưng đề nghị bổ sung cơ chế kiểm tra, xử lý vi phạm tại cấp xã; đồng thời bổ sung quy định quản lý công trình vốn ngoài ngân sách trong khai thác, sử dụng.
Về chi phí đầu tư và hợp đồng xây dựng, Thành phố kiến nghị từng bước chuyển từ cơ chế định mức sang cơ chế quản lý giá, đồng thời điều chỉnh quy định để tránh chồng chéo với Luật Đấu thầu. Địa phương cũng đề xuất nghiên cứu bỏ cơ chế cấp chứng chỉ hành nghề, thay bằng hệ thống dữ liệu điện tử về năng lực cá nhân, tổ chức để phục vụ đấu thầu và quản lý công trình.
Về cơ chế phối hợp, Đà Nẵng cho rằng Trung ương cần tập trung ban hành chính sách, xây dựng cơ sở dữ liệu ngành, nâng cao đào tạo nhân lực; còn địa phương đảm nhận cập nhật dữ liệu, phản ánh kịp thời vướng mắc từ thực tiễn. Riêng với công trình vốn nhà nước, Thành phố kiến nghị chuyển sang cơ chế kiểm soát đầu vào - đầu ra, tăng trách nhiệm cho các chủ thể; có cơ chế riêng cho dự án trọng điểm quốc gia, đặc biệt ở khâu giải phóng mặt bằng, lựa chọn nhà thầu, quản lý chất lượng.
Hướng tới hoàn thiện Luật Xây dựng (sửa đổi)
Ghi nhận ý kiến từ lãnh đạo Đà Nẵng và các đại biểu, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Trần Văn Khải đánh giá, các kiến nghị đã phản ánh đúng vướng mắc thực tế của một đô thị loại đặc biệt, trung tâm kinh tế - xã hội lớn của miền Trung trong quản lý xây dựng, phát triển hạ tầng, đô thị thông minh, ven biển và ứng phó biến đổi khí hậu.
Ông Trần Văn Khải đề nghị UBND TP Đà Nẵng chỉ đạo các sở, ngành sớm hoàn thiện báo cáo chính thức gửi Thường trực Ủy ban; đồng thời giao nhóm Luật Xây dựng của Ủy ban phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan để tiếp thu, hoàn thiện báo cáo thẩm tra, phục vụ Phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
Theo ông Trần Văn Khải, Luật Xây dựng năm 2014 (sửa đổi, bổ sung 2020) đã góp phần nâng cao hiệu lực quản lý, phát triển hạ tầng, bảo đảm an toàn và chất lượng công trình. Tuy nhiên, sau hơn 10 năm, nhiều bất cập đã bộc lộ: Quy định về phân loại nguồn vốn còn chồng chéo; thủ tục hành chính phức tạp; cơ chế quản lý chi phí và hợp đồng thiếu linh hoạt; tổ chức Ban quản lý dự án chưa phù hợp; nhiều quy định không còn theo kịp xu thế phát triển đô thị thông minh, chuyển đổi số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.
Chính vì vậy, việc sửa đổi toàn diện Luật Xây dựng là cần thiết để thể chế hóa chủ trương của Đảng, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững, hiện đại hóa đất nước.
Dự thảo Luật lần này đưa ra nhiều điểm mới: đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm; hoàn thiện quản lý chi phí và hợp đồng; khuyến khích phát triển công trình xanh, sử dụng vật liệu mới, ứng dụng công nghệ BIM; xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về xây dựng, kết nối đồng bộ với cơ sở dữ liệu đất đai và quy hoạch.
