Việc điều chỉnh Quy hoạch thành phố Đà Nẵng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được xác định là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh thành phố mở rộng sau hợp nhất, đồng thời triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Điều chỉnh quy hoạch trong bối cảnh mới
Quy hoạch không chỉ cập nhật địa giới hành chính và tổ chức bộ máy mới, mà quan trọng hơn là tái định vị vai trò, cấu trúc không gian và động lực phát triển của Đà Nẵng trong vùng miền Trung - Tây Nguyên và trên trục liên kết quốc gia.
Sau hợp nhất, Thành phố mới có quy mô diện tích gần 12.000 km², dân số trên 3 triệu người với 94 đơn vị hành chính cấp xã (23 phường, 70 xã và 1 đặc khu).
Quy mô không gian, dân số, hệ thống hạ tầng cửa ngõ (cảng biển, sân bay, các trục giao thông liên vùng) tạo nền tảng để Đà Nẵng tiếp tục định vị là “cực tăng trưởng” của khu vực, đồng thời đủ điều kiện tổ chức các chương trình hạ tầng khung, dẫn dắt thu hút đầu tư và tăng cường liên kết vùng.
Về quan điểm và mục tiêu phát triển, quy hoạch kế thừa các định hướng lớn đã được phê duyệt đối với Đà Nẵng và Quảng Nam trước đây; tiếp tục khẳng định phát triển bền vững, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng; lấy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực.
Đồng thời, quy hoạch nhấn mạnh mục tiêu bảo đảm công bằng xã hội, phúc lợi xã hội, gắn phát triển kinh tế với quốc phòng, an ninh và nâng cao chất lượng sống của người dân; xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại và tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.
Tái cấu trúc không gian theo 3 vùng chức năng
Điểm nhấn cốt lõi của điều chỉnh quy hoạch là tổ chức lại không gian phát triển theo mô hình đa cực - đa trục - đa chức năng, qua đó chuyển từ cách tiếp cận “mở rộng theo địa bàn” sang “kiểm soát - nén - phát triển theo hành lang”, gắn với mạng lưới giao thông công cộng (TOD). Quy hoạch đồng thời điều chỉnh tỷ lệ đô thị hóa dự kiến đạt 66,5%, định hướng phát triển đô thị mới tại các khu vực có đủ điều kiện trở thành phường, bảo đảm tiêu chuẩn đô thị trực thuộc Trung ương trong dài hạn.
Không gian kinh tế - xã hội được tái cấu trúc theo 3 vùng chức năng chính. Vùng đô thị, công nghiệp và dịch vụ ven biển phía Đông được xác định là động lực tăng trưởng chủ đạo, phát triển theo chuỗi giá trị gắn du lịch chất lượng cao, dịch vụ đô thị hiện đại, công nghiệp công nghệ cao, logistics và kinh tế biển.
Vùng trung du, miền núi phía Tây định hướng phát triển sinh thái, nông nghiệp, dịch vụ và kinh tế carbon, chú trọng bảo vệ tài nguyên rừng, khai thác các mô hình kinh tế xanh gắn với tín chỉ carbon.
Vùng không gian biển và hải đảo được tổ chức như một cấu phần chiến lược nhằm nâng tầm kinh tế biển, bảo đảm quốc phòng - an ninh, đồng thời mở rộng dư địa phát triển năng lượng tái tạo và các ngành dịch vụ biển.
Trên nền tảng 3 vùng chức năng, quy hoạch hướng tới chuyển dịch mô hình phát triển từ “đơn ngành” sang “chuỗi giá trị liên vùng”, tăng cường tính liên kết không gian giữa khu vực ven biển và đô thị trung tâm với hành lang công nghiệp, logistics và vùng sinh thái, miền núi.
Đột phá hạ tầng giao thông đa phương thức
Về định hướng ngành, lĩnh vực, quy hoạch xác định các trụ cột phát triển gồm: du lịch chất lượng cao; logistics gắn cảng biển - hàng không; công nghiệp công nghệ cao; phát triển khu thương mại tự do và trung tâm tài chính; đồng thời mở rộng sang kinh tế biển, năng lượng tái tạo, kinh tế rừng, dịch vụ và tín chỉ carbon. Đây là các nhóm ngành có khả năng tạo giá trị gia tăng lớn, lan tỏa vùng và phù hợp với lợi thế cửa ngõ quốc tế của Đà Nẵng.
Một nội dung then chốt khác là hoàn thiện hạ tầng giao thông đa phương thức, tạo năng lực kết nối liên vùng và quốc tế tương xứng với quy mô thành phố sau hợp nhất. Quy hoạch đặt trọng tâm phát triển đồng bộ đường bộ, đường sắt, hàng không và đường biển; ưu tiên các tuyến cao tốc và các trục kết nối chiến lược, hình thành hành lang giao thông liên hoàn giữa các cực phát triển. Hệ thống hàng không được định hướng nâng cấp sân bay Đà Nẵng và đầu tư sân bay Chu Lai, gia tăng năng lực vận tải hành khách, hàng hóa, phục vụ phát triển logistics và du lịch.
Trong lĩnh vực cảng biển, quy hoạch định hướng phát triển hệ thống cảng gồm các khu bến Liên Chiểu, Tiên Sa, Thọ Quang, Tam Hiệp - Tam Hòa, Kỳ Hà - Tam Giang, hướng tới hình thành trung tâm cảng biển, logistics container của miền Trung - Tây Nguyên. Mạng lưới này đóng vai trò then chốt trong việc tăng năng lực trung chuyển hàng hóa, giảm chi phí logistics và nâng vị thế cạnh tranh của thành phố trong chuỗi cung ứng khu vực.
Cùng với hạ tầng cứng, quy hoạch cũng yêu cầu hoàn thiện cơ chế, chính sách huy động nguồn lực, bảo đảm triển khai đồng bộ các dự án ưu tiên; tăng cường giám sát, đánh giá định kỳ để kịp thời điều chỉnh các chương trình thực hiện.
Mục tiêu quan trọng là đưa quy hoạch trở thành công cụ điều hành phát triển, có tính ứng dụng cao, phù hợp thực tiễn, tạo nền tảng để Đà Nẵng bứt phá trong giai đoạn mới theo mô hình đa cực - đa trục - đa chức năng.
