Đà Nẵng sẽ rà soát, quy hoạch lại hệ thống cấp nước, xác định vùng phục vụ của từng nhà máy, đơn vị cấp nước; làm cơ sở đầu tư hạ tầng và nâng tỷ lệ người dân được sử dụng nước sạch. 
Năng lực hệ thống còn chênh lệch giữa các khu vực
Ngày 9/9, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Nguyễn Mạnh Hùng chủ trì buổi làm việc với Sở Xây dựng, Sở NN&MT cùng các doanh nghiệp cấp nước về tình hình cấp nước sạch và định hướng phát triển hệ thống cấp nước trên địa bàn Thành phố.
Theo báo cáo, hiện Sở Xây dựng thực hiện quản lý nhà nước về cấp nước đô thị tại 23 phường; Sở NN&MT quản lý nhà nước về cấp nước nông thôn tại 70 xã. Tổng công suất thiết kế của toàn hệ thống cấp nước trên địa bàn Thành phố đạt khoảng 600.000 m³/ngày. Tuy nhiên, công suất cấp nước thực tế phát vào mạng lưới mới đạt khoảng 443.000 m³/ngày.
Tại khu vực đô thị thuộc Đà Nẵng (cũ), hệ thống cấp nước tập trung đã đạt mức bao phủ cao, với tỷ lệ dân số đô thị được cung cấp nước sạch từ 99 - 100%. Tuy nhiên, sau quá trình sáp nhập, điều chỉnh địa giới hành chính, bức tranh cấp nước trên địa bàn thành phố mới có sự chênh lệch đáng kể giữa các khu vực.
Một số phường có tỷ lệ dân số đô thị được cung cấp nước sạch qua hệ thống tập trung còn thấp, như Điện Bàn Bắc 6,76%, Điện Bàn Đông 24,14%, Điện Bàn 67,53%, Hội An Tây 41,7% và Quảng Phú 70,63%.
Đáng chú ý, khoảng cách tiếp cận nước sạch còn rõ nét tại khu vực nông thôn, đặc biệt ở các địa bàn miền núi. Tỷ lệ sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn trên toàn thành phố ước khoảng 72,88%, song không đồng đều giữa khu vực đồng bằng, ven đô thị và vùng miền núi.
Toàn Thành phố hiện có 28 xã có tỷ lệ hộ dân sử dụng nước sạch dưới 50%. Trong đó, 13 xã có tỷ lệ hộ sử dụng nước sạch đạt 0%, gồm: Đắc Pring, La Dêê, Bến Hiên, Hùng Sơn, Trà Liên, Trà Giáp, Trà Tân, Trà Đốc, Trà Tập, Trà Vân, Trà Linh, Trà Leng và Phước Năng. Nhiều xã khác có tỷ lệ tiếp cận nước sạch dưới 10%.
Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tổ chức lại không gian cấp nước, đồng thời có giải pháp đầu tư phù hợp với đặc điểm phân bố dân cư và điều kiện địa hình của từng khu vực.
Tăng công suất, hoàn thiện mạng lưới truyền tải
Tại buổi làm việc, đại diện các doanh nghiệp cấp nước đã báo cáo tình hình hoạt động, những khó khăn, vướng mắc trong quá trình vận hành và đề xuất các phương án đầu tư nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng nước ngày càng tăng.
Theo Sở Xây dựng, Công ty CP Cấp nước Đà Nẵng đề xuất nâng công suất Nhà máy nước Cầu Đỏ từ 290.000 m³/ngày lên 390.000 m³/ngày. Cùng với việc nâng công suất nguồn, doanh nghiệp dự kiến đầu tư các tuyến ống truyền tải chính, tuyến ống cấp I và cấp II, từng bước nâng cao năng lực vận chuyển và phân phối nước trong mạng lưới.
Trong khi đó, Công ty CP Cấp thoát nước Quảng Nam dự kiến đầu tư nâng công suất một số nhà máy nước tại: Trảng Nhật, Duy Xuyên, Tam Kỳ, Thăng Bình, Tam Hiệp và đầu tư hệ thống tuyến ống dẫn.
Các phương án trên cho thấy nhu cầu phát triển hệ thống cấp nước không chỉ nằm ở việc gia tăng công suất các nhà máy mà còn đòi hỏi đầu tư đồng bộ hệ thống truyền tải, phân phối và mở rộng mạng lưới đến các khu vực chưa được tiếp cận nước sạch.
Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Đà Nẵng đang mở rộng không gian đô thị, phát triển các khu công nghiệp mới và thu hút thêm các dự án đầu tư, kéo theo nhu cầu sử dụng nước cho sản xuất, dịch vụ và sinh hoạt ngày càng lớn.
Một trong những vấn đề được đặt ra tại buổi làm việc là phạm vi phục vụ cấp nước và các thỏa thuận thực hiện dịch vụ cấp nước trước đây đã không còn hoàn toàn phù hợp sau khi thành phố thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, đồng thời sáp nhập, điều chỉnh địa giới hành chính.
Bên cạnh đó, hoạt động đầu tư hệ thống cấp nước tại khu vực Quảng Nam (cũ) còn gặp khó khăn do địa bàn rộng, dân cư phân bố không đồng đều, trong khi giá bán nước giữa các khu vực có sự chênh lệch.
Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả đầu tư, khả năng mở rộng mạng lưới cũng như việc tổ chức cung cấp nước ổn định, đồng bộ trên phạm vi toàn Thành phố.
Do đó, việc xác định rõ vùng phục vụ của từng nhà máy, từng đơn vị cấp nước cần được đặt trong tổng thể quy hoạch đô thị và quy hoạch nông thôn. Đây không chỉ là cơ sở để phân định trách nhiệm cung cấp dịch vụ mà còn giúp thành phố chủ động xây dựng kế hoạch đầu tư hạ tầng theo từng giai đoạn, tránh đầu tư chồng lấn hoặc thiếu đồng bộ.
Hướng tới hệ thống cấp nước an toàn, đồng bộ
Kết luận buổi làm việc, Chủ tịch UBND TP Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh, nguồn điện và nguồn nước có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội. Trong điều kiện Đà Nẵng đang đẩy mạnh phát triển, thu hút đầu tư vào nhiều khu công nghiệp mới, bảo đảm nguồn nước ổn định, an toàn là yêu cầu mang tính chiến lược đối với quá trình phát triển Thành phố.
Lãnh đạo Thành phố giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với Sở NN&MT cùng các đơn vị liên quan rà soát hiện trạng, tổ chức quy hoạch lại hệ thống cấp nước trên toàn địa bàn.
Trọng tâm là xác định rõ khu vực cấp nước đô thị, khu vực cấp nước nông thôn và vùng phục vụ cụ thể của từng nhà máy, từng đơn vị cấp nước trong quá trình lập quy hoạch đô thị, quy hoạch nông thôn. Kết quả rà soát sẽ là cơ sở để ký kết các thỏa thuận cấp nước theo quy định, đồng thời xây dựng kế hoạch đầu tư phát triển hệ thống, hướng tới mục tiêu cấp nước an toàn, ổn định và bền vững.
Đối với khu vực nông thôn, Sở NN&MT được giao rà soát, xây dựng và trình UBND Thành phố phê duyệt Đề án kế hoạch phát triển nước sạch nông thôn giai đoạn 2026 - 2030. Đây được kỳ vọng là cơ sở để từng bước thu hẹp khoảng cách tiếp cận nước sạch giữa khu vực đồng bằng, ven đô thị và miền núi.
Cùng với giải pháp về quy hoạch và đầu tư, Thành phố cũng yêu cầu các đơn vị cấp nước khẩn trương xây dựng phương án giá nước sạch, gửi Sở Xây dựng thẩm định, trình UBND Thành phố phê duyệt. Việc hoàn thiện cơ chế giá được kỳ vọng góp phần gia tăng tỷ lệ đấu nối, nâng cao tỷ lệ dân số đô thị được cung cấp nước sạch thông qua hệ thống tập trung, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp có nguồn lực duy trì và phát triển hạ tầng.
Đặc biệt, trước thực tế giá nước và cơ chế vận hành giữa các doanh nghiệp còn khác biệt, lãnh đạo thành phố đề nghị Công ty CP Cấp thoát nước Quảng Nam và Công ty CP Cấp nước Đà Nẵng chủ động phối hợp, bàn chiến lược hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm trong quản lý, vận hành và đầu tư.
Việc kết nối nguồn lực, kinh nghiệm và năng lực của các doanh nghiệp cấp nước được xem là một trong những giải pháp quan trọng để hình thành hệ thống cấp nước có tính liên kết cao hơn, đáp ứng yêu cầu phát triển của Đà Nẵng trong giai đoạn mới.
Về lâu dài, mục tiêu không chỉ là nâng công suất cấp nước mà phải hình thành một hệ thống cấp nước được quy hoạch đồng bộ từ nguồn, công trình xử lý, mạng lưới truyền tải đến phân phối; bảo đảm khả năng cung cấp nước liên tục, an toàn cho người dân, hoạt động sản xuất - kinh doanh và các khu công nghiệp, qua đó tạo nền tảng hạ tầng thiết yếu cho quá trình phát triển bền vững của Thành phố.
