Sở Xây dựng TP Đà Nẵng vừa có văn bản hướng dẫn các địa phương về việc bố trí vị trí đỗ xe và đặt bảng hiệu trên vỉa hè đúng quy định. Động thái này được xem là bước triển khai cụ thể Kế hoạch số 109/KH-UBND ngày 13/3/2026 của UBND Thành phố về quản lý trật tự đô thị và thực hiện nếp sống văn minh trên địa bàn. 
Thực trạng sử dụng vỉa hè chưa đúng chức năng
Theo kế hoạch, giai đoạn đầu tập trung vào công tác tuyên truyền, vận động người dân nâng cao ý thức chấp hành các quy định về sử dụng lòng đường, vỉa hè; tự giác tháo dỡ các công trình, vật dụng lấn chiếm không gian công cộng; đồng thời rà soát, tổ chức kẻ vạch sơn phân định rõ các khu vực chức năng trên vỉa hè.
Qua công tác kiểm tra và theo dõi thực tế, nhiều tuyến phố trên địa bàn thành phố vẫn còn tình trạng người dân để xe máy trong phạm vi dành cho người đi bộ. Đây là một trong những nguyên nhân làm thu hẹp không gian lưu thông, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận của người đi bộ, đặc biệt là người cao tuổi, trẻ em và người khuyết tật.
Trong nhiều năm qua, tình trạng lấn chiếm vỉa hè không chỉ diễn ra ở Đà Nẵng mà còn là bài toán chung của nhiều đô thị lớn trên cả nước. Việc sử dụng vỉa hè như một phần mở rộng của mặt bằng kinh doanh, nơi tập kết hàng hóa hoặc bãi đỗ xe tự phát đã làm suy giảm chức năng vốn có của hệ thống hạ tầng dành cho người đi bộ.
Các chuyên gia quy hoạch đô thị cho rằng, một đô thị hiện đại không chỉ được đánh giá qua các công trình kiến trúc hay hệ thống giao thông quy mô lớn, mà còn thể hiện ở khả năng bảo đảm quyền tiếp cận không gian công cộng một cách an toàn, thuận tiện cho mọi đối tượng. Vì vậy, việc trả lại đúng chức năng cho vỉa hè là yêu cầu tất yếu trong quá trình phát triển đô thị bền vững.
Kẻ vạch, phân vùng chức năng - giải pháp quản lý theo hướng trực quan
Một trong những nội dung đáng chú ý trong hướng dẫn của Sở Xây dựng là yêu cầu các địa phương khẩn trương triển khai kẻ vạch phân định rõ phạm vi sử dụng tạm thời làm nơi để xe máy và phần diện tích dành riêng cho người đi bộ. Đặc biệt, khu vực được phép bố trí xe máy phải được sơn ký hiệu xe máy trực quan để người dân dễ nhận biết và thực hiện.
Giải pháp này tuy không mới nhưng được đánh giá là có hiệu quả cao trong quản lý đô thị. Thay vì chỉ dựa vào biện pháp xử lý vi phạm, việc phân vùng bằng hệ thống sơn kẻ và biển báo giúp hình thành nhận thức trực quan, tạo cơ sở để người dân tự giác chấp hành và lực lượng chức năng dễ dàng kiểm tra, xử lý.
Từ góc độ quản lý hạ tầng đô thị, việc chuẩn hóa cách thức sử dụng vỉa hè còn góp phần nâng cao mỹ quan đô thị, tạo sự đồng bộ trên các tuyến phố và hạn chế tình trạng mỗi nơi thực hiện một kiểu.
Thực tế cho thấy, công tác lập lại trật tự vỉa hè chỉ có thể đạt hiệu quả bền vững khi đi cùng với sự thay đổi về nhận thức của cộng đồng. Việc kẻ vạch, phân định khu vực đỗ xe hay đặt bảng hiệu đúng quy định chỉ là giải pháp kỹ thuật; yếu tố quyết định vẫn là ý thức chấp hành của người dân và các hộ kinh doanh.
Trong bối cảnh Đà Nẵng đang hướng đến mục tiêu xây dựng đô thị thông minh, đáng sống và phát triển bền vững, việc quản lý hiệu quả không gian vỉa hè mang ý nghĩa lớn hơn câu chuyện xử lý vi phạm hành chính. Đây là bước đi cần thiết nhằm hình thành văn hóa ứng xử văn minh nơi công cộng, bảo đảm quyền lợi của người đi bộ, đồng thời nâng cao chất lượng môi trường đô thị.
Việc Sở Xây dựng chủ động hướng dẫn các địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý vỉa hè cho thấy quyết tâm của thành phố trong việc đưa các quy định về trật tự đô thị đi vào thực chất. Nếu được thực hiện nghiêm túc và duy trì thường xuyên, đây sẽ là tiền đề quan trọng để xây dựng diện mạo đô thị Đà Nẵng ngày càng hiện đại, ngăn nắp và thân thiện với người dân.
