Đánh giá toàn diện nguyên nhân chậm giải ngân gói tín dụng 120 nghìn tỷ đồng dành cho NƠXH

13:33 06/06/2024
Ngân hàng Nhà nước chủ trì, phối hợp với Bộ Xây dựng sẽ tiến hành rà soát, đánh giá kỹ lưỡng, toàn diện nguyên nhân chậm giải ngân gói tín dụng 120 nghìn tỷ đồng dành cho NƠXH, từ đó tính toán các giải pháp tháo gỡ vướng mắc, đẩy mạnh giải ngân.

Chỉ đạo nói trên được Chính phủ đưa ra tại Nghị quyết số 82/NQ-CP phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 5/2024. 

Theo Nghị quyết, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chủ trì, phối hợp với Bộ Xây dựng khẩn trương có giải pháp thiết thực, khả thi, hiệu quả để tháo gỡ vướng mắc, đẩy mạnh giải ngân, trong đó tập trung vào các vấn đề liên quan đến đối tượng vay vốn, lãi suất, quy trình, thủ tục cho vay, việc hoàn thiện pháp lý dự án của chủ đầu tư với chính quyền địa phương... 

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Thanh Nghị phát biểu tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 5.

Bộ Xây dựng phối hợp với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quyết liệt thúc đẩy tiến độ triển khai gói tín dụng 120 nghìn tỷ đồng cho vay NƠXH. Thường xuyên giám sát, đôn đốc các địa phương tập trung thực hiện Đề án Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn NƠXH cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021 - 2030, đảm bảo hoàn thành chỉ tiêu xây dựng NƠXH năm 2024 được giao.

Cùng với đó, chủ trì, phối hợp với MTTQ Việt Nam, các Bộ, cơ quan liên quan đánh giá tổng thể, toàn diện, đầy đủ các chính sách, chương trình hỗ trợ về nhà ở hiện hành để hoàn thiện các chính sách phù hợp với mục tiêu, đối tượng, sát thực tiễn, đặc trưng, đặc điểm kinh tế - xã hội của các vùng, miền.

Chương trình tín dụng 120.000 tỷ đồng được triển khai từ đầu tháng 4/2023 theo Nghị quyết số 33/NQ-CP của Chính phủ, nhằm hỗ trợ cho vay chủ đầu tư và người mua nhà tại các dự án NƠXH, nhà ở công nhân, với lãi suất thấp hơn 1,5-2% so với lãi suất cho vay trung, dài hạn bình quân của các ngân hàng thương mại nhà nước trên thị trường. 

Bộ Xây dựng đánh giá, việc giải ngân gói tín dụng trên còn chậm.

Lý giải về thực trạng trên, tại báo cáo gửi Quốc hội về kết quả giám sát chuyên đề, chất vấn lĩnh vực xây dựng, Bộ Xây dựng cho rằng, gói tín dụng còn gặp phải khó khăn vướng mắc; trong đó có việc công bố danh mục NƠXH đủ điều kiện vay còn hạn chế.

Đến nay, đã có 129 dự án NƠXH, với quy mô hơn 114.900 căn, được khởi công xây dựng. Tuy nhiên, mới chỉ có 28 địa phương công bố danh mục 68 dự án đủ điều kiện vay theo chương trình, với nhu cầu vay vốn hơn 30.000 tỷ đồng. Như vậy, vẫn còn 59 dự án đã khởi công nhưng chưa được đưa vào danh mục đủ điều kiện vay của các địa phương.

Ngoài ra, một số chủ đầu tư không đủ điều kiện về tín dụng, như không đảm bảo điều kiện dư nợ tín dụng; không có tài sản khác để thực hiện đảm bảo tín dụng (dự án NƠXH được miễn tiền sử dụng đất nên không đủ điều kiện thế chấp); đã vay tại các tổ chức tín dụng khác...

Bên cạnh đó, mặc dù Ngân hàng Nhà nước đã thực hiện hạ lãi suất cả với chủ đầu tư và người mua nhà, nhưng Bộ Xây dựng nhận xét mức lãi suất còn cao, thời hạn ưu đãi lại ngắn, trong vòng 3-5 năm nên "chưa thực sự thu hút người vay".

Đồng tình với quan điểm này, ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM - cho rằng, lãi suất hiện chưa hấp dẫn. Cụ thể, các chính sách ưu đãi về tín dụng dành cho NƠXH đang được triển khai có mức lãi suất phổ biến khoảng 4,8-5%/năm trong thời hạn tối đa 25 năm. Trong khi đó, đối với gói tín dụng 120.000 tỷ đồng, mức lãi suất áp dụng đối với người mua nhà đến hết tháng 6/2023 là 8,2%/năm, sau đó lãi suất được điều chỉnh 6 tháng một lần. “Mức lãi suất trên là khá cao, vượt quá khả năng chi trả của đối tượng là người có thu nhập thấp; chưa kể, thời hạn ưu đãi chỉ có 5 năm” - ông Châu nhấn mạnh.

Không riêng với người mua nhà, ông Nguyễn Văn Đính - Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam - cho biết, với mức lãi suất hiện tại khoảng 8,7%/năm, các doanh nghiệp cũng không mấy mặn mà với việc tham gia vào phát triển NƠXH. “Lợi nhuận của các dự án NƠXH bị khống chế ở mức không quá 10%, trong khi lãi suất vay ngân hàng đã hơn 8%/năm thì doanh nghiệp rất khó làm” - ông Đính chia sẻ.

Bên cạnh đó, các tiêu chí, điều kiện về đối tượng được mua NƠXH có nhiều quy định còn quá chặt như quy định về thu nhập không chịu thuế thu nhập cá nhân hay quy định về xác nhận thực trạng nhà ở…, khiến người mua nhà gặp nhiều khó khăn trong việc thực hiện thủ tục.

Trước thực tế gói tín dụng 120.000 tỷ đồng dành cho phát triển NƠXH đến nay mới giải ngân chưa đến 1%, Chính phủ, Bộ Xây dựng đang tìm các biện pháp thúc đẩy chương trình này, để mọi người dân đều có nhà ở, đặc biệt với người có thu nhập thấp.

Ngoài gói vay ưu đãi 120.000 tỷ đồng, Bộ Xây dựng đã đề nghị Ngân hàng Nhà nước Việt Nam nghiên cứu gói vay ưu đãi mới cho người mua NƠXH với lãi vay thấp hơn lãi vay thương mại từ 3 - 5%, kỳ hạn vay 10 - 15 năm.

Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng cũng đề nghị Bộ Tài chính phối hợp với các Bộ, ngành xây dựng phương án phát hành trái phiếu chính phủ để hỗ trợ lãi suất cho hoạt động đầu tư, xây dựng NƠXH.

Mới đây nhất, Ban Bí thư đã ban hành Chỉ thị số 34 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát triển NƠXH.

Theo đó, Ban Bí thư định hướng bố trí cấp đủ nguồn vốn ngân sách cho Ngân hàng Chính sách xã hội để thực hiện chính sách hỗ trợ, cho vay phát triển NƠXH; thực hiện đầy đủ, kịp thời việc cấp bù lãi suất cho các ngân hàng thương mại được Nhà nước chỉ định để cho cá nhân và doanh nghiệp vay ưu đãi phát triển NƠXH. Rà soát, đổi mới, tiếp tục mở rộng chương trình cho vay ưu đãi đối với cá nhân, hộ gia đình để mua, thuê mua NƠXH theo chính sách về NƠXH.

 

Bình luận