Bộ Xây dựng yêu cầu Ban QLDA Đường sắt và đơn vị tư vấn hoàn thiện Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án đường sắt Hà Nội - Đồng Đăng, rà soát kỹ phương án kỹ thuật, quy mô đầu tư, cơ chế thực hiện và tiến độ, bảo đảm kết nối đồng bộ, hiệu quả với mạng lưới đường sắt quốc gia và liên vận quốc tế. 
Hoàn thiện phương án kỹ thuật tuyến
Bộ Xây dựng vừa ban hành Thông báo số 499/TB-BXD ngày 20/7/2026 về Kết luận của Thứ trưởng Nguyễn Danh Huy tại cuộc họp nghe Báo cáo giữa kỳ Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Hà Nội - Đồng Đăng.
Theo đó, Bộ Xây dựng ghi nhận nỗ lực và sự phối hợp cao của các cơ quan, đơn vị liên quan trong công tác lập Báo cáo giữa kỳ Báo cáo Nghiên cứu tiền khả thi của dự án trong điều kiện vừa làm vừa tiếp thu kinh nghiệm từ các dự án đường sắt khác.
Bộ Xây dựng yêu cầu BQLDA Đường sắt, đơn vị tư vấn tiếp thu các ý kiến phát biểu tại cuộc họp để cập nhật, bổ sung hoàn thiện Báo cáo. Trong đó lưu ý, phương pháp dự báo nhu cầu vận tải cơ bản phù hợp, tiếp tục rà soát thận trọng, kỹ lượng dự báo nhu cầu vận tải trong nội địa trên cơ sở các điểm phát sinh/thu hút, luồng hành khách, hàng hóa đi - đến (OD) giữa các khu vực, giữa các ga.
Cùng với đó là thống nhất tuyến đường sắt Hà Nội - Đồng Đăng có công năng vận tải hành khách và hàng hóa để phục vụ liên vận quốc tế, phù hợp với vai trò của tuyến trong tổng thể các tuyến đường sắt kết nối với Trung Quốc; cơ bản thống nhất lựa chọn kịch bản 1 đầu tư theo phương án xây dựng mới tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn, xây dựng đường đơn dự phòng đường đôi.
“Ban QLDA Đường sắt, đơn vị tư vấn cần làm việc thống nhất với các địa phương về công năng của đường sắt hiện hữu sau khi đưa tuyến đường sắt mới được đưa vào khai thác”, Bộ Xây dựng yêu cầu.
Về tiêu chuẩn áp dụng, Bộ Xây dựng thống nhất theo đề xuất của Ban QLDA Đường sắt và đơn vị tư vấn về việc tham khảo hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn của Trung Quốc tương tự đang áp dụng cho Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng để áp dụng cho tuyến Hà Nội - Đồng Đăng, bảo đảm kết nối hiệu quả; bổ sung thêm các luận cứ để chứng minh cho tính đúng đắn, thống nhất và đồng bộ, hiệu quả vận hành, khai thác.
Đề cập đến các thông số kỹ thuật chủ yếu, theo Bộ Xây dựng, về cấp đường, xét tính chất quan trọng của dự án, kết quả dự báo nhu cầu vận tải trên tuyến, thống nhất lựa chọn cấp 1.
Về tốc độ thiết kế, thống nhất lựa chọn tốc độ 160km/h có dự phòng yếu tố hình học tốc độ 200km/h trong tương lai. Để đủ cơ sở quyết định, đơn vị tư vấn cần tiếp tục rà soát để khẳng định bảo đảm thống nhất với các tuyến khác, đáp ứng nhu cầu tăng trong dài hạn; tại các vị trí có địa hình khó khăn, trước và sau ga cần xem xét châm chước tốc độ nếu cần thiết.
Về độ dốc thiết kế, đơn vị tư vấn cần tiếp tục phối hợp với Tư vấn lập quy hoạch chi tiết để có các phân tích, so sánh lựa chọn độ dốc tối ưu, trong đó có phương án áp dụng dốc 9‰ trên khu đoạn Kép - Đồng Đăng.
Rà soát quy mô ga và kết nối
Về chức năng các ga, Bộ Xây dựng yêu cầu rà soát, cập nhật bảo đảm phù hợp với quy hoạch, trong đó các ga đầu mối khu vực Hà Nội là Gia Lâm, Ngọc Hồi, Yên Thường, Thường Tín.
Đối với ga Yên Viên chỉ thực hiện chức năng là ga đầu mối cho đến khi đưa vào khai thác các tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Vành đai phía Đông Hà Nội (bao gồm cả ga Thường tín).
Đồng thời rà soát ga Nam Đồng Đăng phải bảo đảm đầy đủ chức năng của ga biên giới liên vận quốc tế để thực hiện các tác nghiệp kiểm tra biên giới, thông quan, kiểm dịch,…
Cùng với đó, quy mô các ga phải tính toán dài hạn; quy mô đường bộ kết nối, quảng trường ga và kho, bãi hàng phải tính toán đảm bảo đáp ứng nhu cầu vận tải và yêu cầu tác nghiệp vận tải. Phân kỳ đầu tư từng giai đoạn để bảo đảm hiệu quả (nếu cần thiết). Bộ Xây dựng giao Tổng công ty Đường sắt nghiên cứu, rà soát có ý kiến.
Về giải pháp đầu tư công trình, các đoạn nền đường đào sâu, đắp cao thống nhất đầu tư nền đường theo quy mô đường đôi để đảm bảo ổn định, an toàn chạy tàu cũng như thuận tiện trong quá trình thi công sau này. Đối với công trình cầu thống nhất phương án đầu tư cầu đơn, riêng đoạn từ ga Nam Đồng Đăng đến trạm kiểm tra biên phòng đầu tư cầu đôi; đối với công trình hầm cơ bản thống nhất đầu tư xây dựng phân kỳ hầm đơn. Bộ Xây dựng yêu cầu phân tích kỹ hơn về tính hợp lý và chi phí đầu tư, bảo trì khi lựa chọn giải pháp đầu tư công trình.
Về giải pháp kết nối, trên cơ sở phương án tổ chức chạy tàu tối ưu, yêu cầu kỹ thuật, cần làm rõ kết nối khu vực biên giới, các tuyến đường sắt liên quan (Kép - Lưu Xá, Kép - Phải Lại - Hạ Long - Cái Lân, Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng), đặc biệt là kết nối đi Hải Phòng tại khu vực Yên Viên.
Đẩy nhanh chuẩn bị đầu tư dự án
Về sơ bộ tổng mức đầu tư, cần rà soát kỹ lại khối lượng, đơn giá đền bù giải phóng mặt bằng, chi phí thiết bị, biện pháp thi công, tỷ lệ dự phòng… có các tham khảo, phân tích các công trình tương tự đảm bảo tính đúng, tính đủ theo quy định.
Trên cơ sở nhu cầu vận tải, hình thành mạng lưới đường sắt trong các giai đoạn, xây dựng phương án tổ chức chạy tàu tối ưu, hiệu quả; đề xuất mô hình tổ chức vận hành, khai thác sau khi dự án hoàn thành.
Về cơ chế, chính sách thực hiện dự án, Bộ Xây dựng yêu cầu Ban QLDA Đường sắt, đơn vị tư vấn trên cơ sở tham khảo một số cơ chế, chính sách đặc thù các dự án đã đề xuất, rà soát, cập nhật các quy định pháp luật mới được ban hành, nghiên cứu đề xuất các cơ chế chính sách, đặc thù phù hợp đối với dự án.
Bộ Xây dựng giao Ban QLDA Đường sắt chỉ đạo đơn vị tư vấn thiết kế khẩn trương tiếp thu ý kiến nêu trên và ý kiến góp ý trong cuộc họp, hoàn thiện hồ sơ Báo cáo Nghiên cứu tiền khả thi dự án, trình Bộ Xây dựng; hoàn thiện hồ sơ lấy ý kiến các bộ, ngành và địa phương liên quan về hướng tuyến, vị trí ga và depot.
Ban QLDA Đường sắt cần rà soát các quy định pháp luật, năng lực bộ máy của Ban, báo cáo Bộ Xây dựng lựa chọn đơn vị tư vấn đủ năng lực thực hiện công tác thẩm tra đối với dự án.
Đồng thời, Ban QLDA Đường sắt cần xây dựng kế hoạch chi tiết lập, thẩm định, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư dự án, trong đó: trình Thủ tướng Chính phủ cuối tháng 7/2026; Hội đồng thẩm định Nhà nước thẩm định, trình Chính phủ trước ngày 20/8/2026; trình Quốc hội xem xét thông qua chủ trương đầu tư tại kỳ họp tháng 10/2026.
Ngoài ra, Bộ Xây dựng giao Vụ Kế hoạch - Tài chính chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan rà soát hồ sơ Báo cáo Nghiên cứu tiền khả thi dự án. Đồng thời tham mưu Bộ Xây dựng văn bản lấy ý kiến các bộ, ngành và địa phương liên quan về hướng tuyến, vị trí ga và depot; thành lập Hội đồng thẩm định nội bộ, Hội đồng thẩm định Nhà nước.
