Bộ trưởng Trần Hồng Minh yêu cầu các cơ quan, đơn vị tập trung siết chặt tiến độ giải ngân đầu tư công, kiểm soát chất lượng kỹ thuật công trình, đẩy nhanh hoàn thiện thể chế và tăng cường trách nhiệm trong công tác thẩm định, quản lý dự án. 
Tại Hội nghị giao ban công tác tháng 4 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm tháng 5, sáng 8/5, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh yêu cầu các cơ quan, đơn vị tập trung siết chặt tiến độ giải ngân đầu tư công, kiểm soát chất lượng kỹ thuật công trình, đẩy nhanh hoàn thiện thể chế và tăng cường trách nhiệm trong công tác thẩm định, quản lý dự án. Hàng loạt tồn tại liên quan đến tiến độ dự án, giải ngân, thiếu VLXD, chất lượng thẩm định và xây dựng VBQPPL đã được chỉ rõ tại hội nghị.
Đạt chỉ tiêu theo yêu cầu của Kết luận số 18-KL/TW
Trong tháng 4/2026, Bộ Xây dựng đã trình và được Chính phủ ban hành 3 Nghị định quan trọng, gồm: (i) Nghị định số 122/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về tháo gỡ vướng mắc dự án BOT giao thông; (ii) Nghị định số 123/2026/NĐ-CP về giao thông đường thủy nội địa; (iii) Nghị định số 136/2026/NĐ-CP sửa đổi quy định về phát triển và quản lý nhà ở xã hội.
Bộ cũng ban hành 5 Thông tư theo thẩm quyền, trong đó có các quy chuẩn kỹ thuật đối với xe máy điện, động cơ điện, quy chuẩn nhà chung cư và hướng dẫn giám định tư pháp trong lĩnh vực xây dựng. Đồng thời, Bộ đang triển khai khối lượng xây dựng pháp luật rất lớn trong quý II/2026 với tổng cộng 60 VBQPPL, gồm: 4 Luật, Bộ luật; 14 Nghị định; 42 Thông tư. Riêng trong tháng 5/2026, các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ phải tham mưu trình ban hành 16 Thông tư.
Tại Hội nghị, bà Đặng Thị Hải Yến - Vụ trưởng Vụ Pháp chế lưu ý yêu cầu của Chính phủ về việc các Bộ, ngành phải trình đồng thời văn bản quy định chi tiết cùng với Luật, Nghị định; đồng thời đổi mới cách thức xây dựng VBQPPL.
Cũng liên quan đến nội dung này, Bộ trưởng Trần Hồng Minh yêu cầu các đơn vị báo cáo rõ nguyên nhân chậm tiến độ, không để xảy ra tình trạng nợ đọng văn bản hướng dẫn.
Từ đầu năm đến nay, Bộ Xây dựng được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao 260 nhiệm vụ, trong đó đã hoàn thành 123 nhiệm vụ; đang thực hiện 127 nhiệm vụ trong hạn; còn 10 nhiệm vụ quá hạn.
Lãnh đạo Bộ giao các đơn vị 360 nhiệm vụ, trong đó đã hoàn thành 174 nhiệm vụ; 181 nhiệm vụ đang triển khai; còn 5 nhiệm vụ quá hạn.
Bộ cũng đã rà soát 454 thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý, đề xuất bãi bỏ, đơn giản hóa và phân cấp 157 thủ tục, đạt tỷ lệ 34,6%; cắt giảm 19 ngành nghề đầu tư kinh doanh; cắt giảm 102/249 điều kiện đầu tư kinh doanh, đạt khoảng 40,9%.
Bộ Xây dựng là một trong ba bộ đạt chỉ tiêu theo yêu cầu của Kết luận số 18-KL/TW Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, ban hành ngày 02/04/2026, về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026-2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng "2 con số".
Nhiều dự án chậm tiến độ, giải ngân mới đạt hơn 11%
Một trong những nội dung được thảo luận nhiều nhất tại Hội nghị là tiến độ giải ngân và triển khai các dự án đầu tư công.
Theo báo cáo của Bộ, năm 2026 Bộ Xây dựng được giao tổng kế hoạch vốn 133.843 tỷ đồng. Tuy nhiên, Bộ đã đề nghị điều chuyển khoảng 55.037 tỷ đồng sang các địa phương để thực hiện GPMB tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Sau điều chỉnh, tổng kế hoạch giải ngân của Bộ còn khoảng 54.075 tỷ đồng.
Tính đến hết tháng 4/2026, Bộ mới giải ngân khoảng 6.076 tỷ đồng, đạt khoảng 11,23% kế hoạch sau điều chỉnh. Nguyên nhân chủ yếu do: (i) vốn bố trí cho các dự án đường sắt lớn chiếm khoảng 76% kế hoạch năm; (ii) GPMB chậm; (iii) giá nhiên liệu, nhựa đường tăng mạnh; (iv) thiếu đất, cát, đá; (v) thủ tục ODA phức tạp; (vi) thời tiết bất lợi và địa hình khó khăn.
Ông Trần Minh Phương - Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính cho biết, một số chủ đầu tư, ban quản lý có tỷ lệ giải ngân thấp; trong đó BQL các dự án Hàng hải và đường thuỷ, BQLDA Mỹ Thuận, BQLDA Hồ Chí Minh, BQLDA 2 và BQLDA Đường sắt chưa đạt yêu cầu. Vụ cũng đề xuất xem xét: điều chuyển, giảm trừ vốn; tăng cường kiểm tra tiến độ; phân công lãnh đạo theo dõi trực tiếp; đẩy nhanh thủ tục thanh toán với Kho bạc; chủ động chuẩn bị nguồn VLXD; khẩn trương hoàn thiện thủ tục khởi công các dự án mới.
Báo cáo của ông Lê Quyết Tiến - Cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng cho thấy, năm 2026, Bộ Xây dựng dự kiến hoàn thành 27 dự án và dự án thành phần, song hiện còn 11 dự án chậm tiến độ. Trong đó có 5 dự án tiềm ẩn nguy cơ không hoàn thành theo kế hoạch, gồm: Cam Lộ - La Sơn; Quốc lộ 46 đoạn TP Vinh - Nam Đàn; Quốc lộ 14B; Dự án đường Hồ Chí Minh, đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận; và Quốc lộ 2, đoạn Vĩnh Yên - Việt Trì.
Đặc biệt, dự án Quốc lộ 2, đoạn Vĩnh Yên - Việt Trì khởi công từ tháng 3/2025 nhưng đến nay mới bàn giao được khoảng 43% mặt bằng, sản lượng thực hiện chỉ đạt khoảng 5,9%.
Đối với các dự án cao tốc đã thông xe kỹ thuật cuối năm 2025 nhưng chưa thể khai thác đồng bộ, ông Lê Quyết Tiến cho biết nhiều hạng mục như: đường gom; nút giao; hệ thống ITS; trạm thu phí ETC; kiểm tra tải trọng xe vẫn triển khai rất chậm.
Riêng các dự án Cần Thơ - Hậu Giang và Hậu Giang - Cà Mau hiện còn thiếu khoảng 107 nghìn m3 đá và 64 nghìn m3 cát đối với đoạn Cần Thơ - Hậu Giang; khoảng 308 nghìn m3 đá và 178 nghìn m3 cát đối với đoạn Hậu Giang - Cà Mau.
Hoàn thiện thể chế, dữ liệu và quản lý chi phí đầu tư xây dựng
Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng yêu cầu các đơn vị rà soát toàn bộ dự thảo Nghị định, Thông tư hướng dẫn Luật Xây dựng để trình Bộ trưởng báo cáo Chính phủ đúng tiến độ; đặc biệt lưu ý các văn bản quản lý chi phí đầu tư xây dựng phải kịp có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng cũng nhấn mạnh, việc xây dựng cơ sở dữ liệu hoạt động xây dựng phải bao quát toàn bộ vòng đời dự án từ quy hoạch, thẩm định, thực hiện dự án, đến kết thúc dự án; đồng thời yêu Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng và Trung tâm Công nghệ thông tin phối hợp chặt chẽ để triển khai đồng bộ hệ thống dữ liệu Ngành.
Liên quan đến lĩnh vực nhà ở và thị trường BĐS, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh cho biết, Bộ đang khẩn trương hoàn thiện hồ sơ sửa đổi Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) để trình Quốc hội vào tháng 10/2026.
Theo báo cáo của Bộ, năm 2026 cả nước được giao chỉ tiêu phát triển 158.723 căn NƠXH. Tuy nhiên, trong 4 tháng đầu năm, mới khởi công được 40 dự án với khoảng 36.590 căn, đạt khoảng 23% kế hoạch năm.
Một trong những khó khăn lớn hiện nay là nhiều địa phương chưa hoàn thiện quy hoạch cấp xã, quy hoạch phân khu, dẫn đến không thể triển khai tiếp các dự án NƠXH.
Trong lĩnh vực phát triển đô thị, ông Trần Quốc Thái - Cục trưởng Cục Phát triển đô thị cho biết, tỷ lệ đô thị hóa toàn quốc hiện đạt trên 45%, với gần 900 đô thị được phân loại theo mô hình mới. Bộ đang triển khai điều chỉnh tổng thể quy hoạch hệ thống đô thị và nông thôn quốc gia theo hướng chuyển từ quản lý đô thị theo địa giới hành chính sang quản lý theo không gian chức năng và mạng lưới liên kết vùng.
Kết luận Hội nghị, Bộ trưởng Trần Hồng Minh yêu cầu toàn Ngành tăng cường công tác kiểm tra, giám sát; chấp hành nghiêm Kết luận số 18-KL/TW Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV; đồng thời siết chặt tiến độ giải ngân đầu tư công và trách nhiệm của chủ đầu tư, ban quản lý dự án, nhà thầu thi công.
Bộ trưởng biểu dương một số đơn vị hoàn thành tốt nhiệm vụ; đồng thời lưu ý hàng loạt tồn tại liên quan đến chất lượng dự án, công tác thẩm định, giải pháp thiết kế, giải pháp thi công và quản lý chi phí đầu tư xây dựng.
Đặc biệt, Bộ trưởng nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát chặt chất lượng kỹ thuật trong bối cảnh nhiều dự án triển khai trên nền đất yếu, thiếu vật liệu và chịu áp lực tiến độ lớn. Các dự án của ngành Xây dựng phải được kiểm tra ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư, trong quá trình thực hiện và kiểm tra định kỳ; không để xảy ra tình trạng sai lệch định mức, áp giá không đúng hoặc lựa chọn giải pháp kỹ thuật thiếu phù hợp gây chênh lệch lớn về chi phí đầu tư.
Bộ trưởng cũng yêu cầu đẩy nhanh triển khai cơ sở dữ liệu ngành Xây dựng gắn với Quyết định số 06/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia giai đoạn 2022-2025, tầm nhìn đến năm 2030 (Đề án 06), ban hành ngày 06/01/2022 của Thủ tướng Chính phủ; chuyển đổi số và các yêu cầu về công nghệ chiến lược, công nghệ lõi, đặc biệt trong lĩnh vực đường sắt, dữ liệu hạ tầng và hệ thống tín hiệu, điều khiển.
