Bộ Xây dựng đang quyết liệt tháo gỡ các vướng mắc về mặt bằng, thủ tục đầu tư và nguồn lực thi công nhằm đẩy nhanh tiến độ xây dựng hệ thống trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông, bảo đảm khai thác đồng bộ trong năm 2026. Tháo gỡ điểm nghẽn tiến độ
Bộ Xây dựng vừa có báo cáo trình Chính phủ về tình hình triển khai đầu tư, xây dựng các trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông.
Theo Bộ Xây dựng, trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông có 36 trạm dừng nghỉ. Trong đó, có 7 trạm đã hoàn thành và khai thác. Cùng với đó là 29 trạm đầu tư mới để khai thác đồng bộ trên cao tốc, gồm 3 trạm do địa phương là cơ quan chủ quản; 2 trạm do Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) là cơ quan chủ quản, đang thực hiện các thủ tục đầu tư; 24 trạm do Bộ Xây dựng là cơ quan chủ quản.
Đối với 24 trạm do Bộ Xây dựng là cơ quan chủ quản, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng đã giao Cục Đường bộ Việt Nam và các ban QLDA lựa chọn nhà đầu tư theo hình thức xã hội hóa, hiện đã ký hợp đồng đầu tư xây dựng 21 trạm, 3 trạm đang triển khai thủ tục đầu tư.
Cụ thể, đối với 21 trạm đã ký hợp đồng, đã triển khai thi công 20 trạm, còn trạm Vĩnh Hảo - Phan Thiết Km144 chưa thi công do chưa được bàn giao đủ mặt bằng. 2 trạm đã hoàn thành đưa vào khai thác (Mai Sơn - QL45, Vĩnh Hảo - Phan Thiết Km205), 18 trạm đang triển khai thi công.
Trong đó, có 9 trạm đã cơ bản hoàn thành các công trình dịch vụ công thiết yếu, đưa vào khai thác, cơ bản đáp ứng được yêu cầu của hợp đồng; 9 trạm chưa hoàn thành các công trình dịch vụ công thiết yếu, chậm tiến độ theo hợp đồng từ 3 - 6 tháng (có 3 trạm có trạm phục vụ tạm).
Theo Bộ Xây dựng, trong quá trình triển khai, các dự án trạm dừng nghỉ có những khó khăn, vướng mắc làm ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện.
Trong đó, công tác giải phóng mặt bằng phần lớn bị chậm, ảnh hưởng lớn đến tiến độ thực hiện các trạm dừng nghỉ, hiện còn trạm Vĩnh Hảo - Phan Thiết Km144, tỉnh Lâm Đồng (Bình Thuận cũ) mới bàn giao được 16%, chưa đủ mặt bằng để triển khai thi công. Một số trạm do việc thực hiện các thủ tục về đất đai kéo dài như thu hồi khoáng sản, chuyển đổi mục đích sử dụng đất, làm chậm tiến độ thi công từ 3 đến 5 tháng.
Một số nhà đầu tư như: Liên danh Petrolimex, Liên danh Futabuslines - Thành Hiệp Phát là các doanh nghiệp có thế mạnh về cung cấp xăng dầu, dịch vụ vận tải,... tuy nhiên chưa có kinh nghiệm triển khai trạm dừng nghỉ nên chậm trễ trong triển khai thực hiện ở các khâu chuẩn bị đầu tư và thực hiện đầu tư xây dựng.
Ngoài ra, có một số nguyên nhân khách quan như: Một số dự án có khối lượng đắp nền lớn trong khi nguồn vật liệu đất, cát của các địa phương khan hiếm nên kéo dài thời gian thực hiện; do ảnh hưởng của xung đột tại khu vực Trung Đông, dẫn đến giá cả nhiên liệu, vật liệu tăng; các nhà đầu tư chưa giải quyết kịp thời vướng mắc về hợp đồng, thủ tục thanh toán giữa nhà đầu tư và nhà thầu thi công nên có hiện tượng một số nhà thầu thi công cầm chừng, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện các trạm...
Quyết tâm hoàn thành trong năm 2026
Về công tác chỉ đạo của Bộ Xây dựng, trong quá trình thực hiện, Bộ Xây dựng đã tổ chức kiểm tra, làm việc và có nhiều công điện, văn bản đề nghị địa phương quan tâm, giải quyết vướng mắc, đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng. Đồng thời, báo cáo trong các cuộc họp Ban Chỉ đạo Nhà nước các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành giao thông vận tải.
Thủ tướng đã có nhiều chỉ đạo yêu cầu các địa phương đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng các trạm dừng nghỉ. Do đó, đến nay, vướng mắc về công tác giải phóng mặt bằng đã cơ bản được giải quyết, trừ Trạm Vĩnh Hảo - Phan Thiết Km144.
Về triển khai thi công, để kiểm tra, đôn đốc, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, lãnh đạo Bộ Xây dựng hàng tháng giao ban kiểm điểm tiến độ triển khai, đã giao Cục Đường bộ Việt Nam, các ban QLDA thường xuyên làm việc và hỗ trợ nhà đầu tư trong công tác triển khai đầu tư xây dựng trạm dừng nghỉ.
Tại Hội nghị giao ban công tác tháng 5 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm tháng 6/2026, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã yêu cầu đẩy nhanh tiến độ để sớm đưa vào khai thác các hạng mục công trình dịch vụ công trước ngày 15/7/2026. Với việc chỉ đạo đôn đốc quyết liệt các nhà đầu tư, kết quả trong tháng 5, đầu tháng 6 đã có thêm 2 trạm (Vạn Ninh - Cam Lộ và Quy nhơn - Chí Thạnh) đưa vào khai thác công trình dịch vụ công thiết yếu.
Đối với các trạm chưa hoàn thành công trình dịch vụ công thiết yếu, các nhà đầu tư đã cam kết quyết tâm, nỗ lực đẩy nhanh tiến độ hoàn thành công trình dịch vụ công đưa vào khai thác 7 trạm trước ngày 15/7/2026 và trạm Cam Lộ - La Sơn trước ngày 30/8/2026 (do bàn giao mặt bằng chậm). Còn trạm Vĩnh Hảo - Phan Thiết Km144 chưa thi công do chưa được bàn giao đủ mặt bằng.
Trong 6 tháng cuối năm, đối với các trạm còn vướng mắc về mặt bằng, thu hồi khoáng sản, chuyển mục đích sử dụng đất, Bộ Xây dựng tiếp tục làm việc với địa phương, nhà đầu tư để giải quyết dứt điểm theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, khẩn trương bàn giao mặt bằng và hoàn thành các thủ tục cho nhà đầu tư.
Đối với các trạm chưa đưa vào khai thác: Tiếp tục kiểm tra tiến độ thực hiện hàng tuần, đôn đốc nhà đầu tư tăng cường nguồn lực, bổ sung mũi thi công, tăng ca, tăng kíp để đẩy nhanh tiến độ, hoàn thành công trình dịch vụ công, các trạm cung cấp nhiên liệu, trạm sạc phục vụ nhu cầu của người dân.
Đồng thời quyết tâm hoàn thiện công trình dịch vụ công thiết yếu, đưa vào khai thác trước ngày 15/7/2026 để phục vụ nhu cầu thiết yếu của người dân và đáp ứng điều kiện, thời gian thu phí cao tốc; hoàn thành toàn bộ 18 trạm dừng nghỉ trước ngày 15/12/2026, trong đó có 6/18 trạm hoàn thành trong tháng 10/2026...
Đối với công tác xử lý vi phạm hợp đồng: Kiên quyết xử lý trách nhiệm theo quy định của hợp đồng đối với các nhà đầu tư vi phạm; yêu cầu nhà đầu tư cam kết và có thời hạn khắc phục các chậm trễ; trường hợp tiếp tục vi phạm, không có giải pháp khắc phục sẽ xem xét giảm trừ thời gian kinh doanh, vận hành khai thác trạm hoặc chấm dứt hợp đồng.
Để đẩy nhanh tiến độ triển khai các trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông, Bộ Xây dựng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ có ý kiến với UBND tỉnh Lâm Đồng giải quyết dứt điểm mặt bằng tại trạm Vĩnh Hảo - Phan Thiết Km144 để bàn giao cho nhà đầu tư sớm triển khai thi công.
Đồng thời, đề nghị UBND tỉnh Gia Lai hỗ trợ, đẩy nhanh thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất rừng; giải phóng mặt bằng bổ sung (0,47ha) đối với trạm Hoài Nhơn - Quy Nhơn. Ngoài ra, Bộ Xây dựng đề nghị UBND tỉnh An Giang hỗ trợ, đẩy nhanh thủ tục giao đất, cho thuê đất đối với trạm Hậu Giang - Cà Mau.
