UBND tỉnh Lâm Đồng vừa kiến nghị bổ sung gần 3.000 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương để đầu tư hoàn chỉnh hai dự án cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc và Bảo Lộc - Liên Khương theo quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh. Động thái này nhằm nâng cao năng lực khai thác, bảo đảm ATGT và tính đồng bộ cho toàn tuyến cao tốc nối khu vực Đông Nam Bộ với Tây Nguyên. Hiện nay, dự án cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc được đầu tư theo phương thức đối tác công - tư (PPP), dài gần 66 km qua địa bàn hai tỉnh Đồng Nai và Lâm Đồng. Ở giai đoạn phân kỳ, tuyến được xây dựng với quy mô 4 làn xe, bề rộng nền đường 17 m. Một số hạng mục như đoạn đào sâu, đắp cao, nút giao liên thông và cầu đã được thiết kế theo quy mô hoàn chỉnh với nền đường rộng 22 m. Tổng mức đầu tư dự án hơn 18.000 tỷ đồng, thời gian thu phí hoàn vốn 23 năm 9 tháng.
Tương tự, tuyến cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương dài gần 74 km qua địa bàn tỉnh Lâm Đồng cũng được triển khai theo hình thức PPP, tổng vốn hơn 17.700 tỷ đồng, thời gian thu phí hoàn vốn 19 năm 10 tháng.
Qua rà soát, UBND tỉnh Lâm Đồng đề xuất đầu tư hoàn chỉnh toàn tuyến Tân Phú - Bảo Lộc với bề rộng nền đường 22 m, bổ sung làn dừng khẩn cấp hai bên. Đối với tuyến Bảo Lộc - Liên Khương, địa phương kiến nghị điều chỉnh bề rộng nền đường lên 24,75m, cũng có làn dừng khẩn cấp hai bên nhằm đáp ứng tiêu chuẩn khai thác lâu dài.
Theo tính toán, tổng chi phí phát sinh để hoàn thiện hai dự án khoảng 2.944 tỷ đồng. Trong đó, tuyến Tân Phú - Bảo Lộc cần bổ sung khoảng 1.044 tỷ đồng; tuyến Bảo Lộc - Liên Khương cần thêm khoảng 1.900 tỷ đồng.
Để đảm bảo tính khả thi và hạn chế phát sinh thủ tục điều chỉnh hợp đồng PPP, UBND tỉnh Lâm Đồng đề xuất sử dụng hoàn toàn vốn ngân sách Trung ương cho phần đầu tư hoàn chỉnh. Tỉnh cũng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét bổ sung nguồn vốn này trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030.
Theo phân tích của địa phương, với dự án Tân Phú - Bảo Lộc, nếu dùng vốn ngân sách nhà nước để đầu tư hoàn chỉnh, phần vốn của nhà đầu tư không thay đổi; thời gian hoàn vốn và các chỉ tiêu tài chính cơ bản giữ nguyên theo hợp đồng đã ký. Nhờ đó, việc điều chỉnh dự án và hợp đồng sẽ thuận lợi hơn, đảm bảo tiến độ chuyển giao và giữ vững phương án tài chính đã được phê duyệt. Đồng thời, việc tăng tỷ lệ vốn nhà nước tham gia cũng giúp nhà đầu tư thuận lợi hơn trong đàm phán vay vốn.
Ngược lại, nếu tiếp tục huy động đồng thời cả vốn ngân sách và vốn nhà đầu tư theo tỷ lệ đã được phê duyệt, dự án Tân Phú - Bảo Lộc sẽ phải bổ sung hơn 400 tỷ đồng vốn ngân sách và hơn 700 tỷ đồng vốn nhà đầu tư; thời gian thu phí hoàn vốn kéo dài lên 25 năm 1 tháng 10 ngày. Phương án này làm phát sinh lãi vay, tăng vốn chủ sở hữu và vốn vay, đồng thời kéo dài thời gian thu phí, ảnh hưởng đến điều kiện chuyển giao dự án theo hợp đồng.
Tình huống tương tự cũng xảy ra với dự án Bảo Lộc - Liên Khương. Nếu sử dụng đồng thời hai nguồn vốn, ngân sách nhà nước cần bổ sung hơn 800 tỷ đồng, nhà đầu tư phải tăng thêm hơn 1.067 tỷ đồng (chưa tính lãi vay), khiến thời gian thu phí hoàn vốn kéo dài lên 20 năm 7 tháng. Điều này làm thay đổi phương án tài chính đã được phê duyệt và gây khó khăn cho nhà đầu tư trong quá trình đàm phán với các tổ chức tín dụng.
Vì vậy, phương án sử dụng hoàn toàn vốn ngân sách Trung ương cho phần đầu tư hoàn chỉnh được tỉnh Lâm Đồng đánh giá là tối ưu, vừa đảm bảo tính đồng bộ của tuyến cao tốc Tân Phú - Liên Khương, vừa không làm tăng thời gian thu phí, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, nhà đầu tư và người dân.
