Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư đề xuất hỗ trợ tối đa 50% chi phí phát triển nhà cung ứng, đào tạo lao động Việt Nam; gắn ưu đãi đầu tư đặc biệt với kết quả thực hiện của nhà đầu tư. 
Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 nhằm triển khai Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 08/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, tập trung vào: điều kiện tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài; hình thức hỗ trợ đầu tư; ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt; thủ tục đầu tư đặc biệt; cơ chế thu hút đầu tư của địa phương; quản lý dự án theo vòng đời và xây dựng Cổng một cửa đầu tư quốc gia. Luật dự kiến được trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2 vào tháng 10/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/01/2027.
Hỗ trợ đầu tư gắn với kết quả thực hiện
Theo Tờ trình của Bộ Tài chính, chính sách thu hút đầu tư nước ngoài hiện còn một số hạn chế. Tỷ lệ nội địa hóa thấp; liên kết giữa doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài với doanh nghiệp trong nước chưa chặt chẽ; hoạt động chuyển giao công nghệ, nghiên cứu và phát triển còn hạn chế. Tỷ lệ dự án sử dụng nhiều lao động, tài nguyên, đất đai, năng lượng, gia công và lắp ráp còn cao.
Khoản 3 Điều 14 được bổ sung các hình thức hỗ trợ gồm: mua bán, tiếp nhận, chuyển giao và làm chủ công nghệ; khởi nghiệp; phát triển chuỗi cung ứng; sản xuất, cải tiến sản phẩm và công nghệ; đầu tư ban đầu, đầu tư tạo tài sản cố định; hợp tác, liên kết giữa doanh nghiệp với cơ sở đào tạo, nghiên cứu. Các hình thức này bổ sung cho cơ chế hỗ trợ hiện hành tại Nghị định số 182/2024/NĐ-CP ngày 31/12/2024, quy định 6 hạng mục hỗ trợ chi phí, gồm: đào tạo và phát triển nguồn nhân lực; nghiên cứu và phát triển; đầu tư tạo tài sản cố định; sản xuất sản phẩm công nghệ cao; đầu tư công trình hạ tầng xã hội và đầu tư ban đầu.
Dự thảo sửa đổi Điều 17 theo hướng quy định cụ thể đối tượng, mức hỗ trợ và trách nhiệm của nhà đầu tư. Các dự án thuộc lĩnh vực ưu tiên được xem xét hỗ trợ tối đa 50% chi phí hợp lệ để phát triển nhà cung ứng trong nước tham gia chuỗi giá trị; tối đa 50% chi phí hợp lệ cho hoạt động nghiên cứu và phát triển có liên kết với viện, trường, cơ sở đào tạo nghề hoặc doanh nghiệp trong nước; tối đa 50% chi phí đào tạo, đào tạo lại người lao động Việt Nam.
Tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng lợi nhuận chưa chuyển về nước để mở rộng đầu tư tại Việt Nam được xem xét hỗ trợ tối đa 2% chi phí đầu tư tạo tài sản cố định. Theo Tờ trình, phần vốn mở rộng phải làm tăng tổng vốn đầu tư của dự án từ 20% trở lên. Cơ chế này không áp dụng đối với việc tổ chức lại doanh nghiệp, góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp, mua lại doanh nghiệp hoặc dự án đang hoạt động nếu không làm tăng năng lực sản xuất, kinh doanh thực tế.
Không thực hiện cam kết có thể bị thu hồi ưu đãi
Nhà đầu tư được hưởng ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt phải thực hiện đầy đủ cam kết đã đăng ký; báo cáo kết quả thực hiện theo quý, hằng năm và cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Nội dung cam kết gồm: chuyển giao công nghệ; nghiên cứu và phát triển; đào tạo nhân lực Việt Nam; hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng; chuyển đổi số; chuyển đổi xanh; kinh tế tuần hoàn; sử dụng đất đai, tài nguyên, năng lượng; bảo vệ môi trường và nâng giá trị gia tăng trong nước.
Cơ quan nhà nước thực hiện hậu kiểm trên cơ sở quản trị rủi ro, dữ liệu số và trí tuệ nhân tạo. Việc duy trì, điều chỉnh hoặc chấm dứt ưu đãi phải căn cứ kết quả thực hiện cam kết trong suốt thời gian triển khai dự án. Nếu nhà đầu tư không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ cam kết, cơ quan có thẩm quyền được điều chỉnh mức hỗ trợ, thu hồi một phần hoặc toàn bộ ưu đãi, hỗ trợ đã cấp.
Dự thảo cũng cho phép Chính phủ đàm phán gói ưu đãi, hỗ trợ vượt trội đối với từng dự án thuộc ngành, lĩnh vực ưu tiên. Tiêu chí, điều kiện và gói hỗ trợ được quyết định căn cứ đặc điểm dự án và cam kết của nhà đầu tư.
Đáng chú ý, Điều 17 bổ sung các lĩnh vực công nghệ sinh học và y sinh tiên tiến; công nghệ năng lượng và vật liệu tiên tiến; công nghiệp xanh; logistics hiện đại; dịch vụ chuỗi cung ứng; dịch vụ tài chính, thương mại, đổi mới sáng tạo có giá trị gia tăng cao; kho dự trữ năng lượng và dự trữ hàng hóa phục vụ khu vực, quốc tế.
Theo chú thích của dự thảo, điều kiện về quy mô vốn dự kiến được quy định tại nghị định, với tổng vốn đầu tư từ 15.000 tỷ đồng và giải ngân ít nhất 10.000 tỷ đồng trong 5 năm.
Dự án thuộc lĩnh vực ưu tiên nằm ngoài KCN, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế và khu chức năng trong KKT được lựa chọn đăng ký theo thủ tục đầu tư đặc biệt tại Điều 28.
Đối với điều kiện tiếp cận thị trường, danh mục hiện có 23 ngành, nghề nhà đầu tư nước ngoài chưa được tiếp cận và 91 ngành, phân ngành tiếp cận có điều kiện. Trong đó, 11/91 ngành, phân ngành cho phép thành lập liên doanh nhưng không hạn chế tỷ lệ sở hữu nước ngoài.
Dự thảo bổ sung khoản 3a Điều 8 cho phép Chính phủ quyết định nhà đầu tư nước ngoài được sở hữu tối đa 100% vốn điều lệ trong một số ngành, nghề thuộc danh mục hạn chế, trên cơ sở bảo đảm quốc phòng, an ninh và lợi ích quốc gia.
Được dùng ngân sách hỗ trợ dự án chiến lược
Điều 17a cho phép HĐND cấp tỉnh quyết định sử dụng NSĐP để hỗ trợ chi phí cho dự án đầu tư chiến lược, có tác động lớn đến phát triển kinh tế - xã hội. Địa phương quyết định tiêu chí, điều kiện, quy trình, thủ tục và mức hỗ trợ theo khả năng cân đối ngân sách.
HĐND địa phương là đô thị đặc biệt được quyết định áp dụng cơ chế, thủ tục đặc thù về đầu tư, GPMB, giao đất, cho thuê đất, thuê mặt nước, xây dựng và PCCC đối với dự án thuộc lĩnh vực ưu tiên.
Dự thảo bổ sung KCN sinh thái vào nhóm dự án có thời hạn hoạt động tối đa 70 năm, thay cho thời hạn thông thường không quá 50 năm đối với dự án ngoài KKT. Doanh nghiệp đầu tư xây dựng, kinh doanh hạ tầng KCN được áp dụng khấu hao nhanh đối với máy móc, thiết bị, dây chuyền và công nghệ đáp ứng tiêu chí chuyển đổi KCN sinh thái. Mục tiêu đặt ra là KCN sinh thái, gồm: chuyển đổi và thành lập mới, chiếm khoảng 10% tổng số KCN cả nước.
Cùng với cơ chế hỗ trợ, dự thảo bổ sung quản lý nhà nước đối với toàn bộ vòng đời dự án, từ xúc tiến, lựa chọn nhà đầu tư, cấp phép, triển khai, theo dõi đến điều chỉnh và chấm dứt hoạt động. Cổng một cửa đầu tư quốc gia được xây dựng để tích hợp dữ liệu đầu tư, kết nối giữa các bộ, ngành và địa phương, lấy thông tin lưu trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về đầu tư làm thông tin gốc của dự án.
