Bộ Tài chính đề xuất miễn phí đối với nước thải của hệ thống xử lý nước thải tập trung khu đô thị đã xử lý đạt tiêu chuẩn, quy chuẩn về môi trường. 
Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Nghị định quy định về phí bảo vệ môi trường đối với nước thải, trong đó đề xuất miễn thu phí đối với 9 trường hợp.
Theo đó, dự thảo Nghị định của Bộ Tài chính đã làm rõ và bổ sung các trường hợp miễn thu phí, bao gồm:
- Nước xả ra từ các nhà máy (đập, hồ) thủy điện: Loại trừ nước thải từ các hoạt động cơ khí, kỹ thuật, tổ chức, vận hành khác của nhà máy có tiếp xúc với chất gây ô nhiễm.
- Nước biển dùng vào sản xuất muối xả ra.
- Nước thải sinh hoạt của tổ chức, hộ gia đình, cá nhân: Áp dụng cho địa bàn xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn theo quy định của pháp luật đầu tư, hoặc ở địa bàn chưa có hệ thống cung cấp nước sạch, hoặc tự khai thác nước để sử dụng. Thay đổi này nhằm điều chỉnh sự chưa phù hợp khi miễn phí cho tất cả các xã trước đây, do điều kiện kinh tế - xã hội tại các địa bàn này đã phát triển.
- Nước trao đổi nhiệt (nước làm mát): Theo quy định pháp luật về bảo vệ môi trường. Đề xuất này nhằm đồng bộ với các quy định mới về nước trao đổi nhiệt và giải quyết vướng mắc khi nước làm mát được tái sử dụng trong xử lý khí thải mà không có đường thoát riêng.
- Nước mưa tự nhiên chảy tràn.
- Nước thải từ các phương tiện đánh bắt thủy sản của ngư dân.
- Nước thải của các hệ thống xử lý nước thải tập trung khu đô thị và hệ thống thoát nước, xử lý nước thải (sinh hoạt) của khu chung cư cao tầng, cụm chung cư, khu dân cư tập trung (khu đô thị mới). Việc bỏ yêu cầu "đã xử lý đạt tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật" và bổ sung đối tượng nhằm tránh thu phí hai lần và phù hợp với quy định của Luật Bảo vệ môi trường về trách nhiệm xử lý nước thải đạt chuẩn.
- Nước thải từ hoạt động khai thác khoáng sản: Trừ cơ sở sản xuất, chế biến khoáng sản. Đề xuất này nhằm tránh tình trạng một hoạt động phải chịu đồng thời hai khoản phí bảo vệ môi trường (phí nước thải và phí khai thác khoáng sản).
- Nước thải từ hoạt động sản xuất, chế biến được tái sử dụng: Theo quy định của pháp luật về môi trường. Việc bổ sung này nhằm khuyến khích doanh nghiệp tái sử dụng nước thải, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và sử dụng tài nguyên nước hiệu quả.
Về miễn phí đối với nước thải của hệ thống xử lý nước thải tập trung khu đô thị đã xử lý đạt tiêu chuẩn, quy chuẩn về môi trường, theo Bộ Tài chính, tại Luật Bảo vệ môi trường (khoản 2 Điều 6) đã có quy định bắt buộc chủ cơ sở xả nước thải phải xử lý nước thải đạt tiêu chuẩn kỹ thuật môi trường trước khi xả thải. Trường hợp nước thải không được xử lý hoặc xử lý không đạt yêu cầu mà xả ra môi trường (thuộc hành vi bị cấm) sẽ bị xử lý vi phạm về bảo vệ môi trường.
Như vậy, theo Bộ Tài chính, trong trường hợp này, hệ thống xử lý nước thải tập trung khu đô thị đương nhiên có trách nhiệm xử lý nước thải đạt chuẩn theo quy định, chứ không phải xử lý đạt chuẩn để được miễn phí bảo vệ môi trường đối với nước thải.
Trên thực tế, hệ thống thoát nước và xử lý nước thải tập trung tại các khu đô thị do các tỉnh/thành phố là chủ đầu tư từ nguồn ngân sách hoặc các đơn vị thoát nước địa phương được giao thực hiện dự án đầu tư từ nguồn vốn huy động ngoài ngân sách hoặc hỗn hợp (vay trong nước hoặc nước ngoài từ các tổ chức tài chính quốc tế) không thu hoặc có thu tiền theo cơ chế giá dịch vụ do UBND cấp tỉnh quyết định hoặc phê duyệt mức giá theo quy định tại Nghị định của Chính phủ về giá dịch vụ thoát nước.
Trường hợp chủ hệ thống thoát nước và xử lý nước thải khu đô thị chưa thực hiện thu tiền dịch vụ thoát nước thì các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân xả thải vào hệ thống này vẫn nộp phí bảo vệ môi trường đối với nước thải sinh hoạt trên hóa đơn tiền nước sạch hàng tháng.
Trường hợp chủ hệ thống thoát nước và xử lý nước thải khu đô thị đang thu tiền dịch vụ thoát nước thì các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân xả thải vào hệ thống nộp khoản tiền dịch vụ này trên hóa đơn tiền nước sạch hàng tháng do công ty cấp nước thu (chỉ khác nhau về tên gọi của khoản thu).
Như vậy, để phù hợp với pháp luật bảo vệ môi trường và tránh thu 2 lần, Bộ Tài chính đề xuất sửa lại quy định miễn phí đối với nước thải của hệ thống xử lý nước thải tập trung khu đô thị theo hướng: Bỏ quy định phải xử lý đạt tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về môi trường tại dự thảo Nghị định.
Đồng thời bổ sung đối tượng được miễn phí là nước thải của hệ thống thoát nước và xử lý nước thải (sinh hoạt) của các khu chung cư cao tầng, cụm chung cư, khu dân cư tập trung (khu đô thị mới)... là hạng mục đầu tư bắt buộc theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường do chủ đầu tư các dự án này thực hiện để đảm bảo đồng bộ, tránh phát sinh vướng mắc.
