Đề xuất nâng mức hỗ trợ về nhà ở đối với hộ nghèo và gia đình chính sách

Hộ nghèo được hỗ trợ nhà ở tối thiểu 84 triệu đồng

Sau Kỳ họp thứ 5, Quốc hội Khóa XV, Bộ Xây dựng nhận được kiến nghị của cử tri một số địa phương như, Quảng Ngãi, Đà Nẵng... đề xuất nâng mức vốn cho vay đối với hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh, điều kiện khó khăn để xây dựng sửa chữa nhà ở; tăng mức hỗ trợ mức hỗ trợ nhà ở đối với hộ nghèo và gia đình chính sách...

Theo kiến nghị của cử tri tỉnh Quảng Ngãi, hiện nay, mức hỗ trợ nhà ở cho hộ đồng bào dân tộc thiểu số nghèo sinh sống trên địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (theo Quyết định số 04/2023/QĐ-TTg ngày 23/02/2023 của Thủ tướng Chính phủ), cho gia đình chính sách (theo Quyết định 22/2013/QĐ-TTg ngày 26/4/2013 của Thủ tướng Chính phủ) với mức 40 triệu đồng xây mới, 20 triệu đồng đối với sửa chữa là quá thấp so với mặt bằng giá cả vật liệu xây dựng, nhân công.

Liên quan đến vấn đề này, Bộ Xây dựng cho biết, trong nhiều năm qua, Đảng và Nhà nước luôn quan tâm giải quyết vấn đề nhà ở và ban hành nhiều chính sách nhằm nâng cao đời sống, hỗ trợ các hộ nghèo, hộ gia đình chính sách có nhà ở ổn định, an toàn.

Qua đó, từng bước nâng cao mức sống, góp phần xóa đói, giảm nghèo bền vững của các hộ dân nghèo có khó khăn về nhà ở, đặc biệt là các gia đình chính sách, các hộ dân sinh sống tại các vùng cao, vùng đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Thực hiện Nghị quyết số 120/2020/QH14 ngày 19/6/2020 của Quốc hội về phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1719/QĐ-TTg ngày 14/10/2021 phê duyệt Chương trình giai đoạn 2021-2030.

Việc hỗ trợ nhà ở cho các hộ nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi thuộc nội dung số 2 Dự án 1 của Quyết định số 1719/QĐ-TTg, giai đoạn 2021-2025 dự kiến hỗ trợ cho hơn 18.300 căn nhà ở.

Bên cạnh đó, tại Quyết định số 04/2023/QĐ-TTg ngày 23/02/2023 của Thủ tướng Chính phủ về mức hỗ trợ và cơ chế hỗ trợ sử dụng vốn đầu tư công để thực hiện một số nội dung thuộc Dự án 1 và Tiểu dự án 1, Dự án 4 của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030.

Trong đó, giai đoạn I, từ năm 2021 đến năm 2025 thì mức hỗ trợ trực tiếp tối thiểu là 44 triệu đồng. Trong đó, ngân sách trung ương là 40 triệu đồng, ngân sách địa phương tối thiểu là 4 triệu đồng.

Đồng thời, các hộ nghèo có khó khăn về nhà ở thuộc Chương trình còn được vốn vay ưu đãi (mức lãi suất bằng 50% lãi suất cho hộ nghèo vay theo quy định hiện hành với thời gian tối đa là 15 năm) từ Ngân hàng Chính sách xã hội là 40 triệu đồng theo Nghị định số 28/2022/NĐ-CP ngày 26/4/2022 của Chính phủ về chính sách tín dụng ưu đãi thực hiện Chương trình này.

Như vậy, theo Bộ Xây dựng, chưa tính đến số tiền mà gia đình tự cân đối thì tổng mức hỗ trợ từ Chương trình tối thiểu là 84 triệu đồng.

Đề xuất tăng mức hỗ trợ nhà ở cho người có công lên 60 triệu đồng

Về mức hỗ trợ nhà ở cho hộ gia đình chính sách, Bộ Xây dựng cho biết, ngày 26/4/2013, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 22/2013/QĐ-TTg về hỗ trợ người có công với cách mạng về nhà ở.

Theo đó, hộ có công có khó khăn về nhà ở được hỗ trợ 40 triệu đồng nếu xây mới hoặc 20 triệu đồng nếu sửa chữa nhà ở.

Sau khi được hỗ trợ, các hộ xây dựng được nhà ở mới hoặc sửa chữa, nâng cấp nhà ở đã có, đảm bảo diện tích sử dụng tối thiểu 30 m² và đảm bảo “3 cứng”. Theo Bộ Xây dựng, chính sách được thực hiện từ năm 2013-2019.

Mặt khác, ngày 09/12/2020, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua Pháp lệnh số 02/2020/UBTVQH14 về ưu đãi người có công với cách mạng. Ngày 30/12/2021, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 131/2021/NĐ-CP quy định chi tiết và biện pháp thi hành Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng, có hiệu lực từ ngày 15/02/2022.

Theo đó, chính sách hỗ trợ cải thiện nhà ở đối với người có công với cách mạng đã được quy định từ Điều 99 đến Điều 102 Mục 6 Chương III của Nghị định này.

Đồng thời, Chính phủ giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan liên quan xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành mức hỗ trợ xây dựng mới hoặc cải tạo, sửa chữa nhà ở và tỷ lệ phân bổ vốn hỗ trợ từ ngân sách Trung ương, tỷ lệ đối ứng vốn hỗ trợ từ ngân sách địa phương đảm bảo phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước.

Tiếp đó, ngày 19/12/2022, Bộ Xây dựng đã hoàn thiện hồ sơ dự thảo Quyết định kèm theo Tờ trình số 61/TTr-BXD trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định mức hỗ trợ và tỷ lệ phân bổ vốn hỗ trợ từ ngân sách trung ương, tỷ lệ đối ứng vốn hỗ trợ từ ngân sách địa phương giai đoạn 2022-2025 để các Bộ, ngành, địa phương có cơ sở thực hiện trong giai đoạn tới.

Theo đó, trong dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Xây dựng đề xuất mức hỗ trợ từ ngân sách nhà nước đối với trường hợp xây mới nhà ở là 60 triệu đồng/hộ, đối với trường hợp cải tạo, sửa chữa nhà ở 30 triệu đồng/hộ.

Đáng chú ý, đề xuất này tăng hơn so với mức hỗ trợ của Quyết định số 22/2013/QĐ-TTg ngày 26/4/2013 về hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng là 40 triệu đồng/hộ đối với trường hợp xây mới nhà ở, 20 triệu đồng/hộ đối với trường hợp cải tạo, sửa chữa nhà ở.

Hiện nay, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã giao Bộ KH&ĐT chủ trì, phối hợp Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng, Bộ LĐ-TB&XH thống nhất nguồn vốn hỗ trợ từ ngân sách Trung ương để thực hiện chính sách về mức hỗ trợ xây dựng mới hoặc cải tạo, sửa chữa nhà ở đối với người có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ và tỷ lệ phân bổ vốn hỗ trợ từ ngân sách Trung ương, tỷ lệ đối ứng vốn hỗ trợ từ ngân sách địa phương giai đoạn 2022-2025.

Sau khi nhận được ý kiến của Bộ KH&ĐT về nguồn vốn hỗ trợ từ ngân sách Trung ương để thực hiện chính sách, Bộ Xây dựng sẽ hoàn thiện dự thảo Quyết định trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.

Số liệu thống kê cho thấy, trong số 63 tỉnh, thành phố trên cả nước, có 58 tỉnh, thành phố triển khai thực hiện hỗ trợ hộ nghèo về nhà ở theo Quyết định số 33/2015/QĐ-TTg.

Bên cạnh đó, có 5 tỉnh, thành phố thực hiện hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo theo tiêu chí và chuẩn nghèo riêng của địa phương hoặc không có đối tượng theo quy định tại Quyết định số 33/2015/QĐ-TTg, bao gồm: TP Hà Nội, TP Đà Nẵng, TP.HCM, tỉnh Bình Dương và tỉnh Tây Ninh.

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, trong 58 tỉnh, thành phố tham gia chương trình và Ngân hàng chính sách xã hội, tính đến tháng 12/2020 đã thực hiện hỗ trợ được 117.427/236.324 hộ nghèo xây dựng, sửa chữa nhà ở đạt tiêu chuẩn “3 cứng” (nền cứng, khung - tường cứng, mái cứng), đạt tỷ lệ khoảng 50% so với số lượng hộ phải hỗ trợ thực tế.