Nhiều hộ kinh doanh có thể không phải nộp thuế nếu đề xuất của Bộ Tài chính nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế đối với cá nhân kinh doanh là 500 triệu đồng/năm, thay cho phương án 200 triệu đồng/năm đưa ra trước đó… 
Điều chỉnh ngưỡng miễn thuế để hỗ trợ khu vực kinh tế cá thể
Bộ Tài chính vừa có Công văn số 18491/BTC-CST báo cáo Thủ tướng Chính phủ và Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc về việc tiếp thu, giải trình ý kiến các đại biểu Quốc hội đối với Dự án Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi). Một nội dung đáng chú ý là đề xuất nâng ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh.
Theo đó, mức doanh thu miễn thuế được đề nghị tăng lên 500 triệu đồng/năm, thay cho phương án 200 triệu đồng/năm đưa ra trước đó và cao gấp 5 lần so với quy định hiện hành.
Đây không chỉ là ngưỡng miễn thuế mà còn là phần doanh thu được trừ trước khi tính thuế đối với các trường hợp có phát sinh thu nhập chịu thuế. Chỉ phần doanh thu vượt mốc 500 triệu đồng mới là căn cứ tính thuế.
Đề xuất thể hiện định hướng khoan sức dân, hỗ trợ lực lượng kinh doanh nhỏ lẻ chịu tác động lớn từ biến động thị trường và chi phí đầu vào.
Theo số liệu do cơ quan thuế quản lý đến tháng 10/2025, cả nước có hơn 2,54 triệu hộ kinh doanh thường xuyên. Nếu mức ngưỡng mới được áp dụng, khoảng 2,3 triệu hộ sẽ không phải nộp thuế, tương đương gần 90% tổng số hộ kinh doanh hiện nay.
Bộ Tài chính đánh giá, điều chỉnh này sẽ góp phần giảm áp lực tài chính cho hộ có quy mô nhỏ, thu nhập bấp bênh, từ đó duy trì hoạt động sản xuất - kinh doanh và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế ở khu vực nền tảng này.
Ngoài ra, việc nâng ngưỡng còn nhằm cân đối nghĩa vụ thuế giữa các nguồn thu nhập khác nhau, nhất là so với thu nhập từ tiền lương, tiền công có quy định thuế ổn định và chặt chẽ trong nhiều năm.
Định hướng tính thuế theo thu nhập thực tế
Song song với đề xuất nâng ngưỡng miễn thuế, Bộ Tài chính kiến nghị áp dụng phương pháp tính thuế theo thu nhập (doanh thu trừ chi phí) đối với hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu - 3 tỷ đồng/năm.
Với phương pháp này, mức thuế suất dự kiến áp dụng 15%, tương đồng với quy định thuế đối với doanh nghiệp nhỏ có doanh thu dưới 3 tỷ đồng/năm theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15.
Việc áp dụng cách tính dựa trên thu nhập thực tế được đánh giá là tiệm cận bản chất thuế thu nhập cá nhân bởi người có thu nhập cao đóng thuế cao hơn; người thu nhập thấp đóng thấp hoặc không đóng thuế.
Điều này cũng hạn chế tình trạng cá nhân kinh doanh có doanh thu lớn nhưng đóng thuế không tương xứng so với mức đóng góp của người làm công ăn lương.
Trong trường hợp hộ kinh doanh không xác định được chi phí hợp lý, thuế sẽ tính theo tỷ lệ trên doanh thu tùy thuộc lĩnh vực hoạt động, nhưng chỉ áp dụng với phần doanh thu vượt trên 500 triệu đồng.
Riêng với cho thuê bất động sản, được xem là hoạt động kinh doanh không thường xuyên (trừ lưu trú), Bộ Tài chính đề xuất tiếp tục tính thuế theo tỷ lệ doanh thu đối với trường hợp doanh thu trên 500 triệu đồng/năm và không yêu cầu quyết toán thuế hằng năm, tạo sự đơn giản hóa thủ tục cho người nộp thuế.
Để bảo đảm tính đồng bộ trong thi hành pháp luật, Bộ Tài chính cũng đề xuất điều chỉnh tương ứng trong dự thảo Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15, nâng mức doanh thu không chịu thuế GTGT lên 500 triệu đồng/năm, việc thống nhất này giúp hạn chế chồng chéo trong thực hiện nghĩa vụ thuế, tạo thuận lợi cho hộ kinh doanh.
Việc đề xuất nâng ngưỡng miễn thuế lên 500 triệu đồng/năm là một bước điều chỉnh có cơ sở thực tiễn, góp phần hỗ trợ khu vực kinh tế cá thể - lực lượng quan trọng trong nền kinh tế. Tuy nhiên, tinh thần hỗ trợ phải đi đôi với trách nhiệm, đặc biệt là trách nhiệm minh bạch trong kê khai thuế.
Khi các giải pháp về dữ liệu, giám sát và tuân thủ được triển khai đồng bộ, chính sách mới sẽ đạt được thế “hai chiều”: khoan sức dân trong bối cảnh nhiều thách thức, nhưng không nới lỏng quản lý, bảo đảm công bằng và ổn định nguồn thu NSNN.
