“Điểm nghẽn“ không ở vốn mà là thủ tục tại địa phương

♦ Thưa ông, một trong những vấn đề được quan tâm nhất hiện nay là gói tín dụng 120 nghìn tỷ đồng với lãi suất ưu đãi cho cả chủ đầu tư và người mua NƠXH. Tuy nhiên, các báo cáo gần đây cho thấy tốc độ giải ngân còn khá khiêm tốn. Từ kinh nghiệm thực tế của Vinaconex, ông nhận định đâu là rào cản chính khiến dòng vốn này chưa thực sự khơi thông?

- Thực tế cho thấy với các cơ chế, chính sách ưu đãi của Chính phủ hiện nay và sự quan tâm vào cuộc của hệ thống ngân hàng thì việc huy động tài trợ vốn cho các dự án NƠXH cho cả người mua nhà và chủ đầu tư là không gặp khó khăn.

Tất cả các dự án có điều kiện pháp lý rõ ràng, chủ đầu tư và người mua nhà có nhu cầu vay vốn đều được các tổ chức tín dụng sẵn sàng tài trợ vốn và giải ngân ngay.

Về số liệu báo cáo cho rằng tốc độ giải ngân còn khiêm tốn, theo chúng tôi có thể đến từ việc số lượng dự án đã hoàn thành pháp lý đủ điều kiện để giải ngân cho chủ đầu tư và người mua nhà chưa thực sự nhiều, các vướng mắc có thể đến từ các thủ tục pháp lý về quản lý đầu tư xây dựng dự án chưa được hoàn thiện, tình trạng chưa hoàn thành GPMB và được giao đất của dự án hoặc chứng minh năng lực tài chính tối thiểu của chủ đầu tư hay người mua nhà chưa đáp ứng được yêu cầu theo quy định của tổ chức tài trợ vốn để giải ngân; Tính khả thi của dự án NƠXH do doanh nghiệp đề xuất xây dựng so với nhu cầu và khả năng tài chính của người mua nhà tại địa phương để ngân hàng thẩm định chấp thuận tài trợ giải ngân cho dự án và người mua nhà.

♦ Quốc hội đã có Nghị quyết 201/2025/QH15 và Chính phủ đã ban hành Nghị định 192/2025/NĐ-CP với nhiều cơ chế đột phá. Từ khi các quy định mới này có hiệu lực, Vinaconex đã cảm nhận được sự chuyển biến tích cực trong việc tháo gỡ thủ tục hay chưa?

- Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 201/2025/QH15, Chính phủ ban hành Nghị định 192/2025/NĐ-CP nhằm tạo cơ chế đột phá và tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh thủ tục pháp lý NƠXH, hiện đã đầy đủ điều kiện pháp lý và rất rõ ràng để các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và người dân tham gia phát triển NƠXH.

Tuy nhiên, thực tế muốn phát triển, xây dựng nhanh NƠXH mấu chốt là doanh nghiệp phải có sẵn quỹ đất sạch hoặc dự án đã có đầy đủ pháp lý để triển khai. Theo đó Nghị định 192/2025/NĐ-CP đã hướng dẫn rất chi tiết về trường hợp các doanh nghiệp có đất sạch muốn tham gia phát triển nhà ở tại Khoản 7 Điều 7 Nghị định 192/2025/NĐ-CP.

Đặc biệt, hiện một số địa phương còn đang chưa hiểu rõ, không biết trình tự thủ tục pháp lý thực hiện thế nào mặc dù Nghị định 192/2025/NĐ-CP đã quy định rất rõ: UBND tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư, giao Nhà đầu tư, căn cứ vào chủ trương đầu tư cơ quan có thẩm quyền địa phương thực hiện cập nhật điều chỉnh quy hoạch chung (quy hoạch phân khu).

♦ Ông vừa đề cập đến một điểm rất đáng chú ý, đó là "sự không hiểu rõ" của một số địa phương trong việc áp dụng quy định tại Khoản 7 Điều 7 Nghị định 192/2025/NĐ-CP, dù văn bản đã hướng dẫn rất rõ. Phải chăng sự thiếu thống nhất và kéo dài trong cách làm của địa phương chính là rào cản lớn nhất làm chậm tiến độ các dự án, gây tốn kém chi phí và làm nản lòng doanh nghiệp lúc này?

- Sự hiểu không nhất quán và giải quyết kéo dài trong thủ tục hành chính sẽ khó đáp ứng được mục tiêu của Chính phủ đề ra về phát triển NƠXH. Nếu hướng dẫn doanh nghiệp theo quy trình điều chỉnh quy hoạch chung trước khi chấp thuận chủ trương đầu tư đối với dự án NƠXH hiện nay, theo cách làm thông thường sẽ kéo dài nhiều năm và không tận dụng được cơ chế ưu tiên thí điểm của Chính phủ theo Nghị định 192/2025/NĐ-CP.

Theo chúng tôi, Bộ Xây dựng là cơ quan có thẩm quyền xem xét có tổ công tác và xây dựng đường dây nóng để tiếp nhận và hướng dẫn nhanh và trúng nội dung đang vướng hoặc hiểu chưa đúng để các địa phương, các doanh nghiệp thực hiện.

Nếu các vấn đề vướng mắc về đất đai, giao nhà đầu tư và cập nhật quy hoạch chung được thực hiện theo đúng Khoản 7 Điều 7 Nghị định 192/2025/NĐ-CP và các vướng mắc phát sinh khác được giải quyết kịp thời.

Chúng tôi tin rằng, đây là điểm mấu chốt sẽ giúp tăng rất nhanh quỹ NƠXH phục vụ nhân dân, giúp hiện thực hóa sớm chương trình và kế hoạch phát triển NƠXH của Chính phủ.

♦ Vậy từ những vướng mắc đã chỉ ra, dưới góc độ một nhà đầu tư phải cân đối giữa mục tiêu an sinh và hiệu quả tài chính, theo ông đâu là giải pháp đột phá nhất lúc này để thực sự thu hút doanh nghiệp tham gia mạnh mẽ vào lĩnh vực NƠXH?

- NƠXH là sản phẩm BĐS bền vững đáp ứng nhu cầu cấp thiết và chính đáng của nhiều người dân. Hiện Chính phủ và các Bộ ngành đã vào cuộc và ban hành đầy đủ chính sách, cơ chế, hỗ trợ tài chính để cơ quan chức năng, chính quyền địa phương, doanh nghiệp và nhân dân thực hiện.

Để đẩy nhanh và tạo đột phá trong phát triển NƠXH, chúng tôi kiến nghị các địa phương cần khuyến khích và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, có sẵn quỹ đất sạch sẵn sàng tham gia điều chỉnh sang phát triển dự án NƠXH.

Theo đó, các cơ quan có thẩm quyền, chính quyền địa phương cùng đồng hành và quyết liệt giải quyết nhanh, dứt điểm thủ tục pháp lý dự án cho doanh nghiệp để có đủ điều kiện triển khai xây dựng NƠXH ngay.

♦ Ông có đề xuất gì về một cơ chế giám sát, hướng dẫn từ cấp Trung ương để đảm bảo chính sách được thực thi đồng bộ và hiệu quả tại các địa phương?

- Theo tôi, cơ quan thường trực của Bộ Xây dựng xem xét có cổng thông tin để tiếp nhận, hướng dẫn và giải quyết nóng các vấn đề còn chưa rõ, chưa thống nhất trong quá trình giải quyết pháp lý cho các doanh nghiệp, người dân tại các địa phương có dự án NƠXH đang cần ưu tiên đầu tư và công khai để các bên biết và thực hiện.

♦ Trân trọng cảm ơn ông!