Điều chỉnh Quy hoạch TP Huế thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được xác định là nhiệm vụ chiến lược, có ý nghĩa lâu dài trong quá trình xây dựng và phát triển thành phố sau khi trở thành đô thị trực thuộc Trung ương, tái định vị không gian phát triển, bảo đảm phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và các định hướng lớn của Trung ương trong giai đoạn mới. Điều chỉnh quy hoạch phù hợp vị thế đô thị trực thuộc Trung ương
Thực hiện Quyết định số 1745/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Quy hoạch tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP Huế) thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, trước khi chuyển đổi mô hình đơn vị hành chính thành TP Huế trực thuộc Trung ương, quá trình thực hiện đã xuất hiện nhiều yếu tố mới: Huế trở thành thành phố trực thuộc Trung ương; mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào vận hành; phương án phân vùng kinh tế - xã hội được điều chỉnh sau sắp xếp đơn vị hành chính trên cả nước; nhiều chủ trương, định hướng lớn của Đảng và Nhà nước về phát triển nhanh và bền vững được ban hành. Tất cả đặt ra yêu cầu cấp thiết phải rà soát, điều chỉnh quy hoạch nhằm bảo đảm thống nhất, đồng bộ và phù hợp với tình hình mới.
Nội dung điều chỉnh tập trung vào những vấn đề cốt lõi như cập nhật phạm vi, ranh giới quy hoạch theo địa giới hành chính mới; bổ sung, hoàn thiện quan điểm, mục tiêu và các khâu đột phá phát triển tương thích với vai trò đô thị trực thuộc Trung ương. Quy hoạch được đặt trong tầm nhìn dài hạn, hướng tới phát triển nhanh nhưng bền vững, hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và bảo tồn giá trị văn hóa - di sản đặc trưng của Huế.
Về định hướng ngành, quy hoạch xác định hai động lực trọng tâm là kinh tế biển và kinh tế di sản. Kinh tế biển được định vị là trụ cột tăng trưởng với phát triển đô thị ven biển, logistics, công nghiệp năng lượng, cảng biển và nuôi trồng, chế biến thủy sản bền vững.
Kinh tế di sản gắn với du lịch chất lượng cao, công nghiệp văn hóa, chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa và hình thành hệ sinh thái sáng tạo; phát triển kinh tế đêm và các không gian văn hóa đặc trưng, vừa bảo tồn giá trị cốt lõi vừa khai thác hiệu quả nguồn lực di sản.
Không gian phát triển được tổ chức lại theo 6 phân vùng, bổ sung định hướng hình thành khu công nghệ cao, khu công nghệ số và khu thương mại tự do; đồng thời hoàn thiện hệ thống khu kinh tế, khu công nghiệp.
Quy hoạch hạ tầng cập nhật các dự án giao thông chiến lược, định hướng đường sắt tốc độ cao, mở rộng cảng biển, cảng hàng không; phát triển hạ tầng năng lượng, hạ tầng số, thủy lợi, phòng chống thiên tai, giáo dục và y tế chất lượng cao.
Cùng với đó là điều chỉnh phân bổ sử dụng đất và hoàn thiện nhóm giải pháp về cơ chế, nguồn lực, tổ chức thực hiện và giám sát quy hoạch.
Gỡ điểm nghẽn hạ tầng, nâng tầm không gian phát triển
Một trong những yêu cầu trọng tâm đặt ra là tháo gỡ các điểm nghẽn về hạ tầng và nguồn lực để tạo dư địa phát triển lâu dài. Hạ tầng đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số cần được đầu tư đồng bộ, hình thành các trung tâm công nghệ, trung tâm sáng tạo làm nền tảng cho phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Việc ưu tiên ngân sách cho nghiên cứu khoa học, thúc đẩy liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp và nhà khoa học được xem là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh.
Ở cấp cơ sở, quy hoạch cần bảo đảm cân đối giữa mục tiêu tăng trưởng và khả năng huy động vốn đầu tư; tăng tỷ lệ đầu tư cho hạ tầng giao thông để tạo động lực lan tỏa. Các thiết chế văn hóa - thể thao phải được rà soát, điều chỉnh phù hợp mô hình quản lý mới, tránh kế thừa máy móc theo đơn vị hành chính cũ; đồng thời chú trọng cải thiện cảnh quan, khai thác hiệu quả không gian công cộng.
Đối với lĩnh vực văn hóa di sản, việc phát triển phải gắn chặt với cơ chế kiểm soát tác động. Quy hoạch cần xây dựng quy chuẩn quản lý không gian di sản theo từng lớp, kiểm soát chặt chẽ về chiều cao, mật độ xây dựng, vật liệu, ánh sáng và quảng cáo; đồng thời có cơ chế tái đầu tư từ nguồn thu du lịch cho bảo tồn, nâng cao đời sống cư dân trong khu vực di sản và phát triển nguồn nhân lực sáng tạo.
Bên cạnh đó, yêu cầu nâng cao chuẩn đô thị, hoàn thiện quy chế xây dựng tại khu vực Chân Mây - Lăng Cô, có giải pháp chống ngập cho các đô thị vùng ven và tăng cường liên kết phát triển trong vùng được đặt ra nhằm bảo đảm tính đồng bộ, bền vững.
Điều chỉnh quy hoạch TP Huế không chỉ nhằm thích ứng với mô hình đô thị trực thuộc Trung ương mà còn là bước định vị lại vai trò trong cấu trúc phát triển quốc gia giai đoạn mới. Quy hoạch được xây dựng với tầm nhìn cao hơn, đặt mục tiêu tăng trưởng ở mức cao nhưng phải bảo đảm bền vững, bao trùm và gắn chặt với bảo tồn, phát huy giá trị di sản.
Trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế, việc phân kỳ đầu tư hợp lý là yếu tố then chốt. Thành phố cần xác định rõ các dự án ưu tiên, tập trung nguồn lực cho các công trình động lực và hạ tầng then chốt, tạo nền tảng vững chắc sau năm 2030 để từng bước hiện thực hóa mục tiêu dài hạn đến năm 2050.
Cùng với hoàn thiện quy hoạch, yêu cầu đặt ra là tăng cường kỷ cương, kỷ luật hành chính; triển khai đồng bộ các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh và giữ vững ổn định xã hội.
Chỉ khi quy hoạch được cụ thể hóa bằng các chương trình hành động và dự án khả thi, TP Huế mới có thể phát huy đầy đủ lợi thế, khẳng định vị thế đô thị trực thuộc Trung ương và bứt phá mạnh mẽ trong giai đoạn phát triển mới.
