Chính phủ yêu cầu đẩy nhanh chuyển đổi số, xây dựng, vận hành hệ thống thông tin đất đai và cơ sở dữ liệu đất đai tập trung thống nhất, quản lý nhà nước về đất đai từ Trung ương đến địa phương trên môi trường số.
Phân bổ không gian sử dụng đất dựa trên tiềm năng 6 vùng kinh tế - xã hội
Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng ký Quyết định số 1177/QĐ-TTg ngày 30/6/2026 phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 (Điều chỉnh Quy hoạch).
Mục tiêu của điều chỉnh Quy hoạch nhằm đảm bảo nhu cầu sử dụng đất để thực hiện mục tiêu, chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn 2026 - 2030. Định hướng tầm nhìn đến năm 2050, tài nguyên đất được sử dụng hiệu quả, đáp ứng mục tiêu đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới, công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
Không gian sử dụng đất được phân bố dựa trên tiềm năng các vùng sinh thái nông nghiệp, lợi thế hành lang kinh tế ven biển và 06 vùng kinh tế - xã hội, bảo đảm cân đối được yêu cầu an ninh lương thực, mục tiêu thiên niên kỷ về môi trường, văn hóa, quốc phòng, an ninh; bảo đảm cân bằng của hệ sinh thái tự nhiên. Việc bố trí không gian sử dụng đất theo vùng lãnh thổ.
Vùng trung du và miền núi phía Bắc tập trung bảo vệ, khôi phục rừng, nhất là rừng đầu nguồn nhằm bảo đảm về an ninh môi trường và bảo vệ hệ sinh thái; bảo vệ và sử dụng có hiệu quả nguồn nước các hồ, đập để điều tiết nước sản xuất và sinh hoạt.
Vùng đồng bằng sông Hồng xây dựng Thủ đô Hà Nội trở thành đô thị thông minh, hiện đại, xanh, sạch, đẹp, an ninh, an toàn.
Vùng Bắc Trung Bộ tăng cường bảo vệ và phát triển rừng, nhất là rừng phòng hộ đầu nguồn, rừng phòng hộ ven biển chắn gió, chắn cát, rừng đặc dụng, vườn quốc gia và khu bảo tồn thiên nhiên kết hợp với bảo tồn đa dạng sinh học; nâng cao năng lực phòng chống giảm thiểu thiệt hại của thiên tai, ứng phó hiệu quả với biến đổi khí hậu.
Vùng duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên nâng cao hiệu quả phát triển các khu kinh tế, khu công nghiệp, đẩy mạnh công nghiệp chế biến; Rà soát, củng cố, bảo vệ rừng đặc dụng, vườn quốc gia và khu bảo tồn thiên nhiên và xác định lâm phận ổn định.
Vùng Đông Nam Bộ nâng cao khả năng kết nối hạ tầng vùng, tạo động lực liên kết, lan tỏa thúc đẩy hợp tác và phát triển với vùng đồng bằng sông Cửu Long, vùng duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.
Vùng đồng bằng sông Cửu Long tập trung sản xuất nông nghiệp hàng hóa, hiện đại, quy mô lớn, bảo đảm việc sử dụng đất linh hoạt, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu và nước biển dâng, xây dựng các công trình chống sạt lở, xâm nhập mặn, bảo vệ hệ sinh thái rừng ngập mặn.
6 giải pháp và nguồn lực thực hiện điều chỉnh Quy hoạch
Quyết định cũng chỉ rõ, các chỉ tiêu sử dụng đất đến năm 2030 theo nội dung điều chỉnh Quy hoạch sử dụng đất quốc gia. Đồng thời, đưa ra các giải pháp và nguồn lực thực hiện điều chỉnh Quy hoạch, bao gồm: Cơ chế, chính sách; khoa học và công nghệ; bảo vệ, cải tạo đất, bảo vệ môi trường, phục hồi đất bị suy thoái và ứng phó với biến đổi khí hậu; thực hiện quy hoạch; dự kiến nguồn lực thực hiện quy hoạch; tuyên truyền, phổ biến nâng cao nhận thức.
Về khoa học và công nghệ, quyết định yêu cầu đẩy nhanh chuyển đổi số, xây dựng, vận hành hệ thống thông tin đất đai và cơ sở dữ liệu đất đai tập trung thống nhất, quản lý nhà nước về đất đai từ trung ương đến địa phương trên môi trường số; chia sẻ, kết nối dữ liệu giữa hệ thống quản lý thông tin đất đai với cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và các nền tảng số có liên quan.
Ưu tiên ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), học máy và công nghệ blockchain nhằm tự động hóa việc quản lý, cập nhật kịp thời, thường xuyên, kiểm tra, bảo đảm tính toàn vẹn dữ liệu và truy xuất nguồn gốc thông tin quy hoạch sử dụng đất; thường xuyên, công bố công khai tạo điều kiện cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận thông tin dữ liệu về quy hoạch sử dụng đất.
Ứng dụng khoa học công nghệ như: Dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, mô hình hóa không gian, hệ thống hỗ trợ ra quyết định, giám sát thông minh,... trong kiểm tra, giám sát thực hiện quy hoạch, xây dựng cơ chế cảnh báo sớm đối với khu vực có nguy cơ sử dụng đất sai quy hoạch.
Về thực hiện quy hoạch, quyết định nhấn mạnh việc tiếp tục rà soát các quy hoạch ngành quốc gia có sử dụng đất, quy hoạch tỉnh để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với Quy hoạch sử dụng đất quốc gia đã được điều chỉnh.
Đồng thời, tăng cường quản lý, kiểm soát sử dụng đất đai trên toàn quốc, trong đó, tập trung công tác thanh tra, kiểm tra các dự án đầu tư, xử lý nghiêm các hoạt động gây ô nhiễm, làm hủy hoại đất, thoái hóa đất. Tiếp tục hoàn thiện cơ chế kiểm tra, giám sát thực hiện quy hoạch sử dụng đất. Có cơ chế linh hoạt để giải quyết đối với một số trường hợp công trình trọng yếu quốc gia phát sinh nhưng chưa có trong quy hoạch sử dụng đất được duyệt để tận dụng tối đa các cơ hội đầu tư.
Ngoài ra, xây dựng và ban hành các chế tài xử lý các vi phạm trong việc quản lý và thực hiện quy hoạch sử dụng đất đã được duyệt; kiên quyết thu hồi các diện tích đất, mặt nước đã giao cho các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhưng chưa sử dụng hoặc sử dụng không hiệu quả...
