Thảo luận tại hội trường sáng 31/10 về tình hình kinh tế - xã hội năm 2026 và dự án kế hoạch năm 2027, đại biểu Lê Đào An Xuân - Đoàn ĐBQH Tỉnh Đăk Lăk, chỉ ra những bất bình trong phân phối đầu tư, đánh giá tăng trưởng và điều phối khu vực sau sắp xếp địa phương hành chính.
Từ thực tế vùng Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên, đại biểu Lê Đào An Xuân đề nghị ưu tiên hạ tầng kết nối Đông - Tây, đồng thời nhanh kiểm soát, bổ sung chính sách để Buôn Ma Thuột phát huy vai trò đô thị trung tâm vùng.
Cơ sở phân tích đầu tư sau hợp nhất
Theo đại biểu Lê Đào An Xuân, tổ chức giá trị chuỗi và phân phối đầu tư giữa các phương pháp chưa xứng đáng với không gian mới; tư duy phát triển vẫn nặng tính chất địa phương.
Sau hợp nhất, nhiều tỉnh có điều kiện tự nhiên tương đồng như Quảng Ngãi, Gia Lai, Đăk Lăk, Lâm Đồng đều hướng tới công nghiệp chế biến, du lịch, năng lượng và logistics. Nếu thiếu đánh giá tổng thể về thị trường và quy mô đầu tư, nguy cơ đầu tư phân tán, kết quả gần nhất là hiện hữu.
Bất cứ điều gì vẫn còn ở cách giao tiếp và đánh giá mức tăng trưởng chỉ tiêu. Theo đại biểu Lê Đào An Xuân, mỗi tỉnh theo mục tiêu GRDP dành riêng để tăng cường năng lực địa phương, trong khi những hoạt động tạo ra lợi ích cho toàn bộ khu vực như bảo vệ nguồn gốc rừng, xây dựng hạ tầng kết nối chưa được ghi nhận tương xứng trong địa phương kinh tế số.
Đại biểu Lê Đào An Xuân kiến nghị Chính phủ phủ thêm sung tiêu chí đánh giá hiệu quả liên kết vùng; Từng bước đổi mới cách giao dịch và đánh giá chỉ tiêu tăng trưởng, kết quả GRDP hợp lý với trách nhiệm, đóng góp của từng tỉnh vào mục tiêu chung.
Theo đại biểu Lê Đào An Xuân, thước đo phát triển vùng phải hiện ở năng lực, giá trị gia tăng, hiệu quả sử dụng nguồn lực, chất lượng cuộc sống của người dân và sức sống chung của toàn vùng.
Điều chỉnh chiến lược, kết nối ưu tiên Đông - Tây
Đại biểu Lê Đào An Xuân cho rằng cơ chế phân phối vùng chưa được cơ chế hóa và vận hành tương thích với yêu cầu mới. Sau khi sắp xếp địa giới hành chính, các đồng phân phối cần được đảm bảo an toàn với chất xác thực hơn để xử lý xung đột quy tắc và điều phối danh mục đầu tư.
Nhiệm vụ đại biểu Lê Đào An Xuân đề bao gồm: đánh giá vấn đề liên tỉnh, xử lý xung đột quy hoạch, điều phối danh mục đầu tư gắn kết với hành lang kinh tế và xuất phân bổ nguồn lực. Việc hoàn toàn phải đảm bảo một đầu mối điều phối, không cấp trung gian, xác định trách nhiệm và kết quả phải đạt được.
Với vùng Duyên hải Nam Trung Bộ - Tây Nguyên, đại biểu Lê Đào An Xuân đề nghị bổ sung vốn đầu tư hạ tầng liên kết vùng, nhất là các trục Đông - Tây, để khai thác không gian rừng - biển sau hợp nhất.
Cơ chế phân tích vốn tư nhân công cần ưu tiên những kết nối thiết yếu và địa bàn còn khó khăn, tránh để nguồn lực chỉ tập trung vào những nơi đã có cơ chế hấp dẫn.
Bổ sung chính sách cho đô thị trung tâm khu vực
Đặt Buôn Ma Thuột trong yêu cầu phát triển chung của vùng, đại biểu Lê Đào An Xuân đề nghị có chính sách đột phá cho những khu vực giữ vai trò trung tâm nhưng còn nhiều khó khăn.
Buôn Ma Thuột được thí nghiệm một số cơ chế, chính sách đặc thù từ năm 2023. Tỉnh Đăk Lăk đã sơ bộ, ghi nhận các kết quả bước đầu và công bố quy hoạch chung khu vực đô thị Buôn Ma Thuột theo định hướng trung tâm khu vực. Từ kết quả này, đại biểu Lê Đào An Xuân đề nghị Chính phủ kiểm soát, bổ sung các chính sách phù hợp, vượt trội để đưa vai trò đô thị cấp vùng của Buôn Ma Thuột; đồng thời phát huy thế mạnh đặc trưng về cà phê Robusta.
Đại biểu Lê Đào An Xuân đồng kiến nghị phát triển Buôn Ma Thuột gắn kết với yêu cầu phân phối chiến lược, lựa chọn danh mục đầu tư và phân bổ nguồn lực trong toàn khu vực. Trong đó, ưu tiên kết nối Đông - Tây và nâng cao hiệu quả điều phối là những nội dung được đại biểu nhấn mạnh để khai thác thác không gian phát triển sau hợp nhất.
Từ kiến nghị của đại biểu Lê Đào An Xuân, phối hợp quy hoạch cần đi liền với điều phối danh mục đầu tư và phân bổ nguồn lực giữa các địa phương. Ưu tiên các kết nối Đông - Tây, xử lý xung đột quy hoạch và xác định rõ trách nhiệm điều phối sẽ góp phần hạn chế đầu tư phân tán, tạo điều kiện để Buôn Ma Thuột phát huy vai trò đô thị trung tâm vùng.

Đại biểu Lê Đào An Xuân đề nghị tăng thẩm quyền điều phối vùng trong xử lý xung đột quy hoạch, lựa chọn danh mục đầu tư và phân bổ nguồn lực. 



