Định hình không gian phát triển Khu kinh tế - Thương mại đặc biệt Lao Bảo

Định hướng lại không gian phát triển Khu kinh tế - Thương mại đặc biệt Lao Bảo 

Theo thuyết minh nhiệm vụ điều chỉnh Quy hoạch chung, việc lập điều chỉnh quy hoạch Khu kinh tế - Thương mại đặc biệt Lao Bảo xuất phát từ yêu cầu cập nhật bối cảnh phát triển mới, sự thay đổi của hệ thống pháp luật về quy hoạch, đầu tư, đất đai, cũng như những biến động về tổ chức không gian kinh tế khu vực biên giới Việt Nam - Lào trong giai đoạn tới. 

Khu kinh tế - Thương mại đặc biệt Lao Bảo được xác định giữ vai trò là cửa ngõ giao thương quan trọng trên Hành lang kinh tế Đông - Tây, điểm kết nối chiến lược giữa Việt Nam với Lào, Thái Lan và khu vực tiểu vùng Mekong mở rộng. Nhiệm vụ điều chỉnh quy hoạch hướng tới việc tổ chức lại không gian phát triển theo hướng tập trung, hiệu quả, gắn kết chặt chẽ giữa thương mại biên giới, logistics, công nghiệp chế biến, dịch vụ hỗ trợ và đô thị cửa khẩu. 

Theo nội dung trình bày, phạm vi nghiên cứu quy hoạch được rà soát toàn diện, bảo đảm phù hợp với địa giới hành chính hiện hành, các quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải Trung Bộ, cũng như Quy hoạch tỉnh Quảng Trị thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Nhiệm vụ quy hoạch xác định rõ các yêu cầu về tổ chức không gian, sử dụng đất, hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, bảo vệ môi trường và bảo đảm quốc phòng - an ninh khu vực biên giới. 

Đáng chú ý, nhiệm vụ điều chỉnh quy hoạch đặt ra yêu cầu làm rõ mô hình phát triển Khu kinh tế - Thương mại đặc biệt Lao Bảo trong dài hạn, tránh dàn trải, tập trung vào các chức năng có lợi thế so sánh.  

Trong đó, thương mại, dịch vụ cửa khẩu, logistics gắn với hệ thống cảng biển khu vực miền Trung, công nghiệp chế biến phục vụ thị trường Lào và khu vực được xác định là những trụ cột cần được nghiên cứu kỹ lưỡng. 

Bên cạnh đó, nhiệm vụ quy hoạch yêu cầu lồng ghép các yếu tố chuyển đổi số, phát triển hạ tầng số, ứng dụng công nghệ trong quản lý khu kinh tế, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước tại khu vực cửa khẩu đặc thù. 

Làm rõ tính khả thi và cơ chế thu hút đầu tư 

Tại Hội nghị, các thành viên Hội đồng thẩm định và đại diện các bộ, ngành thống nhất đánh giá nhiệm vụ điều chỉnh quy hoạch chung Khu kinh tế - Thương mại đặc biệt Lao Bảo đã cơ bản tuân thủ các quy định của pháp luật về quy hoạch, bám sát yêu cầu của Luật Quy hoạch, Luật Xây dựng và các văn bản pháp luật có liên quan. Hồ sơ bước đầu thể hiện được mục tiêu, phạm vi nghiên cứu và các nội dung chính cần triển khai trong đồ án quy hoạch. 

Đại diện Cục Phát triển Đô thị (Bộ Xây dựng) cho rằng, nhiệm vụ quy hoạch cần tiếp tục làm rõ hơn cơ sở kinh tế cho định hướng phát triển, nhất là khả năng thu hút đầu tư trong bối cảnh quy mô thị trường còn hạn chế. Việc xác định quy mô sử dụng đất, phân khu chức năng cần được nghiên cứu kỹ, tránh tình trạng bố trí quỹ đất lớn nhưng khó triển khai, gây lãng phí nguồn lực. 

Hội đồng đề nghị rà soát lại phương án sử dụng đất, đánh giá đầy đủ khả năng khai thác quỹ đất gắn với nhu cầu thực tế của nhà đầu tư, đồng thời xác lập rõ mục tiêu, cơ chế, chính sách đặc thù áp dụng cho Khu kinh tế - Thương mại đặc biệt Lao Bảo để tạo sức hút cạnh tranh so với các khu kinh tế cửa khẩu khác trong khu vực. 

Đại diện Bộ Công an yêu cầu bảo đảm phát triển kinh tế gắn liền với giữ vững quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội tại khu vực biên giới. Quy hoạch cần làm rõ các giải pháp tổ chức không gian, bố trí hạ tầng, khu chức năng bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế và yêu cầu an ninh quốc gia. 

Nhiều ý kiến cũng đề nghị bổ sung nội dung về phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo điều kiện thu hút chuyên gia, lao động kỹ thuật, đồng thời tăng cường liên kết với các cơ sở đào tạo trong và ngoài tỉnh. Cùng với đó là yêu cầu làm rõ giải pháp phát triển hạ tầng số, logistics thông minh, hướng tới nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả hoạt động của khu kinh tế. 

Liên quan đến lĩnh vực hàng hải và logistics, các đại biểu cho rằng cần đánh giá đầy đủ hơn sự thay đổi và phát triển của hệ thống cảng biển khu vực miền Trung, mối liên kết giữa Khu kinh tế - Thương mại đặc biệt Lao Bảo với các cảng biển phục vụ giao thương Việt Nam - Lào. Trong đó, công nghiệp chế biến cần được quan tâm thúc đẩy do nhu cầu lớn từ thị trường Lào và khu vực. 

Kết luận Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn đề nghị cơ quan lập quy hoạch và đơn vị tư vấn tiếp thu nghiêm túc, đầy đủ các ý kiến của Hội đồng thẩm định rà soát, hoàn thiện nhiệm vụ điều chỉnh quy hoạch chung bảo đảm tính chính xác, đồng bộ và khả thi trong triển khai.  

Đặc biệt, cần đánh giá kỹ về hạ tầng, khả năng đáp ứng của quỹ đất, không gian phát triển, đồng thời xây dựng lộ trình phát triển rõ ràng gắn với hạ tầng kết nối và yêu cầu pháp lý trong bối cảnh thể chế, địa giới hành chính có nhiều thay đổi. 

Trên cơ sở đó, hoàn thiện dự thảo nhiệm vụ điều chỉnh quy hoạch chung Khu kinh tế - Thương mại đặc biệt Lao Bảo, tỉnh Quảng Trị đến năm 2045, làm cơ sở trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, phê duyệt theo quy định.