Việc Luật Xây dựng (sửa đổi) chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm không chỉ là điều chỉnh kỹ thuật về thủ tục hành chính, mà còn phản ánh tư duy quản lý mới của Nhà nước: giảm can thiệp trước, tăng trách nhiệm trong quá trình thực hiện và giám sát. Tinh thần này đang lan tỏa rõ nét trong hàng loạt chính sách, quy hoạch, nghị quyết và chương trình phát triển đô thị, hạ tầng và công nghiệp công nghệ số được ban hành thời gian qua. Chuyển trọng tâm sang cơ chế hậu kiểm
Luật Xây dựng (sửa đổi) được Quốc hội thông qua đã bãi bỏ thủ tục thẩm định thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở, mở rộng đối tượng được miễn Giấy phép xây dựng và giảm đáng kể các thủ tục tiền kiểm.
Thay vào đó, Luật nhấn mạnh cơ chế hậu kiểm thông qua tăng trách nhiệm của chủ đầu tư, phân định rõ nghĩa vụ các chủ thể, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát trong suốt vòng đời công trình. Đây được xem là bước cải cách căn bản, tạo thuận lợi cho đầu tư xây dựng nhưng vẫn bảo đảm kỷ cương, chất lượng và an toàn công trình.
Phân loại đô thị không còn gắn cứng với một đơn vị hành chính
Nghị quyết số 111/2025/UBTVQH15 về phân loại đô thị đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong tư duy quản lý đô thị. Việc xác định đô thị không còn bó hẹp trong ranh giới hành chính mà dựa trên không gian phát triển, chức năng và vai trò. Cách tiếp cận này tạo dư địa linh hoạt cho phát triển đô thị đa trung tâm, đồng thời đặt yêu cầu cao hơn đối với công tác hậu kiểm trong quản lý không gian, hạ tầng và chất lượng đô thị.
Tích hợp GIS - BIM xây dựng bản sao số đô thị trong quản trị hiện đại
Việc phát triển bản sao số đô thị dựa trên tích hợp GIS và BIM thể hiện rõ xu hướng quản lý hậu kiểm bằng dữ liệu thời gian thực. Thay vì quản lý theo hồ sơ tĩnh, các mô hình số cho phép giám sát, phân tích và dự báo liên tục các kịch bản phát triển đô thị. Đây là công cụ quan trọng giúp cơ quan quản lý nâng cao năng lực điều hành, giảm rủi ro và tăng tính minh bạch trong quản trị đô thị hiện đại.
Cần chuẩn dữ liệu và lộ trình triển khai thống nhất bản sao số đô thị
Các chuyên gia nhấn mạnh, bản sao số đô thị chỉ phát huy hiệu quả khi được triển khai trên nền dữ liệu thống nhất, có chuẩn chung và lộ trình rõ ràng. Trọng tâm không nằm ở công nghệ trình diễn, mà ở khả năng khai thác dữ liệu phục vụ hậu kiểm quy hoạch, xây dựng, vận hành hạ tầng và quản lý rủi ro. Đây là yêu cầu then chốt để tránh đầu tư dàn trải, hình thức.
Lần đầu xác lập chuẩn quy hoạch, hạ tầng cho khu công nghệ số tập trung
Nghị định số 354/2025/NĐ-CP lần đầu tiên quy định cụ thể, định lượng về quy mô, tổ chức không gian, mật độ xây dựng và phân khu chức năng của khu công nghệ số tập trung. Việc đặt ra tiêu chí rõ ràng ngay từ đầu giúp giảm can thiệp hành chính trong quá trình triển khai, đồng thời tạo cơ sở cho hậu kiểm hiệu quả, bảo đảm các khu công nghệ số phát triển đúng định hướng, tránh biến tướng thành khu thương mại thông thường.
Hà Nội công bố Quy hoạch phân khu đô thị thể thao Olympic
Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội đã công bố Quy hoạch phân khu đô thị thể thao Olympic, tỷ lệ 1/2.000, gồm 4 phân khu thành phần A, B, C và D. Đồ án giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong chiến lược phát triển không gian đô thị phía Nam Thủ đô, hướng tới hình thành một đô thị thể thao - dịch vụ - sinh thái hiện đại, đồng bộ, kết nối vùng và quốc tế.
Quy hoạch được xây dựng trên cơ sở tầm nhìn dài hạn, gắn với định hướng phát triển Thủ đô đến giữa thế kỷ XXI, đồng thời cụ thể hóa mục tiêu phát triển Hà Nội theo mô hình đô thị sáng tạo, xanh, thông minh và bền vững.
Hà Nội công bố quy hoạch chi tiết hai bên sông Tô Lịch
Hai đồ án quy hoạch chi tiết hai bên sông Tô Lịch, tỷ lệ 1/500, được xác lập theo hướng ưu tiên không gian công cộng, cây xanh và cải thiện môi trường. Việc công bố đồ án quy hoạch chi tiết là cơ sở quan trọng để thành phố triển khai các dự án cải tạo, chỉnh trang hai bên bờ sông.
Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành các hạng mục chính trong giai đoạn 2026-2027, đồng thời tiếp tục hoàn thiện quy hoạch giai đoạn 3 từ Cầu Bươu đến cửa sông Hồng, nhằm hoàn chỉnh toàn tuyến sông Tô Lịch, kết nối đồng bộ hệ thống cây xanh, mặt nước và các không gian công cộng, từng bước kiến tạo một “lá phổi xanh” mới cho Thủ đô.
Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Phú Thọ theo hướng tái cấu trúc không gian phát triển sau hợp nhất
Quy hoạch điều chỉnh của Phú Thọ nhấn mạnh tái cấu trúc không gian phát triển, tăng liên kết vùng và xác lập các hành lang kinh tế mới. Cách tiếp cận này đòi hỏi cơ chế hậu kiểm mạnh mẽ nhằm bảo đảm các dự án đầu tư bám sát định hướng, tránh phát triển dàn trải, thiếu đồng bộ trong bối cảnh không gian tỉnh được mở rộng.
Định hướng quy hoạch đô thị Long Thành thành 5 phân khu
Đô thị sân bay Long Thành được quy hoạch theo mô hình Aerotropolis với 5 phân khu chức năng rõ ràng. Quy hoạch đóng vai trò “luật chơi”, còn thách thức lớn nhất nằm ở khâu tổ chức thực hiện và hậu kiểm, nhằm bảo đảm sử dụng hiệu quả quỹ đất, tránh đầu tư manh mún khi sân bay quốc tế Long Thành trở thành động lực tăng trưởng mới của vùng Đông Nam Bộ.
