Sau khi Thủ tướng Chính phủ phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch chung đô thị Long Thành đến năm 2045 vào đầu năm 2024, Đồng Nai đã chủ động tổ chức thi tuyển quốc tế ý tưởng quy hoạch đô thị sân bay Long Thành và vùng phụ cận. Cuộc thi thu hút nhiều đơn vị tư vấn hàng đầu thế giới, mang đến các ý tưởng phát triển đột phá, làm nền tảng xây dựng đồ án quy hoạch với tầm nhìn dài hạn.
Trên cơ sở kết quả thi tuyển, tỉnh đang hoàn thiện đồ án quy hoạch theo mô hình “thành phố song sinh” (Twin City), kết nối chặt chẽ với TP.HCM, qua đó hình thành một không gian đô thị kinh tế có sức cạnh tranh quốc tế, đóng vai trò cửa ngõ giao thương mới của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Long Thành được định hướng phát triển theo mô hình đô thị sân bay (Aerotropolis), trong đó sân bay không chỉ là hạ tầng giao thông mà còn là động lực tổ chức toàn bộ không gian đô thị, công nghiệp, dịch vụ và logistics.
Theo định hướng quy hoạch, đô thị sân bay Long Thành sau năm 2030 phấn đấu đạt tiêu chí đô thị loại II; đến năm 2045, quy mô dân số toàn đô thị có thể vượt 1,5 triệu người. Mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) cũng được tích hợp xuyên suốt, nhằm khai thác hiệu quả lợi thế của sân bay Long Thành cùng hệ thống cao tốc, đường sắt và metro trong tương lai.
Để khai thác tối đa tiềm năng, lợi thế chiến lược của sân bay, Đồng Nai xác định quy hoạch phát triển đô thị Long Thành trên quy mô hơn 43.000 ha, được tổ chức thành 5 phân khu chức năng chính. Trong đó, vùng trung tâm sân bay được xác định là “trái tim” của toàn đô thị, nơi tập trung vận hành các luồng hàng hóa, hành khách và dịch vụ hàng không quy mô lớn. Đây là khu vực có vai trò then chốt trong việc kết nối Long Thành với mạng lưới giao thương khu vực và quốc tế.
Vùng lõi đô thị (Core Urban) được định hướng phát triển thành trung tâm tài chính, thương mại và dịch vụ cao cấp, với hệ thống cao ốc văn phòng, ngân hàng, khách sạn 5 sao và các dịch vụ chuyên biệt phục vụ đội ngũ chuyên gia, doanh nhân toàn cầu. Không gian này được kỳ vọng trở thành biểu tượng đô thị mới của Long Thành, thể hiện hình ảnh một đô thị hiện đại, năng động và hội nhập sâu rộng.
Vành đai công nghiệp công nghệ cao là phân khu đóng vai trò động lực sản xuất, thu hút đầu tư vào các ngành kinh tế mới nổi như công nghiệp bán dẫn, điện tử, dược phẩm, công nghệ xanh và công nghiệp hỗ trợ có giá trị gia tăng cao. Phân khu này được quy hoạch gắn với hạ tầng giao thông chiến lược, bảo đảm liên kết thuận lợi với sân bay và các trục logistics liên vùng.
Bên cạnh đó, vùng logistics đa phương thức được tổ chức nhằm khai thác lợi thế giao thông tổng hợp, kết nối đường hàng không, đường bộ, đường sắt và đường thủy. Đây sẽ là đầu mối trung chuyển hàng hóa quan trọng của khu vực phía Nam, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh logistics quốc gia.
Song song với phát triển logistics, quy hoạch cũng dành không gian cho vùng du lịch và nghỉ dưỡng sinh thái, khai thác cảnh quan sông Đồng Nai cùng hệ thống hồ tự nhiên như hồ Cầu Mới, hồ Đá Vàng, hình thành các khu nghỉ dưỡng chất lượng cao gắn với bảo tồn hệ sinh thái.
Đồ án Quy hoạch chung đô thị Long Thành đến năm 2045 được đánh giá có ý nghĩa đặc biệt quan trọng không chỉ đối với tỉnh Đồng Nai mà còn đối với vùng Đông Nam Bộ và cả nước. Quy hoạch này sẽ là cơ sở pháp lý và định hướng chiến lược để thu hút đầu tư, tổ chức không gian phát triển đồng bộ, tránh tình trạng phát triển manh mún, thiếu liên kết trong bối cảnh Long Thành đang đứng trước cơ hội bứt phá lớn nhờ sân bay quốc tế.
Trong quá trình hoàn thiện đồ án, tỉnh Đồng Nai yêu cầu các địa phương trong khu vực quy hoạch chủ động rà soát hiện trạng các dự án đầu tư, nhất là những dự án quy mô nhỏ, chậm triển khai, nhằm đề xuất phương án xử lý phù hợp, bảo đảm quỹ đất được sử dụng hiệu quả, đúng định hướng phát triển dài hạn.

Tỉnh Đồng Nai đang đẩy nhanh tiến độ lập Đồ án Quy hoạch chung đô thị Long Thành đến năm 2045, với định hướng phát triển theo mô hình đô thị sân bay hiện đại, sinh thái, xanh và thông minh, lấy Cảng hàng không quốc tế Long Thành làm hạt nhân, từng bước hình thành cực tăng trưởng mới có khả năng cạnh tranh toàn cầu. 

