Đổi mới toàn diện công tác kiểm tra của Bộ Xây dựng trong tình hình mới

Đổi mới công tác kiểm tra đáp ứng yêu cầu mới

Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Xây dựng vừa ban hành Chỉ thị về tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo và nâng cao chất lượng công tác kiểm tra của Bộ Xây dựng trong tình hình mới.

Trong thời gian qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, chỉ đạo của Chính phủ và Đảng ủy Bộ Xây dựng, công tác kiểm tra thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng đã có những chuyển biến tích cực, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, phòng ngừa, phát hiện và xử lý vi phạm.

Thực hiện Kết luận số 134-KL/TW ngày 28/3/2025 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Quyết định số 755/QĐ-TTg ngày 13/4/2025 của Thủ tướng Chính phủ về sắp xếp hệ thống cơ quan thanh tra tinh, gọn, mạnh hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, từ ngày 1/6/2025, sau khi Thanh tra Bộ Xây dựng kết thúc hoạt động, Bộ Xây dựng thực hiện chức năng, nhiệm vụ kiểm tra trong phạm vi quản lý nhà nước. Đây là bước đổi mới quan trọng trong tổ chức bộ máy, đồng thời đặt ra yêu cầu phải thay đổi vai trò và phương thức thực hiện của công tác kiểm tra.

Bám sát chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đối với công tác thanh tra, kiểm tra, trong thời gian tới, để tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo và nâng cao chất lượng công tác kiểm tra của Bộ Xây dựng trong tình hình mới, Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Xây dựng yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị quán triệt và thực hiện nghiêm theo các quan điểm và nhóm nhiệm vụ.

Về quan điểm chỉ đạo, công tác kiểm tra là một bộ phận không tách rời của hoạt động quản lý nhà nước, là công cụ quan trọng để bảo đảm pháp luật được thực thi nghiêm minh, kịp thời phát hiện những sơ hở, bất cập trong cơ chế, chính sách để kiến nghị hoàn thiện.

Đồng thời bảo đảm sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng; thượng tôn Hiến pháp và pháp luật; kiểm soát chặt chẽ quyền lực. Đề cao trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng và người đứng đầu trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác kiểm tra; kết quả công tác kiểm tra là một tiêu chí quan trọng trong đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị và người đứng đầu.

Mỗi cơ quan, đơn vị được giao quản lý nhà nước phải chủ động thực hiện công tác kiểm tra trong phạm vi quản lý. Kiểm tra phải đúng chức năng, thẩm quyền, trình tự, thủ tục; khách quan, công tâm. Công tác kiểm tra phải chuyển mạnh sang hướng phòng ngừa, cảnh báo, kiểm soát rủi ro từ sớm, từ xa, từ cơ sở.

Nâng cao hiệu quả kiểm tra

Về các nhóm nhiệm vụ cụ thể, trước hết là tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng đối với công tác kiểm tra.

Các cấp ủy, tổ chức đảng tổ chức quán triệt đầy đủ chủ trương, quy định của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác kiểm tra; nhận thức toàn diện về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của công tác kiểm tra trong tình hình mới. Người đứng đầu cấp ủy, cơ quan, đơn vị trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm toàn diện về công tác kiểm tra thuộc phạm vi quản lý; đưa nhiệm vụ kiểm tra vào chương trình công tác hàng năm; không để xảy ra tình trạng buông lỏng quản lý hoặc né trách nhiệm.

Thứ hai là đổi mới nội dung, phương thức kiểm tra. Theo đó, xây dựng kế hoạch kiểm tra phải bảo đảm các cuộc kiểm tra xác định rõ mục tiêu, phạm vi, tiến độ, sản phẩm, trách nhiệm. Rà soát, đối chiếu kế hoạch kiểm tra với kế hoạch kiểm tra của Đảng, Kiểm toán Nhà nước, kế hoạch thanh tra của cơ quan có thẩm quyền để tránh trùng lặp, chồng chéo, đồng thời không bỏ sót các lĩnh vực, địa bàn tiềm ẩn rủi ro.

Tăng cường phòng ngừa, cảnh báo rủi ro, hướng dẫn thực hiện đúng quy định của pháp luật và đặc biệt là nhận diện những bất cập về cơ chế, chính sách, những điểm nghẽn trong quản lý, điều hành để kiến nghị cơ quan có thẩm quyền hoàn thiện thể chế, tháo gỡ khó khăn, đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Thứ ba là hoàn thiện thể chế, quy trình và nâng cao chất lượng công tác kiểm tra. Theo đó, cần đẩy nhanh tiến độ xây dựng, ban hành Thông tư quy định về phân cấp và quy trình kiểm tra trong hoạt động chuyên ngành thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng, bảo đảm đồng bộ, thống nhất với chủ trương, quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước và mô hình tổ chức bộ máy, phát huy nguồn lực thực hiện và hiệu quả của công tác kiểm tra chuyên ngành. Phân định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và cá nhân trong tổ chức thực hiện công tác kiểm tra, bảo đảm công tác kiểm tra được thực hiện thống nhất, liên tục, không để khoảng trống hoặc chồng chéo trong thực hiện chức năng quản lý nhà nước.

Thứ tư là đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới phương pháp kiểm tra. Theo đó, từng bước số hóa và xây dựng cơ sở dữ liệu về hoạt động kiểm tra của Bộ Xây dựng, bảo đảm kết nối, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan, đơn vị phục vụ công tác quản lý, chỉ đạo và điều hành, đồng thời bảo đảm an ninh, an toàn thông tin, bảo mật dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân theo quy định.

Ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) trong việc lựa chọn đối tượng, nội dung kiểm tra trên cơ sở phân tích dữ liệu, đánh giá mức độ rủi ro và mức độ tuân thủ pháp luật cũng như việc tổng hợp, phân tích, dự báo để kịp thời phát hiện những bất cập trong cơ chế, chính sách. Tăng cường kiểm tra theo chuyên đề, kiểm tra từ xa, giảm kiểm tra trực tiếp.

Thứ năm là xây dựng đội ngũ cán bộ thực hiện công tác kiểm tra. Theo đó, cần quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ thực hiện công tác kiểm tra có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, chuyên môn sâu, am hiểu pháp luật, có tư duy đổi mới, tinh thần trách nhiệm, khách quan, công tâm và chuyên nghiệp...

Thứ sáu là phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác kiểm tra. Theo đó, cần siết chặt kỷ luật, kỷ cương và kiểm soát quyền lực; đề cao trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu và cán bộ trực tiếp làm công tác kiểm tra; tuyệt đối không để xảy ra tình trạng lợi dụng hoạt động kiểm tra để gây phiền hà, sách nhiễu, nhũng nhiễu, can thiệp trái pháp luật hoặc trục lợi dưới bất kỳ hình thức nào. Kiên quyết xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ kiểm tra liêm chính, khách quan, bản lĩnh và chuyên nghiệp.

Gắn trách nhiệm người đứng đầu trong tổ chức thực hiện

Đảng ủy Bộ Xây dựng yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng trực thuộc lãnh đạo, chỉ đạo, có trách nhiệm tổ chức quán triệt, phổ biến và cụ thể hóa các nội dung của Chỉ thị này thành chương trình, kế hoạch phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan, đơn vị; thường xuyên kiểm tra, giám sát việc tổ chức thực hiện; định kỳ đánh giá kết quả, kịp thời báo cáo Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Xây dựng những vấn đề phát sinh.

Người đứng đầu cấp ủy, tổ chức đảng, Thủ trưởng cơ quan, đơn vị chịu trách nhiệm trước Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Xây dựng, đồng chí Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng về việc lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện Chỉ thị; đồng thời chịu trách nhiệm nếu để xảy ra tình trạng buông lỏng quản lý, phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực hoặc vi phạm pháp luật trong hoạt động kiểm tra thuộc phạm vi quản lý mà không kịp thời phát hiện, chấn chỉnh, xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý.

Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị thuộc Bộ Xây dựng có trách nhiệm cụ thể hóa các nhiệm vụ của Chỉ thị thành kế hoạch công tác hàng năm; bố trí nguồn lực, điều kiện bảo đảm để tổ chức thực hiện công tác kiểm tra có hiệu quả; phối hợp chặt chẽ với cơ quan kiểm tra của Đảng trong việc trao đổi thông tin về dấu hiệu vi phạm và kết quả kiểm tra; kịp thời chuyển thông tin, hồ sơ, tài liệu có liên quan đến cơ quan có thẩm quyền để xem xét, xử lý theo quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước.