Đòn bẩy cho doanh nghiệp Việt mở rộng thị trường

Thương mại điện tử tăng trưởng nhanh, hành vi tiêu dùng thay đổi sâu sắc 

Theo Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam dự kiến đạt khoảng 25 - 32 tỷ USD vào năm 2025, với tốc độ tăng trưởng trung bình 18 - 20%/năm. Chỉ trong giai đoạn 2022 - 2024, tăng trưởng thương mại điện tử đã liên tục duy trì ở mức cao, phản ánh sự dịch chuyển mạnh mẽ của tiêu dùng sang môi trường số. 

Hiện nay, khoảng 70% người tiêu dùng Việt Nam đã quen thuộc với các nền tảng thương mại điện tử, biến thị trường này trở thành “sân chơi tỷ đô” với mức độ cạnh tranh ngày càng gay gắt. Các sàn lớn như Shopee, TikTok Shop, Lazada và Tiki chiếm phần lớn thị phần, trong đó xu hướng social commerce và livestream bán hàng tăng trưởng nhanh, đặc biệt ở nhóm hàng tiêu dùng, mỹ phẩm, thời trang và thực phẩm. 

Tuy nhiên, cùng với tăng trưởng là những thách thức nổi bật: Chi phí logistics cao, chính sách sàn thay đổi nhanh, vấn đề hàng giả, gian lận thương mại và niềm tin của người tiêu dùng. Trong bối cảnh đó, hành vi tiêu dùng cũng thay đổi rõ rệt. Người mua ngày càng so sánh giá, săn khuyến mãi, ít trung thành với thương hiệu, sẵn sàng chuyển sang nhãn hàng khác nếu có giá và trải nghiệm tốt hơn. Đồng thời, xu hướng tiêu dùng bền vững, ưu tiên sản phẩm tốt cho sức khỏe, thân thiện môi trường ngày càng rõ nét. 

Những thay đổi này đặt ra yêu cầu mới cho doanh nghiệp: Không chỉ bán được hàng, mà phải bán đúng sản phẩm, đúng thời điểm, đúng kênh và đúng trải nghiệm. Đây chính là khoảng trống để AI và các công nghệ mới phát huy vai trò. 

AI trở thành “nhân viên số”, tạo lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp thương mại điện tử 

Theo VECOM, giai đoạn 2025 - 2030 sẽ chứng kiến sự bùng nổ của AI Agents và AI Automation trong thương mại điện tử. AI không còn chỉ dừng ở phân tích dữ liệu hay gợi ý sản phẩm, mà trực tiếp tham gia vào hầu hết các khâu vận hành của doanh nghiệp. 

Cụ thể, AI có thể đảm nhiệm vai trò nhân viên marketing số: Viết nội dung bán hàng, thiết kế hình ảnh, tối ưu mô tả sản phẩm và tự động đăng sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử chỉ từ vài thông tin cơ bản và hình ảnh thô. Điều này giúp doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể thời gian, chi phí và nhân lực, đặc biệt phù hợp với doanh nghiệp nhỏ và vừa. 

Ở khâu bán hàng và chăm sóc khách hàng, AI Agents có khả năng trực toàn bộ kênh giao tiếp 24/7, từ Facebook, Zalo, website đến sàn thương mại điện tử. AI có thể trả lời khách hàng tức thời, tư vấn sản phẩm, ghi nhận dữ liệu, tóm tắt nhu cầu và lưu trữ toàn bộ lịch sử tương tác. Thực tế triển khai cho thấy, doanh nghiệp ứng dụng AI có thể giảm tới 90% nhân sự chat, trong khi số lượng khách hàng và đơn hàng tăng gấp 2 - 2,5 lần, tỷ lệ chốt đơn cải thiện rõ rệt . 

Không dừng lại ở đó, AI còn hỗ trợ doanh nghiệp tự thao tác máy tính, xử lý các công việc lặp lại như cập nhật đơn hàng, báo cáo, quản lý dữ liệu, qua đó giúp bộ máy vận hành tinh gọn hơn. Việc ứng dụng AI vào toàn bộ hành trình khách hàng, từ marketing, bán hàng, chăm sóc khách hàng đến hậu cần đang tạo ra lợi thế cạnh tranh rõ rệt cho doanh nghiệp TMĐT. 

VECOM cũng nhấn mạnh cơ hội lớn từ thương mại điện tử xuyên biên giới. Năm 2024, đã có hơn 116 nhà cung cấp nước ngoài tham gia TMĐT tại Việt Nam, cho thấy xu thế hội nhập số ngày càng mạnh. Với AI, doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể tiếp cận khách hàng quốc tế, cá nhân hóa nội dung theo từng thị trường, tối ưu chi phí quảng cáo và logistics, từ đó mở rộng xuất khẩu thông qua nền tảng số. 

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt, AI không còn là lựa chọn mang tính thử nghiệm mà đang trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh. Doanh nghiệp nào sớm làm chủ AI, dữ liệu và mô hình TMĐT đa kênh sẽ có lợi thế rõ rệt trong giai đoạn tới, đặc biệt khi người tiêu dùng ngày càng đòi hỏi trải nghiệm cá nhân hóa, nhanh chóng và minh bạch.