Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang có mặt trong một trong những cuộc chiến gian nan nhất từ trước đến nay, khi ngân hàng trung ương này phải chèo lái nền kinh tế giữa lúc thị trường việc làm suy yếu và tỷ lệ thất nghiệp còn cao. Việc Chính phủ Mỹ đóng cửa càng làm cho những công thức này lớn hơn.
Một trong những khó khăn lớn nhất mà Fed phải đối mặt ở thời điểm hiện tại - chỉ vài ngày trước cuộc họp chính sách tiền tệ tiếp theo - là thiếu bóng dữ liệu kinh tế chính thức làm trạng thái phủ chính đóng cửa. Từ đầu tháng 10, việc thu thập và công bố các số liệu kinh tế quan trọng như tỷ lệ thất bại trong doanh nghiệp và doanh thu bán lẻ đã bị gián đoạn, khiến Fed phải đưa ra các quyết định chính sách trong tình trạng thiếu thông tin đầy đủ. Trong đó, đặc biệt đáng lo là số liệu làm phi nông nghiệp đã bị gián đoạn kể từ báo cáo đầu tháng 9 cho thấy tốc độ tuyển dụng giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2010.
Trong bối cảnh bối rối này, Fed buộc phải dựa vào các nguồn dữ liệu thay thế để đánh giá thị trường lao động và chi tiêu dùng - hai yếu tố quan trọng của nền kinh tế Mỹ. Tuy nhiên, số liệu từ khu vực tư nhân không thể hoàn toàn thay thế cho dữ liệu của Chính phủ, vốn được coi là tiêu chuẩn vàng trong công việc đo sức khỏe của nền kinh tế lớn nhất thế giới. Điều này gây ra rủi ro rằng Fed có thể đánh giá sai tình hình của nhiệm vụ kép của mình - là sự cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và kiểm soát kiểm soát phát.
Lần gần đây nhất FED dự định chính sách tiền tệ mà không có nhiều tài liệu kinh tế trong thời gian chính phủ Mỹ đóng cửa năm 2018 - 2019. Biên bản cuộc họp tháng 1/2019 của Fed cho thấy chức năng Fed đã phải sử dụng các số liệu như giao dịch thẻ và doanh thu bán ô để thay thế cho báo cáo hàng tháng của Bộ Thương mại Mỹ về doanh thu bán hàng.
Tuy nhiên, một điều tốt là vào ngày thứ sáu (24/10), Bộ Lao động Mỹ sẽ công bố báo cáo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 9 - dữ liệu đã trì hoãn nhưng vẫn được bố trí trước khi Fed được đưa vào cuộc họp hàng tuần tới.
Một chế độ khác mà Fed đang phải đối mặt là một cuộc tấn công liên tục từ chính quyền Tổng thống Donald Trump có thể tạo nên sự độc lập của Fed. Nếu Fed chiến đấu theo sức ép từ Nhà trắng để giảm lãi suất hơn dự báo, hệ quả sẽ là cuộc chiến chống lại cuộc tàn phá và sẽ tốn nhiều công sức hơn để giải quyết vấn đề sau.
Điều đáng nói là cuộc tấn công này diễn ra giữa bối cảnh một cuộc khủng hoảng xảy ra ở nhà mà Fed không có đủ công cụ để giải quyết, cùng với các tác phẩm tiềm tàng của trí tuệ nhân tạo (AI), tận dụng khả năng phát cao hơn dai dẳng để đạt được mục tiêu của Fed, không cần thiết phải tính thuế và xu hướng chậm lại của thị trường việc làm.
Fed có thể điều chỉnh lãi suất để hoạt động đến chi phí của các khoản vay thế chấp nhà, việc hạ lãi suất không thể giải quyết vấn đề thiếu bóng nguồn cung cấp nhà ở - một yếu tố đang cung cấp giá nhà lên cao tại nhiều khu vực ở Mỹ.
Thị trường nhà ở Mỹ đang trải qua một cuộc khủng hoảng khả năng trả nợ, với số lượng nhà bán đã sử dụng giảm dần trong 3 năm liên tiếp làm giá nhà quá khả năng tài chính của nhiều hộ gia đình. Cố gắng thế chấp kéo dài cũng đã góp phần tạo ra người mua ngoài thị trường, nhưng nguyên nhân chính vẫn là thiếu nguồn cung cấp nhà ở. Fed đã thừa nhận rằng họ không thể làm được nhiều điều để giảm bớt khó khăn này. Chủ tịch Fed Jerome Powell đã nhấn mạnh rằng tình trạng thiếu nhà ở là một vấn đề có thời hạn mà Fed không thể giải quyết.
Tình trạng bảo vệ kinh tế và tiềm ẩn của AI đang ảnh hưởng đến thị trường lao động. Nhiều doanh nghiệp đang tạm dừng kế hoạch tuyển dụng khi họ chờ xem các chính sách thương mại của Chính quyền Tổng thống Trump sẽ như thế nào, đồng thời tìm cách tích hợp AI vào hoạt động của mình để giảm nhu cầu nhân lực.
Việc cắt giảm lãi suất của Fed được kỳ vọng sẽ tạo ra một làn sóng tích cực, giúp các công ty mở rộng quy mô nhân sự. Tuy nhiên, lãi suất giảm có thể không đủ để tăng cường nhu cầu đối với những công việc đang tăng dần được tự động hóa bởi AI. Dù thị trường tin chắc Fed sẽ hạ lãi suất thêm 0,25 phần trăm trong cuộc họp vào ngày 28-29/10, nhưng bất chấp quyết định về kinh tế vẫn cao, tạo ra doanh nghiệp khó xác định chính xác số lượng nhân viên cần tuyển dụng.
Các doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất và dịch vụ được khảo sát bởi Viện Quản lý nguồn cung Mỹ (ISM) tiếp tục trình bày sự thất vọng về những thay đổi chính sách đáng kể của ông Trump và tác động của những chính sách đến nhu cầu của thị trường và kế hoạch kinh doanh của họ.
Nguồn: VnEconomy
