Dầu Brent vượt 100 USD/thùng khi rủi ro gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông gia tăng, kéo theo áp lực lên giá nhiên liệu và chi phí vận chuyển, sản xuất vật liệu xây dựng. 
Nguồn cung thu hẹp, tồn kho tiếp tục giảm
Theo ghi nhận của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), trong phiên giao dịch ngày 10/9, giá dầu Brent tăng 3,36%, lên 101,21 USD/thùng, trong khi dầu WTI tăng 3,25%, đạt 96,05 USD/thùng.
Đà tăng diễn ra trong bối cảnh căng thẳng Mỹ - Iran tiếp tục ảnh hưởng đến hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải có vai trò quan trọng đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Theo số liệu được ghi nhận, ngày 8/9 chỉ có 6 tàu hàng hóa đi qua Hormuz, giảm so với 9 tàu của ngày trước đó và thấp hơn đáng kể mức bình quân 12 tàu trong 10 ngày. Hoạt động vận chuyển bị thu hẹp buộc các nhà nhập khẩu, đặc biệt tại châu Á, phải tìm kiếm nguồn cung thay thế ngoài khu vực Trung Đông, qua đó đẩy chi phí một số loại dầu tăng cao.
Tại Trung Quốc, nhu cầu tìm nguồn thay thế đã khiến giá dầu Djeno từ Congo tăng premium lên khoảng 20 USD/thùng so với Brent. Nguồn dầu từ Canada, Brazil và các quốc gia Mỹ Latinh cũng được các nhà nhập khẩu tăng cường tìm kiếm.
Bên cạnh những rủi ro về vận chuyển, nhu cầu nhập khẩu dầu của Trung Quốc tiếp tục hỗ trợ thị trường. Dù nhu cầu tiêu thụ trong nước được dự báo suy yếu, hoạt động mua dầu vẫn tăng nhờ biên lợi nhuận lọc dầu cải thiện và nhu cầu bổ sung tồn kho.
Hiện nhập khẩu dầu thô đường biển của Trung Quốc trong tháng 8 đạt khoảng 7,14 triệu thùng/ngày, tăng từ mức 6,93 triệu thùng/ngày trong tháng 7.
Trong khi đó, lượng dầu dự trữ toàn cầu tiếp tục bị bào mòn. Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) ước tính tồn kho dầu toàn cầu đã giảm khoảng 400 triệu thùng kể từ đầu năm và có thể tiếp tục đi xuống trong những tháng cuối năm.
Tại Mỹ, lượng dầu trong kho dự trữ dầu mỏ chiến lược (SPR) hiện còn khoảng 289,7 triệu thùng, mức thấp nhất kể từ năm 1982 sau nhiều đợt xả kho nhằm bù đắp thiếu hụt nguồn cung.
Mặt bằng dự trữ thấp khiến khả năng sử dụng SPR để ứng phó với một cú sốc nguồn cung mới bị thu hẹp. Thị trường vì vậy trở nên nhạy cảm hơn trước các gián đoạn kéo dài tại Trung Đông.
Đáng chú ý, rủi ro hiện nay không chỉ nằm ở tổng lượng dầu thiếu hụt mà còn ở khả năng tiếp cận những chủng loại dầu phù hợp với cấu hình các nhà máy lọc dầu châu Á. Nguồn cung dầu sour từ Trung Đông được cho là đã giảm mạnh so với cùng kỳ, trong khi các nguồn thay thế từ Canada, Brazil và Na Uy phải cạnh tranh cao hơn.
Áp lực gia tăng lên chi phí nhiên liệu trong nước
Đối với Việt Nam, diễn biến giá dầu thô và giá các sản phẩm lọc dầu trên thị trường quốc tế có thể tiếp tục tạo áp lực lên các kỳ điều hành giá xăng dầu trong nước.
Giá thành phẩm tại Singapore đã tăng trong những phiên gần đây. Ngày 8/9, giá xăng RON 95 tại Singapore đạt 136,92 USD/thùng, tăng từ 131,55 USD/thùng một ngày trước đó. Giá dầu DO 0,05%S cũng tăng lên 164,06 USD/thùng, so với 159,60 USD/thùng.
Nếu mặt bằng giá quốc tế tiếp tục duy trì ở mức cao, chi phí đầu vào của doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu sẽ gia tăng, qua đó tạo áp lực lên giá bán lẻ trong các kỳ điều hành tiếp theo.
Đối với ngành Xây dựng, giá nhiên liệu tăng có thể tác động trực tiếp đến chi phí vận chuyển, khai thác và cung ứng vật liệu xây dựng, đặc biệt đối với các loại vật liệu có khối lượng lớn như cát, đá, đất san lấp và các sản phẩm xi măng, thép. Chi phí logistics tăng cũng có thể làm gia tăng giá thành vật liệu tại các khu vực phụ thuộc nhiều vào nguồn cung từ xa.
Trong bối cảnh giá dầu đang trở lại vùng cao, diễn biến của thị trường năng lượng sẽ tiếp tục là một yếu tố cần theo dõi đối với mặt bằng chi phí sản xuất và lưu thông vật liệu xây dựng trong nước.
