Lo ngại căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông và nguy cơ gián đoạn vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz đã đẩy giá dầu thế giới tăng mạnh, tiếp tục đặt ra áp lực đối với chi phí năng lượng, vận tải và sản xuất vật liệu xây dựng. 
Theo dữ liệu từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), trong phiên giao dịch gần nhất, giá dầu WTI kỳ hạn tháng 11 tăng 2,71%, lên 92,87 USD/thùng. Trong khi đó, hợp đồng dầu Brent kỳ hạn tháng 11 đã đáo hạn, giao dịch chuyển sang hợp đồng tháng 12, với mức tăng 4,37%, lên 102,31 USD/thùng.
Đà tăng của giá dầu chủ yếu xuất phát từ những lo ngại về rủi ro địa chính trị tại Trung Đông. Mỹ đang tăng cường hiện diện quân sự trong khu vực, với việc triển khai nhóm tác chiến tàu sân bay thứ ba cùng khoảng 9.000 - 10.000 quân bổ sung. Cùng thời điểm, các báo cáo về tàu chở dầu bị tấn công tại eo biển Hormuz tiếp tục làm dấy lên lo ngại về an toàn hàng hải và nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng.
Theo Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO), ngày 30/9, cơ quan này nhận được báo cáo về 3 tàu chở dầu bị các vật thể chưa xác định đánh trúng tại eo biển Hormuz chỉ trong một ngày. Mặc dù lưu lượng dầu thô qua tuyến hàng hải chiến lược này đã phục hồi đáng kể, những diễn biến an ninh mới vẫn khiến hoạt động vận chuyển đối mặt với nhiều rủi ro.
Thị trường hiện tiếp tục theo dõi khả năng Iran đáp trả việc Mỹ gia tăng hiện diện quân sự tại khu vực, đặc biệt là nguy cơ xảy ra các cuộc tấn công nhằm vào tài sản của Mỹ hoặc cơ sở hạ tầng năng lượng. Nếu căng thẳng leo thang, nguồn cung dầu từ Trung Đông có thể chịu thêm sức ép, qua đó tác động đến giá dầu toàn cầu.
Bên cạnh yếu tố địa chính trị, chi phí vận tải tăng cao cũng gây sức ép lên hoạt động xuất khẩu dầu. Trong tháng 9, xuất khẩu dầu của Venezuela giảm gần 9%, xuống khoảng 1,08 triệu thùng/ngày. Cước vận tải tăng làm thu hẹp biên lợi nhuận của các nhà kinh doanh, đồng thời khiến một số lô hàng phải điều chỉnh tuyến đường hoặc chậm giao.
Ở chiều ngược lại, lượng dầu tồn kho tại Mỹ tăng đã phần nào hạn chế đà tăng của giá WTI. Theo số liệu mới nhất, tồn kho dầu thô thương mại của Mỹ trong tuần kết thúc ngày 25/9 tăng 922.000 thùng, lên 427,3 triệu thùng, trái với dự báo giảm của thị trường.
Tại thị trường trong nước, dự thảo mới của Bộ Công Thương về cơ chế kinh doanh xăng dầu đề xuất trao quyền chủ động quyết định và công bố giá bán lẻ cho doanh nghiệp, thay vì phụ thuộc vào mức giá cơ sở do Nhà nước công bố định kỳ.
Nếu được thông qua, cơ chế này sẽ tạo điều kiện để doanh nghiệp linh hoạt hơn trong điều hành giá, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực quản trị và bảo đảm nguồn cung. Cơ quan quản lý Nhà nước sẽ chuyển trọng tâm sang giám sát, kiểm tra và hậu kiểm, trong khi doanh nghiệp phải chủ động hơn trong việc xây dựng giá bán và tổ chức nguồn hàng.
Trong bối cảnh giá dầu thế giới biến động mạnh, những thay đổi về cơ chế điều hành xăng dầu sẽ có ý nghĩa đối với hoạt động kinh doanh và kiểm soát chi phí của doanh nghiệp. Đối với ngành Xây dựng và vật liệu xây dựng, diễn biến giá năng lượng cần tiếp tục được theo dõi do có thể ảnh hưởng đến chi phí vận chuyển nguyên liệu, sản xuất vật liệu và triển khai các dự án xây dựng.
