Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), nguyên nhân chính dẫn đến đợt tăng giá mạnh của đồng COMEX đến từ sự cố nghiêm trọng tại mỏ Grasberg (Indonesia), một trong những mỏ đồng lớn nhất toàn cầu. Tập đoàn Freeport McMoRan, nhà khai khoáng hàng đầu của Mỹ và cũng là chủ sở hữu mỏ Grasberg, đã phải tuyên bố tình trạng “bất khả kháng” sau sự cố, buộc mỏ phải ngừng khai thác. Freeport cảnh báo sản lượng đồng năm 2026 có thể giảm tới 35% so với kế hoạch ban đầu.
Ngoài ra, Peru là quốc gia chiếm tỷ trọng lớn trong sản lượng đồng toàn cầu, tình trạng bất ổn xã hội kéo dài tiếp tục làm gián đoạn hoạt động khai thác. Hudbay Minerals là doanh nghiệp khai thác lớn của Canada, đã phải đóng cửa nhà máy tuyển quặng Constancia. Hai “cú sốc” liên tiếp ở Indonesia và Peru, vốn là những trung tâm sản xuất đồng hàng đầu thế giới, đã ngay lập tức làm gia tăng lo ngại thiếu hụt nguồn cung, qua đó đẩy giá đồng COMEX bật tăng mạnh.

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng đà tăng hiện tại chưa chắc đã bền vững. Số liệu từ Nhóm Nghiên cứu Đồng Quốc tế (ICSG) cho thấy trong 7 tháng đầu năm 2025, thị trường đồng tinh luyện toàn cầu vẫn duy trì trạng thái thặng dư hơn 100.000 tấn, dù con số này đã giảm so với cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy cán cân cung - cầu chưa hoàn toàn nghiêng về phía thiếu hụt. Khi tình hình sản xuất ổn định trở lại, giá đồng có thể chịu sức ép điều chỉnh.
Trên thị trường Việt Nam, giá đồng thế giới tăng cao đã kéo theo chi phí nhập khẩu gia tăng. Số liệu thống kê cho thấy, lượng nhập khẩu đồng trong nửa đầu tháng 9 giảm gần 6% so với cuối tháng 8. Tuy nhiên, so với cùng kỳ năm 2024, mức nhập khẩu vẫn cao hơn 8,3%, cho thấy nhu cầu đồng trong nước duy trì ổn định, phản ánh sức chống chịu tương đối tốt của thị trường trước biến động giá quốc tế.
Các chuyên gia nhận định, với vai trò là kim loại công nghiệp quan trọng trong lĩnh vực xây dựng, điện lực và sản xuất công nghiệp, biến động giá đồng sẽ tác động trực tiếp đến chi phí vật liệu và tiến độ các dự án. Do đó, doanh nghiệp Việt Nam cần theo sát diễn biến quốc tế, chủ động điều chỉnh kế hoạch nhập khẩu và dự trữ nguyên liệu để giảm thiểu rủi ro chi phí.

Thị trường kim loại toàn cầu phiên giao dịch ngày 24/9 chứng kiến sắc xanh lan rộng, trong đó đồng COMEX kỳ hạn tháng 12 tăng vọt 3,65% lên 10.611 USD/tấn, mức cao nhất kể từ cuối tháng 7. Diễn biến này phản ánh rõ nét tác động từ những rủi ro nguồn cung bất ngờ tại các trung tâm khai thác lớn trên thế giới. 

