Giai đoạn khó khăn nhất của thị trường sắt thép đã qua?

05:53 24/03/2023
Đó là vấn đề được quan tâm nhiều nhất trong Hội thảo trực tuyến “Triển vọng thị trường Thép Trung Quốc – Việt Nam 2023” do Shanghai Ganglian-Mysteel tổ chức diễn ra chiều 23/3.

Hội thảo đã cho thấy cái nhìn tổng quan về thị trường thép thế giới, cũng như viễn cảnh tương lai của Việt Nam và Trung Quốc, hai thị trường thép quan trọng nhất ở Châu Á đã phải đối mặt với nhiều thách thức trong năm 2022 (bao gồm đại dịch, suy thoái kinh tế và quan hệ quốc tế phức tạp). Bước sang năm 2023, vẫn là một năm đầy thách thức với những bất ổn từ năm 2022 tiếp tục định hình cho ngành thép nói chung.

Tại buổi hội thảo, ông Luan Shorden, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn SUMEC (Trung Quốc) cho biết, trong những tháng đầu năm 2023, nhu cầu thép nội địa Trung Quốc vẫn yếu, điều này sẽ thúc đẩy xu hướng gia tăng xuất khẩu trong năm 2023.

Xuất khẩu thép tiếp tục là một phần quan trọng trong việc tiêu thụ sản lượng dư thừa ở Trung Quốc, nhưng tình trạng này đã thay đổi trong suốt 5 năm qua, tùy theo các động thái tăng tỷ lệ hoàn thuế xuất khẩu, giảm thuế xuất khẩu của quốc gia này. 

Năm 2022, Trung Quốc xuất khẩu 67,4 triệu tấn thép thành phẩm, tăng 0,8% so với năm 2021. Trong đó, xuất khẩu thép dẹt và tôn mạ là những sản phẩm chủ lực, lần lượt chiếm 64% và 12,5% trong tổng lượng thép xuất khẩu.

Về thị trường, Hàn Quốc, Việt Nam, Philippines vẫn nằm trong top 3 thị trường xuất khẩu thép lớn nhất của Trung Quốc. Hiện Trung Quốc đang có xu hướng xuất khẩu nhiều sản phẩm thép hơn sang Trung Đông, Ấn Độ và châu Âu, trong khi tỷ trọng xuất khẩu sang thị trưởng Đông Nam Á giảm.

Đặc biệt, Trung Quốc đã tạm thời mở cửa thị trường xuất khẩu với mặt hàng thép cây, đây là lần đầu tiên thép cây có thể tăng trưởng sau gần 5 năm.

Ở góc độ dài hạn, tăng chi phí sản xuất thép của Trung Quốc sẽ dẫn đến việc mất đi lợi thế giá cơ sở cho xuất khẩu, đặc biệt là trong bối cảnh yêu cầu bảo vệ môi trường hoàn thành trong thập kỷ tới.

Bên cạnh đó, công suất thép mới ở Đông Nam Á và kế hoạch chuyển đổi sản xuất sang các khu vực có chi phí thấp sẽ tăng cường vai trò cung cấp thép thô cho khu vực, tạo khả năng nhập khẩu phôi thép dài hạn ở Trung Quốc, thậm chí đối với các sản phẩm thép thành phẩm.

Do vậy, Trung Quốc đang chuyển sang sản xuất thép chất lượng cao, mặt hàng thép dẹt dự kiến sẽ tăng trưởng mạnh trong 2-3 năm tới bởi 9 trong 10 quốc gia sản xuất thép hàng đầu đã thực hiện cam kết trung hòa carbon vào năm 2050. Trung Quốc cũng hướng đến mục tiêu này và xu hướng dài hạn là sẽ kiểm soát sản xuất, đặc biệt với thép thô.

Về phía Việt Nam, ông Đoàn Danh Tuấn, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) cho biết, theo nhận định của nhiều chuyên gia trong và ngoài nước, các nhà sản xuất thép hiện nay đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn trong bối cảnh về chi phí nguyên vật liệu, năng lượng sản xuất thép gia tăng mạnh. Các doanh nghiệp ngành thép luôn phải cố gắng tăng giá để cải thiện lợi nhuận, nhưng nhu cầu thép lại sụt giảm trong bối cảnh lo ngại về lạm phát và tăng trưởng kinh tế chậm lại, cũng như có dấu hiệu suy thoái nhẹ, cục bộ.

Dữ liệu của Hiệp hội Thép thế giới (WSA) cho thấy, các yếu tố không thuận lợi đã khiến sản lượng thép thô toàn cầu giảm 4,3%, xuống còn 1,83 tỷ tấn trong năm 2022. Hầu hết các hoạt động sản xuất bị đình trệ khó có thể quay trở lại vào năm 2023. Vì vậy, cán cân cung - cầu hiện tại sẽ không thay đổi nhiều và có thể tiếp tục kéo dài sang nửa cuối năm.

Đặc biệt, theo số liệu của mới nhất của Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) cho biết, trong tháng 2, sản xuất thép thô trong nước đạt hơn 1,541 triệu tấn, tăng 13,5% so với tháng trước, nhưng giảm 16% so với cùng kỳ năm 2022. Tiêu thụ thép thô đạt 1,656 triệu tấn, tăng 13,3% so với tháng trước, nhưng giảm 6,9% so với tháng 2/2022. Xuất khẩu thép thô đạt 150.700 tấn, gấp 4 lần so với cùng kỳ năm 2022.

Tính chung 2 tháng đầu năm, sản xuất thép thô đạt 2,899 triệu tấn, giảm 22% so với cùng kỳ năm 2022. Tiêu thụ đạt 3,118 triệu tấn, giảm 10%. Xuất khẩu thép thô đạt 13% so với cùng kỳ năm 2022 với sản lượng xuất khẩu là 312.000 tấn.

Ngoài ra, khả năng cạnh tranh của từng nhà máy được xem  là một trong những yếu tố tác động không nhỏ hiện nay.

Nếu xét trên tất cả các yếu tố trên thì vẫn chưa có dấu hiệu nào cho thấy những khó khăn của ngành thép đã đi qua

Tuy nhiên, với lợi thế Việt Nam là nước đang phát triển, có dân số dự kiến khoảng 104 triệu người vào năm 2023; tiêu thụ thép bình quân đầu người hiện ở mức 240 kg/người và dự kiến tăng lên 290 kg/người vào năm 2030.

Nhu cầu ngày càng tăng đối với thép hợp kim vào thép chế tạo chất lượng cao. Dự báo tổng nhu cầu thép của Việt Nam là 30-32 triệu tấn vào năm 2030.

Tăng trưởng GDP dự kiến đạt 6,47%-6,83% trong năm 2023, trong khi mức tăng trưởng của thế giới chỉ có 1,7%.

Năm 2023 được dự báo là năm còn rất nhiều khó khăn và thách thức, nhưng kinh tế Việt Nam vẫn được đánh giá là còn nhiều tiềm năng và phát triển.

Tổng nhu cầu thép trong các ngành sản xuất dự kiến đạt 310 tỷ USD trong năm 2023.

Tiêu thụ thép trong nước dự báo tăng trưởng tốt nhờ tăng giải ngân vốn đầu tư công, tập trung cho hạ tầng, hoạt động xây dựng dân dụng phục hồi khi dịch bệnh được kiểm soát. Cụ thể, Quốc hội đã thông qua gói hỗ trợ phục hồi kinh tế trị giá 350.000 tỷ đồng cho giai đoạn 2022-2023, trong đó dành 113.850 tỷ đồng cho phát triển hạ tầng, tập trung vào các dự án trọng điểm như đường cao tốc Bắc-Nam. Khu vực Đông Nam Bộ, sân bay Long thành, các cảng logistics,…kéo theo nhu cầu tiêu thụ sắt tăng cao.

Bên cạnh đó, tháng 2/2023, Chính phủ vừa quyết định giao Ngân hàng Nhà nước triển khai gói tín dụng ưu đãi 120.000 tỉ đồng cho phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và cải tạo chung cư cũ.

Như vậy, với những chia sẻ của các diễn giả cho thấy, không khí ảm đạm đang tiếp tục bao phủ bức tranh ngành thép. Song với những dự báo trong tương lai, thị trường thép của Việt Nam và Trung Quốc vẫn là điểm sáng của khu vực Châu Á.

Bình luận